Sprostowania wyroku dokona sąd również z urzędu

Wady orzeczeń mogą być sprostowane z urzędu lub na wniosek strony. Granice dopuszczalności tej czynności określone zostały w art. 350 k.p.c. Przepis ten stanowi, że sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.

Wady orzeczeń

Omyłka pisarska jest to widoczne, wbrew zamierzeniu sądu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, błąd gramatyczny albo niezmierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Omyłka rachunkowa natomiast to błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań matematycznych, w szczególności arytmetycznych. Inne oczywiste omyłki to nieścisłości i usterki, jak np. wadliwie podana nazwa orzeczenia.

Koniecznym warunkiem sprostowania jest oczywistość każdej z postaci niedokładności lub omyłki. Właściwość ta określa przedmiotową granicę sprostowania i zabezpiecza przed jego nadużyciem (por. postanowienie SN z 3 lipca 2003 r. I CZ 17/03, M. Spół. 2004/2/36). Nie może jednak ono prowadzić do naprawy poważniejszych wad orzeczenia (postanowienie SN z 31 stycznia 2007 r., II CSK 314/06, Lex nr 445207).

Zakres rektyfikacji

Sprostowanie wyroku służy przywróceniu rzeczywistej woli sądu w przypadku niezgodności pomiędzy tą wolą a tym, co zostało wyrażone na piśmie. Znajduje ono zastosowanie w przypadku zniekształcania nazwiska i imienia, błędów pisarskich lub rachunkowych, czyli np. błędnego zsumowania kwot. Błędy te widoczne są często z prostego porównania sentencji z uzasadnieniem wyroku. W tej sytuacji sąd nie zasądza nowego roszczenia, lecz jedynie prostuje oczywiste omyłkowe roszczenie zasądzone. Wskutek sprostowania nie może ulec zmianie rozstrzygnięcie, jakie w sprawie faktycznie zapadło.

Omyłkowe wymienienie w wyroku nazwisk sędziów może być sprostowane przez zastąpienie ich nazwiskami sędziów, przed którymi odbyła się rozprawa poprzedzająca bezpośrednio wydanie wyroku oraz którzy w rzeczywistości wydali i podpisali wyrok (por. wyrok SN z 4 kwietnia 2000 r. I PKN 476/99, OSNAPiUS 2001/16/515). Niedopuszczalne jest sprostowanie omyłki popełnionej przez samą stronę. Taka omyłka może być sprostowana jedynie w toku sprawy na żądanie strony lub z inicjatywy sądu, a nie postanowieniem po wydanym wyroku (por. wyrok SN z 8 czerwca 1977 r., IV PRN 4/77, niepublikowany). Dotyczy to również nazwiska pozwanego wskazanego przez powoda w pozwie.

Termin i tryb

Możliwe jest sprostowanie każdego orzeczenia i w każdym czasie w formie postanowienia, na które (a także na postanowienie odmawiające sprostowania) przysługuje zażalenie (art. 394 par. 1 pkt 8).

O sprostowaniu sąd może postanowić na posiedzeniu niejawnym. Może także skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę w przedmiocie wniosku o dokonanie sprostowania. O dokonanej czynności umieszcza się wzmiankę na oryginale wyroku, a na żądanie stron, także na udzielonych im wypisach. Dalsze odpisy i wypisy powinny być zredagowane w brzmieniu uwzględniającym postanowienie o sprostowaniu. Właściwy do dokonania sprostowania jest sąd, który wydał orzeczenie. Jeżeli jednak sprawa toczy się przed sądem II instancji, sąd ten może z urzędu sprostować wyrok sądu I instancji. Sprostowanie wyroku nie jest ograniczone żadnym terminem, możliwe jest także po uprawomocnieniu się orzeczenia. Wniosek o sprostowanie nie podlega opłacie. Sprostowany tekst orzeczenia powinien być traktowany jako obowiązujący od początku, tj. od momentu wydania orzeczenia.