Zgodę na przeniesienie długu warto przemyśleć
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej przygotowałem dla spółki A wniosek o wsparcie finansowe z UE. Zanim nadszedł termin płatności za wykonaną usługę, spółka A zwróciła się do mnie o wyrażenie zgody na przeniesienie umowy na nabywcę przedsiębiorstwa (spółkę B) prowadzonego przez spółkę A. Wyraziłem zgodę na przeniesienie długu. Jednak termin płatności minął 5 sierpnia 2014 r., a do zawarcia umowy przeniesienia własności zorganizowanej części przedsiębiorstwa doszło dopiero 17 września 2014 r. Czy za zobowiązanie będzie odpowiadała spółka A, czy nabywca jej przedsiębiorstwa (tj. spółka B), czy też oba te podmioty?
Mimo że do zawarcia umowy przeniesienia przedsiębiorstwa doszło już po upływie terminu zapłaty za wykonaną usługę, w omawianej sprawie miało miejsce skuteczne przejęcie długu. Następuje ono w drodze umowy pomiędzy przejemcą a dłużnikiem lub wierzycielem. W obu przypadkach do zawarcia takiego kontraktu potrzebna jest zgoda tej strony, która nie uczestniczy w umowie przejęcia długu. W powyższej sprawie nastąpiło zawarcie kontraktu pomiędzy dłużnikiem (spółką A) a przejemcą (spółką B). Z kolei wierzyciel wyraził zgodę na przejęcie długu.
Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w wyroku z 19 grudnia 2013 r. (sygn. akt I ACa 491/13, www.orzeczenia.ms.gov.pl), zgoda na przejęcie długu może być wyrażona zarówno przed zawarciem umowy o przejęcie długu, jak i równocześnie z zawarciem tej umowy bądź po jej zawarciu. Zgoda wyrażona przed zawarciem umowy musi wskazywać osobę przejemcy i nie upoważnia ona dłużnika lub wierzyciela do podpisania kontraktu z kimkolwiek, lecz z konkretnie wskazaną osobę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie. Czytelnik wyraził bowiem zgodę na przeniesienie praw i obowiązków wynikających z kontraktu przed zawarciem umowy przejęcia. Należy pamiętać, że zgoda dłużnika na zawarcie tej umowy może być wyrażona w dowolny sposób (por. wyrok Sądu Najwyższego z 29 listopada 2005 r., sygn. akt III CK 302/05, LexisNexis nr 2120541).
Zawarcie umowy przejęcia długu oznacza zwolnienie z niego dotychczasowego wierzyciela, czyli w tym wypadku spółki A. Od momentu dokonania przejęcia, zgodnie z art. 519 kodeksu cywilnego (co w sprawie miało miejsce z chwilą zawarcia umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa z 17 września 2014 r.), odpowiedzialność za dług ciąży na majątku przejemcy (tutaj: spółki B). Ponadto należy wskazać, że nie będzie miał zastosowania art. 554 k.c., zgodnie z którym nabywca przedsiębiorstwa jest odpowiedzialny solidarnie ze zbywcą za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, chyba że w chwili nabycia nie wiedział o tych zobowiązaniach mimo zachowania należytej staranności. Odpowiedzialność nabywcy ogranicza się do wartości nabytego przedsiębiorstwa według stanu w chwili nabycia, a według cen w chwili zaspokojenia wierzyciela. Odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć.
Leszek Jaworski
Podstawa prawna
Art. 519 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu