Frankowa uchwała SN budzi wątpliwości

SN odpowiadał na pytanie Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Ten chciał wiedzieć, czy w świetle zasady swobody umów klauzula indeksacyjna w regulaminie, która pozwala kredytodawcy na jednostronne określenie kursu waluty, powoduje nieważność całej umowy. Rozstrzygając ten problem, SN wyraził pogląd, że klauzule upoważniające bank do jednostronnego ustalania kursów (jeśli umowa nie przewiduje obiektywnych kryteriów ich ustalania) są sprzeczne z naturą stosunku prawnego, zaś w przypadku umów z konsumentem należy stosować przepisy o klauzulach abuzywnych. Innymi słowy w stosunku do konsumenta nie są one bezwzględnie nieważne, a bezskuteczne na podstawie art. 3851 k.c. Takie sformułowanie uchwały przez SN spowodowało, że część prawników uznała, że jest to zielone światło dla przedsiębiorców, którzy mogą teraz domagać się przed sądami stwierdzenia nieważności umów o kredyt indeksowany do waluty obcej. Są jednak i tacy, którzy uważają, że takie rozumienie uchwały stanowi nadinterpretację.

- Gdyby przyjąć taką perspektywę, to musielibyśmy uznać, że konsument jest słabiej chroniony niż przedsiębiorca - uważa prof. Maciej Gutowski, adwokat. Jak bowiem tłumaczy, przy takim rozumieniu treści uchwały konsumentowi, z uwagi na zastosowanie przez kredytodawcę klauzuli niedozwolonej, przysługiwałaby sankcja opcjonalnej bezskuteczności samej klauzuli, a w przypadku, gdy bez niej umowa nie może istnieć, to zawieszonej bezskuteczności całej umowy, podczas gdy przedsiębiorca z tego samego powodu mógłby zawsze powoływać się na bezwzględną nieważność umowy.