Jasne zasady zawierania umów między studentami a uczelnią

Czy uczelnia podpisze umowę ze studentem

Pan Marcin rozpoczyna naukę na politechnice. Dowiedział się, że z początkiem roku akademickiego wszyscy studenci zostaną zaproszeni do dziekanatu w celu zawarcia z uczelnią kontraktu. Czy szkoła wyższa może wymagać od studenta podpisania umowy?

@RY1@i02/2014/188/i02.2014.188.00700040h.817.jpg@RY2@

Obecnie ustawa wskazuje, że warunki odpłatności za studia określa umowa zawarta między studentem a uczelnią. Regulacja dotyczy zarówno osób uczących się w trybie stacjonarnym, jak i niestacjonarnym, na uczelniach publicznych i niepublicznych. Jednak sporną kwestią było to, kiedy faktycznie szkoła wyższa musi umowę podpisać. Studenci i Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego stali na stanowisku, że niezwłocznie po podjęciu studiów. Przedstawiciele rektorów wskazywali, że to nie wynika wprost z zapisów ustawy. W przypadku osób, które czesnego nie płacą (bo studiują dziennie na uczelni publicznej czyli za darmo), taki obowiązek zaistnieje dopiero w momencie pojawienia się konieczności wniesienia opłaty za jakąś usługę. Reprezentanci studentów wskazywali, że taka interpretacja mija się z celem podpisywania umów. Przecież chodzi o to, aby w trakcie kształcenia zainteresowany nie był zaskakiwany ceną np. za powtarzanie zajęć lub inne usługi, tylko już w momencie podejmowania studiów wiedział, jakie płatności mogą go czekać. Wątpliwości dotyczące momentu zawarcia umowy rozstrzyga przepis, który zacznie obowiązywać od 1 października 2014 r. Wskazuje on wprost, kiedy kontrakt musi być podpisany - mianowicie nie wcześniej niż po wydaniu decyzji o przyjęciu na studia i nie później niż w ciągu trzydziestu dni od rozpoczęcia zajęć.

Podstawa prawna

Art. 160 ust. 3 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.).

Art. 1 pkt 105 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1198).

Czy szkoła wyższa wprowadzi dodatkowe opłaty

Czytelniczka rozważa podjęcie kolejnych studiów. Jednak ma złe doświadczenia z poprzedniej uczelni. Mimo że miała zawartą umowę, szkoła dodawała kolejne opłaty, informując o nich za pomocą kartek zawieszanych na tablicy przy dziekanacie i w trakcie roku podpisywała ze studentami kolejne kontrakty. Praktycznie nie dało się przed tym uchronić. Obawia się, że sytuacja może się powtórzyć. Czy szkoły wyższe mogą tak dowolnie zmieniać zasady płatności za studia?

@RY1@i02/2014/188/i02.2014.188.00700040h.818.jpg@RY2@

Niestety częstą praktyką, zwłaszcza niepublicznych szkół wyższych, jest zmienianie opłat za studia w ich trakcie. Aby ograniczyć takie sytuacje od 1 października 2014 r. będzie obowiązywał zapis, zgodnie z którym umowa zawierana jest na cały przewidywany okres studiów. Obecnie bywa tak, że uczelnia podpisuje ją np. na rok, a potem proponowana jest druga. Jeśli student chce kształcić się dalej, musi najczęściej zgodzić się na wyższe czesne. Nowy zapis pozwoli wyeliminować takie sytuacje. Po drugie zacznie obowiązywać regulacja, wedle której student nie będzie obowiązany do uiszczania opłat innych niż określone w umowie.

Podstawa prawna

Art. 1 pkt 105 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1198).

Czy wszystkie zapisy w umowie są wiążące

Syn pana Adama podpisał umowę z uczelnią. Ojciec po jej przeanalizowaniu uznał, że niektóre zapisy są nadużyciem ze strony uczelni, np. mówiący o tym, że w razie rezygnacji z nauki po rozpoczęciu roku akademickiego lub skreślenia z listy, student zobowiązany jest do zapłaty 1,5 tys. zł z tytułu ponoszonych przez uczelnię kosztów utrzymania miejsca, oraz że jej wysokość może ulec zmianie. Czy student będzie musiał się do każdego zapisu umowy dostosować?

@RY1@i02/2014/188/i02.2014.188.00700040h.819.jpg@RY2@

To, że uczelnia wpisała do umowy zapis i student zgodził się na niego, podpisując ją, nie jest równoznaczne z tym, że będzie musiał się do niego stosować. Niektóre szkoły wyższe zawierają w kontraktach regulacje, które są niezgodne z prawem. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów prowadzi rejestr tzw. klauzul niedozwolonych. W nim zawarte są zapisy, które sądy uznały za sprzeczne z prawem. Nawet jeśli student podpisze kontrakt, w którym znajdzie się taka regulacja, traktuje się ją tak, jakby jej nie było, więc nie wiąże go ona. Warto zatem sprawdzić na stronie UOKiK czy opłaty, których żąda uczelnia, są uzasadnione.

Podstawa prawna

Art. 160 ust. 3 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.).

Art. 1 pkt 105 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1198).

Czy uczelnia musi ujawnić kontrakt

Pani Elżbieta chciałaby podjąć studia zaoczne od przyszłego roku. Nie dysponuje jednak dużym budżetem na ten cel. Właśnie wybiera uczelnię, w której zamierza się kształcić. Chciałaby sprawdzić, jakie opłaty ją czekają. Na niektórych stronach internetowych szkół widnieją wprawdzie ogólne zapisy dotyczące tego, ile wyniesie czesne, ale nie ma danych dotyczących opłat dodatkowych, np. za powtarzanie roku. Czy uczelnia ma obowiązek informować kandydatów o wszelkich opłatach, które będą pobierane w trakcie studiów?

@RY1@i02/2014/188/i02.2014.188.00700040h.820.jpg@RY2@

Osoby zainteresowane studiami powinny na uczelni uzyskać informację nie tylko dotyczącą wysokości czesnego, które będzie obowiązywało w trakcie studiów, ale także wszelkich dodatkowych opłat za świadczone usługi. Od 1 października 2014 r. przepisy zobowiązują również szkoły wyższe do zamieszczania na swoich stronach internetowych wzorów tych umów.

Podstawa prawna

Art. 160 ust. 3 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.).

Art. 1 pkt 105 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1198).

Czy trzyletni okres obejmie stare umowy

Firma windykacyjna, której uczelnia sprzedała dług pana Rafała, domaga się od niego 4 tys. zł. Twierdzi, że w 2010 r. zerwał kontakt z uczelnią i nie uregulował rachunku za pobieraną naukę. Pan Rafał dowiedział się, że kontrakty zawierane z uczelnią mają objąć trzyletni okres przedawnienia. Czy również będą podlegały pod niego umowy już zawarte?

@RY1@i02/2014/188/i02.2014.188.00700040h.821.jpg@RY2@

Już niebawem zacznie obowiązywać przepis wskazujący, że roszczenia wynikające z umowy przedawniają się z upływem trzech lat. Dodatkowo Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zadbało o wprowadzenie przepisu, z którego wynika również, że regulacja ta stosuje się do umów zawartych przed dniem obowiązywania tej regulacji, czyli także do podpisanych przed 1 października 2014 r.

Podstawa prawna

Art. 1 pkt 105, art. 32 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1198).

Czy wystarczy ustna zgoda na cennik

Córka pani Magdy w tym roku rozpoczyna studia na filologii polskiej w trybie niestacjonarnym. Dowiedziała się, że będzie musiała podpisać umowę z uczelnią. Pani Magda obawia się, że córka nie mając doświadczenia w zawieraniu kontraktów zgodzi się na coś, z czego potem nie uda jej się wywiązać. Czy zamiast podpisywać kontrakt wystarczy, że zobowiąże się ustnie do płacenia czesnego?

@RY1@i02/2014/188/i02.2014.188.00700040h.822.jpg@RY2@

Zgodnie z przepisami umowa między studentem a uczelnią powinna być zawarta w formie pisemnej. Dodatkowo od 1 października 2014 r. będzie obowiązywał zapis mówiący o rygorze nieważności. Oznacza to, że zawarcie kontraktu ze szkołą wyższą w innej formie niż pisemna, np. ustnej, będzie traktowane tak, jakby umowy w ogóle nie było.

Podstawa prawna

Art. 160 ust. 3 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.).

Art. 1 pkt 105 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1198).

Czy umowa już jest nieważna

Pani Emilia zakończyła kształcenie w niepublicznej szkole wyższej w 2008 r. Ostatnio jednak otrzymała pismo z uczelni zobowiązujące ją do zapłaty niemalże 2 tys. zł i zaległych odsetek. Szkoła twierdzi, że pani Emilia nie opłaciła czesnego. Czy istnieje możliwość, że zaległości te uległy przedawnieniu?

@RY1@i02/2014/188/i02.2014.188.00700040h.823.jpg@RY2@

Sądy przyjmują różne wykładnie przepisów dotyczących przedawnienia opłat, które wynikają z umów zawartych między uczelnią a studentem. Niektóre uznają, że uczelnia ma prawo domagać się ich przez trzy lata, inne że nawet przez dziesięć. Wszystko zależy od tego, za jaki rodzaj umowy uznają kontrakt zawarty ze studentem, nie jest to bowiem uściślone w ustawie. Sytuacja ulegnie zmianie od 1 października 2014 r. Wówczas zacznie obowiązywać przepis, który jasno wskazuje, że roszczenia wynikające z umowy z uczelnią przedawniają się z upływem trzech lat.

Podstawa prawna

Art. 160 ust. 3 ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.).

Art. 1 pkt 105 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1198).

@RY1@i02/2014/188/i02.2014.188.00700040h.824.jpg@RY2@

shutterstock

Urszula Mirowska-Łoskot

urszula.mirowska@infor.pl