Czy właściciel działki musi wystąpić do sądu

Tak. Gdy wydzielona nieruchomość nie ma zapewnionego dostępu do drogi publicznej, jej właściciel może wystąpić do sądu o ustanowienie drogi koniecznej. Droga konieczna jest służebnością drogową i prowadzi przez nieruchomości sąsiednie od działki niemającej dostępu do drogi publicznej do tej drogi lub do budynków gospodarczych. Właściciel gruntu bez dostępu do drogi ma prawo domagać się ustanowienia jej za wynagrodzeniem od właścicieli sąsiednich terenów. Droga konieczna nie może zostać wytyczona w sposób dowolny. Przede wszystkim powinna uwzględniać potrzeby działki, która nie ma dostępu do drogi publicznej. Musi też jak najmniej obciążać grunty, przez które prowadzi. Gdy działka niemająca dostępu została wydzielona z większej nieruchomości, to sąd może zarządzić przeprowadzenie drogi przez jej grunt.

Postanowienie o ustanowieniu drogi koniecznej wydaje sąd na wniosek w postępowaniu nieprocesowym. Wnioskodawca powinien wskazać właścicieli wszystkich nieruchomości, przez które mogłaby prowadzić droga. Natomiast nie musi dokładnie określać, w jaki sposób powinna ona przebiegać.

Wskazanych we wniosku właścicieli działek sąsiednich sąd wzywa do udziału w postępowaniu. Jednak sąd może wytyczyć drogę konieczną nawet przez nieruchomość, której wnioskodawca nie wskazał we wniosku lub w dalszym postępowaniu, pod warunkiem że jej właściciela wezwie do udziału w sprawie.

Zanim sąd wyda postanowienie o ustanowieniu drogi koniecznej, musi dokonać oględzin nieruchomości podczas tzw. wizji lokalnej. W praktyce oznacza to, że sąd udaje się na miejsce, gdzie znajdują się grunty wnioskodawcy oraz sąsiednie działki, które mają zostać obciążone ustanowieniem służebności drogowej. Od przeprowadzenia dowodu z oględzin sąd może odstąpić, wówczas gdy między sąsiadami nie ma sporu co do okoliczności związanych z wytyczeniem drogi albo gdy przeprowadzenie go z innych przyczyn nie jest potrzebne.

Zanim sąd wyda postanowienie o ustanowieniu drogi koniecznej, ma prawo zasięgnąć opinii biegłego geodety, aby ustalić, że przeprowadzenie drogi w konkretny sposób obciąża sąsiednie nieruchomości służebne w jak najmniejszym stopniu. Biegły ma prawo również brać udział w oględzinach, jeśli tak zarządzi sąd.

malgorzata.piasecka@infor.pl

Art. 626 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Art. 145 ustawy z ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).