Zakaz podwójnego odszkodowania nie działa, gdy ubezpiecza się różne interesy

Zgodnie z artykułem 824¹ par. 2 Kodeksu cywilnego, jeżeli ten sam przedmiot ubezpieczenia w tym samym czasie jest ubezpieczony od tego samego ryzyka u dwóch lub więcej ubezpieczycieli na sumy, które łącznie przewyższają jego wartość ubezpieczeniową, ubezpieczający nie może żądać świadczenia przenoszącego wysokość szkody. Jest to odzwierciedleniem zasady, że odszkodowanie jest równe wysokości szkody. Zasada ta może jednak mieć różne wyjątki.

Podwójne ubezpieczenie zachodzi tylko wówczas, gdy ten sam ubezpieczony, w odniesieniu do tego samego przedmiotu ubezpieczenia, jest stroną kilku umów ubezpieczenia, przy czym przedmiotem podwójnego ubezpieczenia musi być ten sam interes ubezpieczeniowy (np. utrata mienia). Zakaz wypłaty podwójnej sumy ubezpieczenia nie dotyczy sytuacji, w której interesy majątkowe ubezpieczonych, będące przedmiotem ubezpieczenia, są różne, nawet jeżeli odnoszą się do tego samego dobra majątkowego.

Orzecznictwo Sądu Najwyższego potwierdziło, że jeśli w wyniku zdarzenia ubezpieczeniowego (np. pożaru) różni ubezpieczający są uprawnieni do odszkodowania, to nie dochodzi do zbiegu odszkodowań. Każdemu bowiem uprawnionemu wypłacane jest odszkodowanie rekompensujące poniesioną szkodę w takiej wysokości, jaka wynika z umowy ubezpieczenia łączącej go z firmą ubezpieczeniową (uchwała Sądu Najwyższego z 30 listopada 2005 r., III CZP 96/05, LEX nr 159059).

mec. Danuta Świątek

radca prawny z kancelarii White & Case