Kto odpowiada za odśnieżanie chodnika przed domem

w Oblodzenia z przystanku musi pozbyć się przedsiębiorca go użytkujący

w Za wypadki spowodowane przez spadające sople odpowiedzialność ponosi zarządca budynku, ale nie zawsze

Pierwsze tej zimy opady śniegu spowodowały, że zalega on na chodnikach i przystankach tramwajowych, a do szpitali trafiają już poszkodowani w wypadkach na ośnieżonych ulicach. Za wypadki te odpowiedzialność ponosi osoba, na której ciążył obowiązek odśnieżenia terenu. Kto i kiedy powinien usunąć śnieg i oblodzenia, określają przepisy ustawy o utrzymaniu porządku w gminach (Dz.U. z 1996 r. nr 132, poz. 622 z późn. zm.).

Kto dba o porządek

Chodnik położony wzdłuż budynku i ogrodzenia działki bądź w inny sposób przylegający do nieruchomości ma obowiązek odśnieżyć jej właściciel albo zarządca. Takie same obowiązki mają również współwłaściciele, użytkownicy wieczyści, jednostki organizacyjne oraz osoby, które zarządzają nieruchomością, użytkują ją bądź w inny sposób nią władają. Gdy nieruchomość ma kilku współwłaścicieli, to wówczas ten obowiązek obciąża ich solidarnie, a to oznacza, że każdy z nich może być pociągnięty do odpowiedzialności w razie niespełnienia wymogów bezpieczeństwa. Co więcej, nawet gdy właściciel nieruchomości zmarł, za usuwanie śniegu i lodu oraz za wypadki na nieoczyszczonym chodniku wzdłuż nieruchomości odpowiedzialność przejmują jego spadkobiercy, i to również jeśli nie zakończyło się jeszcze postępowanie o stwierdzenie praw do spadku. Odpowiedzialności właściciela posesji za oczyszczenie traktu nie zmienia nawet to, że na chodniku stoi np. kiosk. Użytkownik (a nawet właściciel kiosku) nie ma bowiem obowiązku oczyszczania przylegającego do niego terenu.

Osoby zobowiązane do utrzymywania porządku na chodniku nie muszą jednak tego robić osobiście, mogą wynająć osobę fizyczną albo firmę. W przypadku gdy właściciel powierzy usuwanie śniegu i lodu wyspecjalizowanej firmie, to ona ponosić będzie odpowiedzialność za skutki wypadku na nieodśnieżonej posesji lub chodniku. Gdy zaś chodniki przebiegają przez teren, na którym prowadzona jest budowa, wówczas obowiązki odśnieżania i odladzania ich ciążą na wykonawcy tych robót.

Jak sprzątać

Osoba zobowiązana do odśnieżania sama wybiera środki, jakich użyje do tego. Bierze przy tym pod uwagę przede wszystkim temperaturę powietrza i stan nawierzchni. Powinna jednak pamiętać, że odpowiada również za odśnieżanie i usuwanie lodu z podwórza, ogrodu czy wnętrza bramy budynku. To szczególnie ważne, bo w okresie zimowym rozpuszczony śnieg i błoto zalegające na klatkach schodowych zmieniają posadzkę w śliską powierzchnię, na której o wypadek nietrudno.

Warto wiedzieć, że zarządca nieruchomości nie ponosi odpowiedzialności za skutki spadania sopli i śniegu z balkonów i tarasów, które przylegają bezpośrednio do mieszkań i lokali użytkowych. To bowiem właściciele i najemcy tych lokali powinni je usuwać.

Śnieg odgarnięty z chodnika i usunięty lód należy umieścić na chodniku czy na swojej posesji tak, aby nie przeszkadzał pieszym. Ten usunięty z chodnika powinien zostać wywieziony przez zarządcę drogi.

Śnieg na dachu

Właściciele, współwłaściciele, zarządcy i użytkownicy budynków odpowiadają również za usuwanie śniegu z dachów budynków i z zabudowań gospodarczych. Zalegający zbyt długo ciężar może bowiem spowodować nie tylko wypadki wśród pieszych przechodzących wzdłuż budynku, ale również rodzi ryzyko katastrofy budowlanej, łącznie z zawaleniem się dachu. Topniejący, nieusunięty w porę śnieg może stać się też przyczyną dużo bardziej banalnego zalania mieszkań położonych na ostatniej kondygnacji budynku. Ich najemcom przysługuje wówczas roszczenie do właściciela, zarządcy (itd.) o odszkodowanie za poniesione straty.

Wprawdzie przepisy nie określają, na kim konkretnie ciąży obowiązek usuwania śniegu z dachów, jednak prawnicy w oparciu o art. 61 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r. nr 89, poz. 414 z późn. zm.) wyinterpretowali, że obciąża on właścicieli i zarządców (oraz tych, którzy na podobnych zasadach władają nieruchomością). Osoby te mają bowiem obowiązek zapewnić bezpieczne użytkowanie obiektu, również w razie wystąpienia intensywnych opadów. W dodatku powinni to zrobić, dochowując należytej staranności.

Właściciele muszą też liczyć się z tym, że prawidłowe odśnieżanie dachów, które do nich należą, może być nadzorowane również przez służby wojewodów. Oprócz nich nadzór nad wywiązywaniem się z tych obowiązków sprawują również wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast. Wprawdzie w pierwszej kolejności nadzorem objęte są budynki wielkopowierzchniowe, a więc hale targowe i hipermarkety o powierzchni przekraczającej 2 tys. mkw., jednak może on dotyczyć również mniejszych budowli.

Kontrole sprawują osoby mające odpowiednie uprawnienia budowlane. A ich skutkiem może być pociągnięcie do odpowiedzialności właściciela, współwłaściciela, użytkownika albo zarządcy budynku za to, że podczas intensywnych opadów śniegu nie zapewnili bezpiecznego użytkowania budynku (art. 91 prawa budowlanego). Inspektorzy mogą też wydać natychmiastowy zakaz używania obiektu, gdy zalegający na dachu śnieg zagraża życiu lub zdrowiu ludzkiemu.

Gminy i zarządcy dróg

Odśnieżone chodniki i ulice znajdują się jednak nie tylko wzdłuż nieruchomości. Chodnikiem może być również wydzielona część drogi publicznej, na której znajduje się np. przystanek autobusowy lub tramwajowy, albo odpłatne miejsca postojowe dla samochodów. Za odśnieżanie przystanków odpowiada przedsiębiorca użytkujący tereny służące komunikacji publicznej. Częścią chodnika przeznaczoną na miejsca parkingowe zajmuje się zaś np. zarząd drogi lub inna jednostka, która pobiera opłaty od kierowców. Przy tym zasada ta obowiązuje, nawet gdy postój, parking albo przystanek znajdują się na chodniku wzdłuż nieruchomości.

Są jednak także chodniki, które przylegają do jezdni, ale nie biegną wzdłuż budynków. Obowiązek ich odśnieżania ciąży wtedy na zarządzającym drogą. Podobna sytuacja jest wówczas, gdy chodnik biegnie wprawdzie wzdłuż nieruchomości, ale nie przylega bezpośrednio do niej, bo pomiędzy nim a jej granicą urządzono jeszcze trawnik, będący własnością gminy. To zwalnia właściciela nieruchomości z odśnieżania chodnika, bo obowiązek ten powinna wypełniać gmina.

Wzór pozwu o odszkodowanie

Pozwany: Warszawa, 12 grudnia 2012 r.

Franciszek Bąk

emeryt,

zam. w Warszawie,

ul. Nadrzeczna 15 m. 33

Wartość przedmiotu

sporu: 6 tysięcy złotych

Do Sądu Rejonowego

dla m.st. Warszawy

V Wydział Cywilny w Warszawie

Powód: Jan Lin, nauczyciel

zam. w Warszawie

ul. Starowiślana 17 m. 21

Pozew o odszkodowanie

Wnoszę o:

1) zasądzenie od pozwanego Franciszka Bąka, na rzecz powoda kwoty 6000 (słownie: sześć tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty

2) zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych

Ponadto wnoszę o:

3) przeprowadzenie rozprawy także w nieobecności powoda

4) wezwanie na rozprawę świadków:

a) Władysława Mąki, zam. w Warszawie, ul. Nadrzeczna 15 m. 30

b) Lucyny Piwonii, zam. w Warszawie ul. Nadrzeczna 15 m. 11

Uzasadnienie

Powód - Jan Lin uległ wypadkowi 17 marca 2011 r. na oblodzonym i nieodśnieżonym chodniku, przylegającym do nieruchomości przy ul. Nadrzecznej 15 w Warszawie. Właścicielem i zarządzającym nieruchomością jest pozwany Franciszek Bąk.

Dowód:

1) świadek Władysław Mąka

2) świadek Lucyna Piwonia

Na skutek wypadku powód doznał skomplikowanego złamania lewej nogi i musiał poddać się operacji.

Dowód: zaświadczenie z V Szpitala Miejskiego w Warszawie

Po operacji przez pół roku powód musiał uczęszczać na odpłatne zajęcia rehabilitacyjne, ponieważ były one konieczne dla odzyskania sprawności fizycznej po operacji. Koszt rehabilitacji wyniósł 6 tys. zł. W ramach NFZ nie przysługiwały mu w takiej ilości nieodpłatne zajęcia rehabilitacyjne.

Dowód: zaświadczenie z centrum rehabilitacji o opłatach za zajęcia

Powód zwrócił się pismem z 20 listopada 2012 r. (nadanym listem poleconym) do pozwanego o zwrot 6 tysięcy złotych, ale do tej pory nie otrzymał odpowiedzi na nie ani żadnej kwoty.

Dowód: kopia pisma z 20 listopada 2012 r.

Z tych względów roszczenie pozwu jest uzasadnione.

..............................................

Jan Lin

(własnoręczny podpis)

Załączniki:

1) pismo z 20 listopada 2012 r.

2) zaświadczenie z V Szpitala Miejskiego w Warszawie

3) zaświadczenie z centrum rehabilitacji

4) odpis pozwu i załączników

Za wypadek nie tylko odszkodowanie

Podmioty mające obowiązek odśnieżyć i usunąć lód z chodnika, przystanku, drogi itd. ponoszą odpowiedzialność za wypadki, które wydarzyły się na tym terenie, na zasadzie winy z art. 415 kodeksu cywilnego. Występując przeciwko nim z roszczeniem, poszkodowany musi wykazać, że:

w na pozwanym ciążył obowiązek odśnieżania terenu, na którym doszło do wypadku,

w pozwany ze swojej winy wyrządził mu szkodę, czyli dopuścił się zaniedbań, choć miał realną możliwość odśnieżenia, z której nie skorzystał.

Oprócz odszkodowania poszkodowany ma prawo żądać renty i zadośćuczynienia.

PRZYKŁAD

Czy właściciel może nie sprzątać chodnika w czasie opadów śniegu

Czytelniczka uległa wypadkowi na oblodzonym chodniku przykrytym świeżo padającym śniegiem pod domem, w którym wynajmuje mieszkanie. W tym czasie trwały intensywne opady śniegu i właściciel budynku czekał na ich ustanie. Tłumaczył się, że nie było sensu odśnieżać, skoro za chwilę i tak chodnik zostanie przykryty nowym śniegiem.

Przy dochodzeniu odszkodowań takie sytuacje budzą sporo wątpliwości. Jednak osoby odpowiedzialne za usuwanie śniegu mają obowiązek przystąpić do sprzątania dopiero po zakończeniu opadów. Dlatego może się zdarzyć, że ktoś w trakcie śnieżycy ulegnie wypadkowi, a sąd nie dopatrzy się w tym winy pozwanego i nie przyzna odszkodowania.

Jakie mogą być kary

Niewykonanie obowiązku odśnieżania w obrębie nieruchomości jest wykroczeniem. Jego sprawcy grozi kara 1500 zł grzywny lub nagany (art. 117 kodeksu wykroczeń, t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 46, poz. 275 z późn. zm.).

Za nieodśnieżenie ulicy lub dachu może być wymierzona grzywna od 20 zł do 5 tys. zł (art. 24 kodeksu wykroczeń).

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku w gminach (Dz.U. nr 132, poz. 622 z późn. zm.).

Ustawa z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 z późn. zm.).

Ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 z późn. zm.).

Ustawa z 20 maja 1971 r kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 46, poz. 275 z późn. zm.).