Kto odpowie za zaniechania zaistniałe w czasie powodzi

Artykuł 417 kodeksu cywilnego stanowi podstawę odpowiedzialności władzy publicznej za szkody wyrządzone przy realizacji władzy publicznej. We wskazanym wyżej brzmieniu jest on konkretyzacją zasady zapisanej w konstytucji, zgodnie, z którą każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Przesłankami warunkującymi odpowiedzialność na podstawie art. 417 k.c. są: niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej; szkoda; związek przyczynowy pomiędzy działaniem lub zaniechaniem a powstałą szkodą. Z powyższego zestawienia warunków odpowiedzialności wynika, że podmioty wykonujące władzę publiczną mogą zostać pociągnięte do odpowiedzialności, jeżeli ich zachowanie (działanie lub zaniechanie) było niezgodne z prawem. Niezgodność z prawem może być rozumiana w dwojaki sposób - albo wąsko - jako niezgodność z prawem powszechnie obowiązującym, albo szeroko - jako niezgodność z prawem powszechnie obowiązującym oraz niezgodność zachowania z zasadami współżycia społecznego. W literaturze specjalistycznej można wyróżnić autorów będących zwolennikami zarówno jednej jak i drugiej koncepcji. Niemniej wydaje się, że niezgodność z prawem, o której mowa w art. 417 k.c., należy rozumieć wąsko, jako sprzeczność zachowania władzy publicznej z prawem stanowionym (ustawą, rozporządzeniem, umową międzynarodową, aktem prawa miejscowego). Wykonywanie władzy publicznej obejmuje zarówno akty władcze władzy publicznej (wydawanie decyzji, orzeczeń) oraz czynności o charakterze porządkowym lub organizacyjnym - takie jak np. organizacja ochrony zdrowia, systemu edukacji czy wreszcie (zdaniem autorów) ochrony przeciwpowodziowej. Podmioty władzy publicznej odpowiadają za swoje zachowanie (pod warunkiem jego sprzeczności z prawem), tj. za działanie lub zaniechanie.