Przed sądem Skarb Państwa niejedno ma imię

Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste państwowych gruntów. Spółka A. wniosła odwołanie od ustalonej opłaty do samorządowego kolegium odwoławczego (SKO), jako że użytkowane przez nią nieruchomości były gruntami rolnymi, którymi - w imieniu Skarbu Państwa - dysponowała wówczas Agencja Nieruchomości Rolnych (ANR). W myśl zaś art. 17b ust. 2a ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 396), do spraw związanych z ustaleniem i wypowiedzeniem wysokości opłat stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.). Sprzeciw wobec nowej opłaty rozpatruje najpierw SKO, a jeżeli nie załatwi sprawy pozytywnie dla użytkownika wieczystego, sprawa kierowana jest na drogę sądową. Tak było też w przypadku opłaty ustalonej dla spółki A., ponieważ kolegium oddaliło sprzeciw.

Jednak w sądzie zarówno I, jak i II instancji spółka przegrała, i to nie z powodów merytorycznych, ale bardziej formalnych. Pozew spółka skierowała bowiem przeciwko Skarbowi Państwa. Tymczasem dysponentem nieruchomości była ANR, którą w 2017 r. zastąpił Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. KOWR przejął wszystkie zadania w zakresie wykonywania prawa własności i innych praw rzeczowych na rzecz Skarbu Państwa w stosunku do nieruchomości rolnych, będących w zasobach państwowych. Jak wcześniej agencja, tak też ośrodek były państwowymi osobami prawnymi, funkcjonującymi całkowicie samodzielnie. Pozew spółka skierowała zaś przeciwko Skarbowi Państwa, który miał obecnie reprezentować dyrektor KOWR. Stąd sądy uznały, że to nie Skarb Państwa powinien być stroną w sprawie, ale wyłącznie ośrodek, niejako „na własny rachunek”. Dlatego powództwo zostało oddalone ze względu na - jak to określono w uzasadnieniu - brak legitymacji biernej Skarbu Państwa.