Pieniądze wpłacone oszustom można odzyskać

W ubiegłym tygodniu Ministerstwo Finansów zamieściło na swej stronie internetowej specjalny komunikat, w którym ostrzega przedsiębiorców przed nieuczciwą firmą, która rozsyła pisma z żądaniem zapłaty za wpis do Centralnego Rejestru Płatników. W internecie zawrzało: wielu przedsiębiorców zdążyło wpłacić pieniądze, sądząc, że ma do czynienia z pismem urzędowym. Opłata za - rzekomo obowiązkową rejestrację - wynosiła 195 zł.

Metoda na urząd

Pisma, jakie otrzymali przedsiębiorcy, do złudzenia przypominały bowiem urzędowe wezwanie do zapłaty. Były spersonalizowane, zawierały pełne dane firmy. Autorzy starając się o uwiarygodnienie - odwołali się do ustawy (której nazwy jednak nie wymienili, podali za to daty i numer dziennika ustaw). Informują przy tym o upływającym dla firmy obowiązku uiszczenia opłaty, która ma być warunkiem ewidencjonowania przedsiębiorcy w nowym rejestrze. I wyjaśniają, że "ogólnopolski Centralny Rejestr Płatników jest ewidencją danych podatników (...) zawierającą aktualną informację o terminowości w opłacaniu zobowiązań podatkowych", dodając, że od 1 sierpnia będzie on dostępny w internecie.

Resort reaguje

Ministerstwo Finansów wyjaśnia w komunikacie, że nie utworzyło Ogólnopolskiego Centralnego Rejestru Płatników. Podkreśla też, że nie pobiera opłaty za rejestrację podmiotów w Centralnym Rejestrze Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników.

Dodatkowo resort wskazuje, że wszystkie informacje o podmiotach, z wyjątkiem numerów NIP i REGON, są objęte tajemnicą skarbową, a przepisy nie pozwalają na udostępnianie ich podmiotom i osobom, które nie zostały wskazane w ustawie o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1314 ze zm.). Ustawa ta przewiduje też konkretne sytuacje, w których informacje posiadane przez administrację podatkową mogą być udostępnione wskazanym instytucjom. A sprawdzanie informacji o terminowości płacenia podatków przez inne osoby i przedsiębiorców do takich sytuacji nie należy - podkreśla ministerstwo.

Ścieżka obrony

Eksperci oceniają, że metoda działania osób próbujących wyłudzić pieniądze jest popularna.

- Sporządza się korespondencję, która wywołuje pozór pisma urzędowego - wyjaśnia Łukasz Cudny z SSW Spaczyński, Szczepaniak i Wspólnicy. Tak i w omawianym przypadku pismo przywołuje publikatory ustaw bez wskazania ich nazwy oraz zawiera pieczątkę i podpis. Odbiorca wzywany jest też do zapłaty "w nieprzekraczalnym terminie".

Ekspert wyjaśnia, że opisywane działanie spełnia znamiona przestępstwa opisanego w art. 286 kodeksu karnego (t.j. Dz.U. z 1997 r. nr 88, poz. 553 ze zm.), czyli oszustwa. W sposób ewidentny autor takiego pisma wprowadza adresatów w błąd, aby osiągnąć określoną korzyść majątkową. Tego typu przestępstwo ścigane jest z urzędu i można o fakcie otrzymania takiego pisma zawiadomić prokuratora czy policję.

Jednak co zrobić, jeżeli przedsiębiorca już zapłacił żądaną sumę?

- Pismo z Centralnego Rejestru Płatników jest z reguły konstruowane jako oferta zawarcia umowy, na podstawie której przedsiębiorca, w zamian za dokonaną opłatę, będzie umieszczony w bazie - wyjaśnia Łukasz Cudny. I dodaje, że dokonanie opłaty stanowi przyjęcie oferty. W takim przypadku należy złożyć oświadczenia o uchyleniu się od własnego oświadczenia woli, które zostało wywołane podstępem przez Centralny Rejestr Płatników.

- Należy w nim też wezwać do zwrotu uiszczonej kwoty, jako świadczenia nienależnego - wyjaśnia ekspert.

Pomysłowość bez granic

● 2012 r. - twórcy Krajowego Rejestru Informacji o Przedsiębiorcach (KRIP) informowali, że nie odnotowali opłaty za wpis do Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej. Dołączali blankiet wpłaty 110 zł.

● 2012 r. - Kancelaria Odpisów z Monitora Sądowego i Gospodarczego w postanowieniu informowała o uruchomieniu dostępu do Elektronicznego Odpisu KRS. Opłata - 250 zł.

● 2011 r. - Internetowy Rejestr Ogłoszeń Monitora Sądowego i Gospodarczego wzywał do opłacenia ogłoszenia wpisu do rejestru KRS. Blankiet opłaty opiewał na 475 zł.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl