Prawo cywilne

Ustawa z 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (cz. 3)

16 kwietnia 2019

Ten tekst przeczytasz w 92 minuty

(Dz.U. poz. 2215)

W trzeciej części komentarza omówimy art. 21‒36 ustawy z 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz.U. poz. 2215; dalej: ustawa). Są to przepisy w dużym stopniu kluczowe dla funkcjonowania systemu PPK, w szczególności te regulujące kwestie aktywów wpłacanych do PPK oraz zasad inwestycji.

Autorzy komentują uregulowane w art. 21 ustawy zasady dziedziczenia środków w PPK, w tym w szczególności możliwości wskazania przez uczestnika PPK osób uprawnionych do otrzymania środków zgromadzonych na rachunku PPK po jego śmierci. Temat ten w praktyce wzbudza często wątpliwości zarówno samych pracowników, jak i ich przedstawicieli oraz pracodawców. Równie istotną kwestią w ramach PPK są uregulowane w art. 22 ustawy obowiązki informacyjne spoczywające na instytucji finansowej zarządzającej danym PPK. Komentowana część ustawy zawiera także bardzo ważne zasady dobrowolnego uczestnictwa w PPK, dotyczące w szczególności trybu, terminu i sposobu rezygnacji przez uczestnika z dokonywania wpłat do planu kapitałowego. Przepisy te zawierają również rozwiązania dotyczące ponownego automatycznego zapisu do PPK.

Z kolei art. 24 ustawy dotyczy włącznie jednej z form, w jakich może być prowadzone PPK, i reguluje kwestie zawieszenia ochrony ubezpieczeniowej w okresie niedokonywania wpłat do PPK.

Z punktu widzenia uczestnika PPK bardzo istotne znaczenie ma cały rozdział 4, zawierający przepisy dotyczące wszystkich wpłat do PPK dokonywanych przez pracodawcę, bez względu na to, czy są one finansowane przez uczestników PPK, czy przez pracodawcę. Główne zasady dotyczące wpłat do PPK reguluje art. 25 ustawy, stanowiąc m.in. o tym, z jakich środków są one dokonywane oraz wprowadzając zasadę określania wpłat do PPK w sposób procentowy. Ten artykuł wymienia również możliwe przypadki, w których podmiot zatrudniający nie jest zobowiązany finansować wpłat do PPK.

Kluczowy dla gromadzenia środków w PPK jest art. 26 ustawy, który określa wysokość wpłaty podstawowej oraz wpłaty dodatkowej finansowanej przez podmiot zatrudniający, a także główne zasady ich dotyczące. Z kolei art. 27 ustawy reguluje wysokość oraz zasady wpłaty podstawowej oraz wpłaty dodatkowej finansowanej przez uczestnika PPK, w tym instytucję obniżonej wpłaty podstawowej finansowanej przez uczestnika PPK. Z kolei art. 28 ustawy ma głównie znaczenie techniczne, ale reguluje istotne kwestie obliczania, pobierania lub dokonywania wpłat do PPK. W postanowieniach art. 29 oraz 30 ustawodawca przesądza o cywilnym charakterze roszczeń związanych z PPK, definiuje okres wypowiedzenia oraz reguluje kwestie właściwości sądowej dla rozstrzygania sporów sądowych związanych z PPK.

W rozdziale 5 ustawy uregulowano z kolei dwie kluczowe z punktu widzenia uczestnika instytucje, tj. wpłatę powitalną oraz dopłatę roczną do PPK. Na mocy art. 31 ustawy uczestnikowi przysługuje wpłata powitalna w wysokości 250 zł. Otrzyma ja osoba, w imieniu i na rzecz której zawarto w tym kwartale lub w kwartale poprzednim umowę o prowadzenie PPK i która przez co najmniej trzy pełne miesiące jest uczestnikiem PPK. Warunkiem otrzymania wpłaty powitalnej jest to, żeby za miesiące te dokonano wpłat podstawowych finansowanych przez uczestnika PPK. Warunki otrzymania oraz wysokość dopłaty rocznej do PPK, którą ustawodawca określił na 240 zł, określa art. 32 ustawy. Ponadto w art. 33‒35 znalazły się szczegółowe zasady dotyczące prawa uczestnika tylko do jednej dopłaty rocznej do PPK w roku kalendarzowym bez względu na liczbę posiadanych rachunków PPK oraz jasne wskazanie źródła finansowania dopłaty rocznej do PPK w postaci środków pochodzących z Funduszu Pracy, a także techniczne przepisy regulujące terminy przyznania dopłat rocznych.

Z kolei w rozdziale 6 ustawy ustawodawca reguluje takie kwestie, jak ewidencjonowanie wpłat, wypłat i innych operacji na rachunku PPK. W art. 36 ustawy określono np. wymagania dotyczące sposobu prowadzenia rachunków PPK. ©℗

Poprzednie części komentarza do ustawy o PPK ukazały się:

cz. 1 ‒ 21 lutego 2019 r. (DGP nr 37),

cz. 2 ‒ 21 marca 2019 r. (DGP nr 57).

Kolejna część komentarza ukaże się 23 maja.

TYDZIEŃ Z KOMENTARZAMI – baza publikacji

Dotychczas w tygodniku Kadry i Płace komentowaliśmy m.in. ustawy:

z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych
z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy
z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców
z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
z 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych
z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych
z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
z 26 stycznia 1982 r. – Karta nauczyciela
z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni
z 10 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze skróceniem okresu przechowywania akt pracowniczych oraz ich elektronizacją

a także rozporządzenie:

ministra rodziny, pracy i polityki społecznej z 10 grudnia 2018 r. w sprawie dokumentacji pracowniczej

Przeoczyłeś tygodnik? Znajdziesz go w wydaniach dgp na www.edgp.gazetaprawna.pl

Art. 21. [Wskazanie osób uprawnionych do otrzymania środków zgromadzonych na rachunku po śmierci uczestnika PPK]

1. Uczestnik PPK może wskazać, w formie pisemnej, wybranej instytucji finansowej imiennie jedną osobę lub więcej osób, które jako osoby uprawnione mają po jego śmierci otrzymać, zgodnie z przepisami rozdziału 13, środki zgromadzone na jego rachunku PPK.

2. Jeżeli zgodnie z ust. 1 wskazano kilka osób, a nie oznaczono ich udziału w otrzymywanych przez nie środkach, uważa się, że udziały tych osób są równe.

3. Uczestnik PPK może w każdym czasie zmienić wskazanie, o którym mowa w ust. 1, wskazując zamiast lub oprócz osób, o których mowa w ust. 1, inne osoby, które jako osoby uprawnione mają otrzymać po jego śmierci, zgodnie z przepisami rozdziału 13, środki zgromadzone na jego rachunku PPK, lub oznaczając w inny sposób udział wskazanych osób w tych środkach, albo odwołać poprzednie wskazanie, nie wskazując innych osób.

4. Wskazanie osoby, która jako osoba uprawniona ma otrzymać środki zgromadzone na rachunku PPK uczestnika PPK po jego śmierci, staje się bezskuteczne, jeżeli osoba ta zmarła przed śmiercią uczestnika PPK. W takim przypadku udział, który był przeznaczony dla zmarłego, przypada w równych częściach pozostałym osobom wskazanym, chyba że uczestnik PPK zadysponuje tym udziałem w inny sposób.

komentarz

Ważnym uprawnieniem uczestnika PPK jest przewidziana w art. 21 ustawy możliwość imiennego wskazania jednej lub więcej osób fizycznych, które jako osoby uprawnione mają po jego śmierci otrzymać środki zgromadzone na jego rachunku w PPK. Powinno to nastąpić w formie pisemnej, a otrzymanie środków z PPK będzie następowało na zasadach określonych w rozdziale 13 ustawy. W art. 21 ustawodawca sprecyzował formę wskazania osób uprawnionych przez uczestnika PPK, a także adresata, jakiemu uczestnik PPK powinien uzewnętrznić swoją wolę. Z art. 21 ust. 1 wynika, że uczestnik PPK przedstawia swoją wolę bezpośrednio wybranej instytucji finansowej, nie zaś podmiotowi zatrudniającemu.
Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy w przypadku wskazania przez uczestnika kilku osób uprawnionych do otrzymania środków po śmierci uczestnika, ale bez wskazania ich udziału w tych środkach, uważa się, że udziały tych osób są równe. Ponadto ustawodawca w art. 21 ust. 3 ustawy przyznał uczestnikom PPK uprawnienie do zmiany w każdym czasie poprzedniej decyzji poprzez wskazanie innych osób fizycznych uprawnionych do otrzymania środków po jego śmierci zamiast lub oprócz osób, które wskazał pierwotnie. Może on też w inny sposób oznaczyć udział wskazanych osób w tych środkach albo odwołania poprzedniej dyspozycji – bez wskazania innych osób. Wskazanie osoby uprawnionej do otrzymania środków po śmierci uczestnika PPK staje się bezskuteczne, jeżeli osoba ta zmarła przed śmiercią uczestnika. W takim przypadku udział, który był przeznaczony dla zmarłego, przypada w równych częściach pozostałym osobom wskazanym, chyba że uczestnik PPK zadysponuje tym udziałem w inny sposób.

Art. 22. [Udostępnienie przez instytucję finansową uczestnikowi PPK informacji o zawarciu umowy o prowadzenie PPK]

1. Niezwłocznie po zawarciu umowy o prowadzenie PPK wybrana instytucja finansowa udostępnia uczestnikowi PPK, w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku, informację o zawarciu umowy o prowadzenie PPK.

2. Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera w szczególności:

1) dane wybranej instytucji finansowej;

2) dane podmiotu zatrudniającego, który zawarł umowę o prowadzenie PPK w imieniu i na rzecz uczestnika PPK;

3) określenie wysokości wpłat podstawowych;

4) określenie wysokości wpłat dodatkowych finansowanych przez podmiot zatrudniający;

5) określenie wysokości możliwej do zadeklarowania przez uczestnika PPK wpłaty dodatkowej oraz sposób jej deklarowania:

6) wskazanie właściwych przepisów podatkowych mających związek z uczestnictwem w PPK;

7) opis:

a) zasad wypłaty, wypłaty transferowej i zwrotu zgromadzonych na rachunku PPK uczestnika PPK środków,

b) trybu składania deklaracji, o których mowa w art. 23 ust. 2, w tym opis warunków rezygnacji z oszczędzania w PPK, trybu składania wniosków, o których mowa w art. 23 ust. 10, a także deklaracji, o których mowa w art. 27 ust. 4, i zmian deklaracji, o których mowa w art. 27 ust. 6, wraz z opisem konsekwencji, w tym finansowych, złożenia takich deklaracji, wniosków i zmian deklaracji,

c) praw osoby uprawnionej,

d) możliwości złożenia przez uczestnika PPK dyspozycji w zakresie środków zgromadzonych na jego rachunku PPK oraz trybu składania takich dyspozycji;

8) wskazanie pozostałych warunków gromadzenia środków w PPK określonych w umowie o prowadzenie PPK.

3. Wybrana instytucja finansowa przekazuje uczestnikowi PPK, w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku lub na wniosek uczestnika PPK w postaci papierowej, informację o warunkach wypłaty środków zgromadzonych na jego rachunku PPK, w pierwszym kwartale roku kalendarzowego, w którym uczestnik PPK osiągnie 60. rok życia.

4. Wybrana instytucja finansowa, w terminie do ostatniego dnia lutego każdego roku, przekazuje uczestnikowi PPK, w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku lub na wniosek uczestnika PPK w postaci papierowej, roczną informację o wysokości środków zgromadzonych na jego rachunku PPK, o wysokości wpłat dokonanych na ten rachunek w poprzednim roku kalendarzowym oraz o innych transakcjach zrealizowanych na rachunku PPK uczestnika PPK w poprzednim roku kalendarzowym. Przepisu art. 91 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych i art. 191 ust. 1 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych nie stosuje się.

5. W razie sporu ciężar dowodu udostępnienia informacji, o których mowa w ust. 1, 3 lub 4, spoczywa na wybranej instytucji finansowej.

komentarz

Artykuł 22 ustawy nakłada na wybraną instytucję finansową obowiązek niezwłocznego udostępnienia uczestnikowi PPK w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie na trwałym nośniku informacji o zawarciu umowy o prowadzenie PPK. Informacja ta powinna zostać udostępniona niezwłocznie po zawarciu tej umowy oraz zawierać elementy wymienione w art. 22 ust. 2 ustawy. Elementy te co do zasady odpowiadają essentiallia negotii umowy o prowadzenie PPK z pewnymi rozszerzeniami, np. określeniem wysokości wpłat podstawowych oraz wskazaniem przepisów podatkowych mających związek z uczestnictwem w PPK. Informacja ta powinna zawierać co najmniej: dane wybranej instytucji finansowej, dane podmiotu zatrudniającego, który zawarł umowę o prowadzenie PPK w imieniu i na rzecz uczestnika PPK, określenie wysokości wpłat podstawowych, określenie wysokości wpłat dodatkowych finansowanych przez podmiot zatrudniający, określenie wysokości możliwej do zadeklarowania przez uczestnika PPK wpłaty dodatkowej oraz sposób jej deklarowania, wskazanie właściwych przepisów podatkowych mających związek z uczestnictwem w PPK oraz opis zasad wypłaty, wypłaty transferowej i zwrotu zgromadzonych na rachunku PPK uczestnika PPK środków oraz trybu składania różnych deklaracji i wniosków przez uczestników PPK.
Z art. 22 ust. 3 ustawy wynika także uprawnienie uczestnika PPK do otrzymania w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie na trwałym nośniku lub na wniosek uczestnika w postaci papierowej informacji o warunkach wypłaty środków zgromadzonych w PPK w związku osiągnięciem 60. roku życia. Podmiotem zobowiązanym do przekazania takich informacji jest instytucja finansowa zarządzająca danym PPK. Jest to obowiązek podobny do spoczywających na pracodawcy obowiązkach uregulowanych w art. 26 ust. 6 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych podmiotach emerytalnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1449 ze zm.). Informację tę powinno się przekazać uczestnikowi w pierwszym kwartale roku kalendarzowego, w którym uczestnik osiągnie 60. rok życia.
Autonomicznym uprawnieniem każdego uczestnika PPK jest wynikający z art. 22 ust. 4 ustawy, spoczywający na wybranej instytucji finansowej, obowiązek przekazania uczestnikowi rocznej informacji o wysokości zgromadzonych środków w PPK oraz o wysokości wpłat dokonanych odprowadzonych na rachunek uczestnika w poprzednim roku kalendarzowym oraz o innych transakcjach zrealizowanych na rachunku PPK uczestnika PPK w poprzednim roku kalendarzowym. Informacje te powinny zostać przekazane w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku lub na wniosek uczestnika PPK – w postaci papierowej. Instytucja finansowa zobowiązana jest przekazać je uczestnikowi w terminie do ostatniego dnia miesiąca lutego, za rok poprzedni, na piśmie lub jeżeli uczestnik wyrazi na to zgodę, na innym trwałym nośniku. W takim przypadku nie stosuje się art. 91 ust. 1 ustawy z 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1355 ze zm.), zgodnie z którym fundusz inwestycyjny otwarty sporządza i niezwłocznie przekazuje uczestnikowi funduszu pisemne potwierdzenie zbycia lub odkupienia jednostek uczestnictwa, chyba że uczestnik wyraził pisemną zgodę na przekazywanie tych potwierdzeń przy użyciu trwałego nośnika informacji innego niż papier, w innych terminach lub na ich osobisty odbiór, jak też analogicznego art. 191 ust. 1 ustawy z 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1906 ze zm.).
Niezwykle istotny w praktyce, w tym w szczególności z punktu widzenia instytucji finansowej, jest niepozorny art. 22 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym w razie sporu ciężar dowodu udostępnienia informacji, o których mowa w art. 22 ust. 1, 3 lub 4 ustawy, spoczywa na wybranej instytucji finansowej. Doniosłość tego przepisu wynika z tego, że następuje odwrócenie powszechnej zasady ciężaru dowodu, zgodnie z którą to strona twierdząca musi udowodnić swoje stanowisko. W przypadku obowiązków informacyjnych w stosunku do uczestników PPK, spoczywających na instytucji finansowej, w razie sporu instytucja finansowa będzie musiała udowodnić, że swój obowiązek wypełniła. Jeśli tego nie zrobi, to poniesie odpowiednie konsekwencje.

Art. 23. [Dobrowolność uczestnictwa w PPK; deklaracja w przedmiocie rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK; ponowne dokonywanie wpłat za uczestnika PPK]

1. Uczestnictwo w PPK jest dobrowolne. Do osoby zatrudnionej stosuje się odpowiednio przepisy art. 183a § 1‒5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. ‒ Kodeks pracy. Określony w tych przepisach obowiązek równego traktowania dotyczy osoby zatrudnionej także bez względu na to, czy jest ona czy nie jest uczestnikiem PPK.

2. Uczestnik PPK może zrezygnować z dokonywania wpłat do PPK na podstawie deklaracji złożonej podmiotowi zatrudniającemu w formie pisemnej. Deklaracja zawiera dane dotyczące podmiotu zatrudniającego i uczestnika PPK oraz oświadczenie uczestnika PPK o posiadaniu przez niego wiedzy o konsekwencjach jej złożenia. Rezygnacja z dokonywania wpłat do PPK nie wymaga zmiany umowy o prowadzenie PPK.

3. O złożeniu deklaracji, o której mowa w ust. 2, podmiot zatrudniający niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia złożenia deklaracji, informuje wybraną instytucję finansową.

4. Podmiot zatrudniający nie dokonuje wpłat za uczestnika PPK, który złożył deklarację, o której mowa w ust. 2, począwszy od miesiąca, w którym uczestnik PPK złożył deklarację, o której mowa w ust. 2. Wpłaty pobrane w tym miesiącu podlegają zwrotowi.

5. Co 4 lata, w terminie do ostatniego dnia lutego danego roku, podmiot zatrudniający informuje uczestnika PPK, który złożył deklarację, o której mowa w ust. 2, o ponownym dokonywaniu wpłat za tego uczestnika zgodnie z ust. 6.

6. Co 4 lata, od dnia 1 kwietnia, podmiot zatrudniający dokonuje wpłat za uczestnika PPK, o którym mowa w ust. 2, chyba że uczestnik PPK ponownie zrezygnuje z dokonywania wpłat do PPK, składając podmiotowi zatrudniającemu deklarację, o której mowa w ust. 2. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio.

7. Podmiot zatrudniający informuje podmiot zarządzający wybraną instytucją finansową o ponownym dokonywaniu wpłat za uczestnika PPK zgodnie z ust. 6.

8. Podmiot zatrudniający nie dokonuje wpłat za uczestnika PPK, jeżeli uczestnik PPK po złożeniu deklaracji, o której mowa w ust. 2, a przed dniem 1 kwietnia, o którym mowa w ust. 6, ukończył 70. rok życia. Do takiego uczestnika PPK przepisu ust. 5 nie stosuje się.

9. Podmiot zatrudniający dokonuje zgodnie z ust. 6 wpłat za uczestnika PPK, który po złożeniu deklaracji, o której mowa w ust. 2, a przed dniem 1 kwietnia, o którym mowa w ust. 6, ukończył 55. rok życia, wyłącznie na wniosek tego uczestnika PPK złożony do ostatniego dnia lutego, o którym mowa w ust. 5.

10. Uczestnik PPK, który złożył deklarację, o której mowa w ust. 2, może w każdym czasie złożyć podmiotowi zatrudniającemu w formie pisemnej wniosek o dokonywanie wpłat do PPK, z zastrzeżeniem ust. 8. Złożenie tego wniosku i ponowne dokonywanie wpłat do PPK nie wymaga zmiany umowy o prowadzenie PPK.

11. W przypadku, o którym mowa w ust. 10, wpłat do PPK dokonuje się, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wniosek o dokonywanie wpłat do PPK.

12. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, wzór deklaracji, o której mowa w ust. 2, oraz szczegółowy zakres zawartych w niej danych, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawności przebiegu procesu składania deklaracji.

komentarz

Artykuł 23 ust. 1 ustawy wskazuje jednoznacznie, że uczestnictwo w PPK jest dobrowolne, a także, że do osoby zatrudnionej stosuje się odpowiednio art. 183a par. 1‒5 kodeksu pracy. Wskazane przepisy wprowadzają obowiązek równego traktowania pracowników oraz zakaz dyskryminacji. Obowiązek równego traktowania dotyczy osoby zatrudnionej bez względu na to, czy jest ona uczestnikiem PPK, czy też nie. Zakazane jest nierówne traktowanie osób zatrudnionych przykładowo ze względu na to, że ktoś dokonuje lub nie dokonuje wpłat dodatkowych do PPK finansowanych przez uczestnika.
W przypadku PPK uczestnictwo jest dobrowolne dla osób zatrudnionych. Dobrowolność uczestnictwa polega przede wszystkim na możliwości rezygnacji w każdym czasie przez uczestnika z dokonywania dalszych wpłat do PPK. Rezygnacja ta może nastąpić wyłącznie w formie pisemnej poprzez złożenie podmiotowi zatrudniającemu odpowiedniej deklaracji. W świetle art. 23 ust. 1 ustawy złożenie przez uczestnika PPK deklaracji rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK innemu podmiotowi, np. instytucji finansowej, nie będzie wywierało skutku w postaci zaprzestania dokonywania wpłat do PPK przez podmiot zatrudniający. Jednocześnie prawidłowo złożona przez uczestnika deklaracja o rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK nie skutkuje zmianą treści umowy o prowadzenie PPK. Umowa ta jest dalej ważna i aktywna, z tym zastrzeżeniem, że nie są dokonywane nowe zasilenia na rejestr uczestnika. Całą konstrukcję uregulowaną w art. 23 ust. 2 ustawy można więc nazwać czasowym zawieszeniem dokonywania wpłat do PPK przez uczestnika.
Zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy to na podmiocie zatrudniającym spoczywa obowiązek niezwłocznego poinformowania wybranej instytucji finansowej o tym, że uczestnik zrezygnował z dokonywania wpłat do PPK, a w zasadzie zawiesił ich dokonywanie. Podmiot zatrudniający ma siedem dni od dnia złożenia deklaracji przez uczestnika na odpowiednie poinformowanie wybranej instytucji finansowej. Trudno jest znaleźć przekonujące uzasadnienie dla nałożenia przez ustawodawcę takiego obowiązku na podmiot zatrudniający. Jednocześnie przepisy karne zawarte w rozdziale 16 ustawy nie penalizują niewywiązania się podmiotu zatrudniającego z tego obowiązku.
Konsekwencją złożenia przez uczestnika PPK deklaracji o rezygnacji z wpłat do PPK, o której mowa w art. 23 ust. 2 ustawy, jest to, że podmiot zatrudniający zaprzestaje dokonywania wpłat do PPK za takiego uczestnika. Następuje to począwszy od miesiąca, w którym uczestnik złożył podmiotowi zatrudniającemu deklarację.
W ust. 4 komentowanego artykułu ustawodawca posłużył się sformułowaniem „zwrot”. Niestety jest to jeden z przykładów na słabą jakość ustawy pod kątem poprawności legislacyjnej. Należy bowiem wskazać, że w przypadku tego przepisu ustawodawca posługuje się sformułowaniem „zwrot”, ale nie w rozumieniu wynikającym z definicji zwrotu zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 47 ustawy, ale w znaczeniu potocznym. Nie jest to jedyna niedoróbka ustawodawcy związana z tym sformułowaniem, bo pojawia się ono także np. w art. 98 ustawy. Co więcej, z uzgodnionego stanowiska z 7 marca 2019 r. Ministerstwa Finansów, Komisji Nadzoru Finansowego oraz Polskiego Funduszu Rozwoju umieszczonego na stronie www.mojeppk.pl wynika właśnie, że pojęcie zwrotu użyte w art. 23 ust. 4 ustawy ma charakter potoczny. Należy zgodzić się z takim stanowiskiem.
Zgodnie z art. 23 ust. 5 ustawy co cztery lata w terminie do ostatniego dnia lutego danego roku na podmiocie zatrudniającym spoczywa obowiązek poinformowania uczestnika, który złożył deklarację rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK, o ponownym dokonywaniu za niego wpłat. Podmiot zatrudniający zobowiązany jest bowiem po czterech latach ponownie podjąć dokonywanie wpłat za uczestnika, który wcześniej złożył deklarację o rezygnacji, chyba że uczestnik ponownie zrezygnuje z dokonywania wpłat do PPK, składając podmiotowi zatrudniającemu nową, kolejną deklarację. Na mocy art. 23 ust. 7 ustawy podmiot zatrudniający jest zobowiązany poinformować wybraną instytucję finansową o ponownym dokonywaniu wpłat za danego uczestnika PPK. Także w tym przypadku trudno jest znaleźć przekonywujące uzasadnienie dla nałożenia przez ustawodawcę takiego obowiązku na podmiot zatrudniający.
Zgodnie z treścią z „uzgodnionego stanowiska” z 7 marca 2019 r. Ministerstwa Finansów, Komisji Nadzoru Finansowego oraz Polskiego Funduszu Rozwoju, umieszczonego na stronie www.mojeppk.pl, art. 23 ust. 5 i 6 ustawy trzeba interpretować w ten sposób, że np. rezygnacja złożona w czerwcu 2020 r. będzie skuteczna do 1 kwietnia 2023 r., czyli do pierwszego automatycznego wznowienia wpłat do PPK. Kolejne wznowienie nastąpi od 1 kwietnia 2027 r. Należy zgodzić się z takim stanowiskiem.
Wyjątki od powyższej zasady wynikają z art. 23 ust. 8 i 9 ustawy. Pierwszy przepis wprowadza zasadę, zgodnie którą podmiot zatrudniający nie dokonuje wpłat do PPK, jeżeli uczestnik po dniu złożenia deklaracji rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK, a przed datą, o której mowa w art. 23 ust. 6 ustawy, ukończył 70. rok życia. Drugi natomiast dotyczy uczestników w wieku powyżej 55 lat, w których przypadku ponowne dokonywanie wpłat może nastąpić wyłącznie na ich wniosek złożony do ostatniego dnia lutego roku kalendarzowego, w którym podmiot zatrudniający jest obowiązany do ponownego dokonywania wpłat. Natomiast na mocy art. 23 ust. 10 ustawy uczestnik PPK, który złożył deklarację, o której mowa w art. 23 ust. 2 ustawy, może w każdym czasie złożyć podmiotowi zatrudniającemu w formie pisemnej wniosek o dokonywanie wpłat do PPK. W takim przypadku zgodnie z art. 23 ust. 11 ustawy wpłat do PPK dokonuje się, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wniosek o dokonywanie wpłat do PPK. Złożenie takiego wniosku i ponowne dokonywanie wpłat do PPK nie wymaga zmiany umowy o prowadzenie PPK, ale podmiot zatrudniający będzie zobowiązany poinformować wybraną instytucję o złożeniu takiego wniosku, co wynika pośrednio z odpowiednio stosowanego art. 23 ust. 7 ustawy. Zgodnie z art. 23 ust. 9 ustawy na podmiocie zatrudniającym nie spoczywa obowiązek informowania uczestników PPK o możliwości złożenia wniosku o ponowne dokonywanie wpłat.
Wzór odpowiedniej deklaracji rezygnacji przez uczestnika z dokonywania wpłat do PPK określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego. W art. 23 ust. 12 ustawy właściwy minister został zobowiązany do określenia wzoru deklaracji, by zapewnić sprawny przebieg procesu składania deklaracji.

Art. 24. [Zawieszenie ochrony ubezpieczeniowej na okres niedokonywania wpłat za uczestnika PPK]

1. W przypadku złożenia przez uczestnika PPK deklaracji, o której mowa w art. 23 ust. 2, w przypadku umów o zarządzanie PPK zawartych z zakładem ubezpieczeń ochrona ubezpieczeniowa ulega zawieszeniu w okresie, w którym podmiot zatrudniający nie dokonuje wpłat za uczestnika PPK.

2. W okresie zawieszenia ochrony ubezpieczeniowej, o której mowa w ust. 1, zakład ubezpieczeń jest obowiązany do zarządzania środkami uczestnika PPK zgromadzonymi w funduszu zdefiniowanej daty będącym ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Z tytułu zarządzania środkami zakładowi ubezpieczeń przysługuje wynagrodzenie ze środków funduszu zdefiniowanej daty będącego ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, w razie zajścia wypadku ubezpieczeniowego zakład ubezpieczeń jest obowiązany do wypłaty wyłącznie środków zgromadzonych na rachunku PPK uczestnika PPK prowadzonym przez zakład ubezpieczeń.

komentarz

Artykuł 24 ust. 1 ustawy znajduje zastosowanie wyłącznie do PPK prowadzonych przez te podmioty zatrudniające, które zawarły umowy o zarządzanie PPK z zakładem ubezpieczeń. W przypadku gdy uczestnik PPK złożył podmiotowi zatrudniającemu deklarację rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK, to z mocy prawa w stosunku do takiego uczestnika ulega zawieszeniu udzielana mu ochrona ubezpieczeniowa wynikająca z umowy o zarządzanie PPK oraz umowy o prowadzenie PPK. Zawieszenie następuje na okres, w którym nie są dokonywane wpłaty do PPK za danego uczestnika.
Zarządzanie środkami oraz obowiązek wypłaty środków zgromadzonych na rachunku PPK w okresie zawieszenia ochrony ubezpieczeniowej nie ulega zmianie. W tym czasie zakład ubezpieczeń nadal na niezmodyfikowanych zasadach zarządza środkami gromadzonymi przez uczestnika PPK, ale w razie zajścia wypadku ubezpieczeniowego jest obowiązany do wypłaty wyłącznie środków zgromadzonych na rachunku PPK uczestnika PPK prowadzonym przez zakład ubezpieczeń.

Art. 25. [Finansowanie wpłat podstawowych i dodatkowych]

1. Podmiot zatrudniający i uczestnik PPK finansują wpłaty podstawowe z własnych środków.

2. Podmiot zatrudniający i uczestnik PPK mogą zadeklarować finansowanie wpłat dodatkowych.

3. Wysokość wpłat podstawowych i wpłat dodatkowych określa się procentowo od wynagrodzenia uczestnika PPK.

4. Podmiot zatrudniający i uczestnik PPK:

1) w okresie przestoju ekonomicznego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 842 oraz z 2018 r. poz. 650 i 1608), oraz w okresie obniżonego wymiaru czasu pracy, o którym mowa w art. 2 pkt 2 tej ustawy,

2) w przypadku zaistnienia przesłanek niewypłacalności pracodawcy, o których mowa w ustawie z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1433),

3) w okresie przejściowego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej lub ograniczenia jej prowadzenia na skutek powodzi i braku środków na wypłatę wynagrodzeń dla pracowników, o których mowa w art. 23 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1473)

– nie finansują wpłaty podstawowej ani wpłaty dodatkowej, z zastrzeżeniem ust. 5.

5. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, uczestnik PPK może w deklaracji składanej podmiotowi zatrudniającemu zadeklarować finansowanie przez siebie wpłaty podstawowej i wpłaty dodatkowej.

6. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, w przypadku umów o zarządzanie PPK zawartych z zakładem ubezpieczeń ochrona ubezpieczeniowa ulega zawieszeniu.

7. W okresie zawieszenia ochrony ubezpieczeniowej, o której mowa w ust. 6, zakład ubezpieczeń jest obowiązany do zarządzania środkami uczestnika PPK zgromadzonymi w funduszu zdefiniowanej daty będącym ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Z tytułu zarządzania środkami zakładowi ubezpieczeń przysługuje wynagrodzenie ze środków funduszu zdefiniowanej daty będącego ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.

8. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, jeżeli zgodnie z ust. 6 ochrona ubezpieczeniowa ulega zawieszeniu, w razie zajścia wypadku ubezpieczeniowego zakład ubezpieczeń jest obowiązany do wypłaty wyłącznie środków zgromadzonych na rachunku PPK uczestnika PPK prowadzonym przez zakład ubezpieczeń.

komentarz

Przepisy ustawy o PPK definiują różne rodzaje zasileń, jakie mogą być wpłacane w ramach PPK. Dyspozycja komentowanego art. 25 ustawy ma podstawowe znaczenie dla określenia rodzajów wpłat dostępnych w ramach PPK oraz wskazania podmiotów, które zobowiązane są do ich finansowania. Zgodnie z tym przepisem ustawodawca, podobnie jak ma to miejsce w przypadku pracowniczych programów emerytalnych, zdecydował się na wprowadzenie dwóch kategorii wpłat. Są to wpłaty podstawowe oraz wpłaty dodatkowe. Wpłaty podstawowe mają charakter obligatoryjny, natomiast wpłaty dodatkowe mają charakter fakultatywny (dobrowolny). Porównując w tym miejscu instytucję PPK z instytucją PPE, należy podkreślić, że w przypadku PPE obligatoryjną składkę podstawową opłaca pracodawca, a dobrowolną składkę dodatkową pracownik, natomiast w przypadku PPK sytuacja jest inna. Otóż zarówno podmiot zatrudniający, jak i uczestnik PPK są zobowiązani do finansowania obligatoryjnych wpłat podstawowych do PPK. Ustawodawca przewidział dwa rodzaje wpłat podstawowych – wpłatę podstawową podmiotu zatrudniającego oraz wpłatę podstawową uczestnika PPK. Dodatkowo zarówno podmiot zatrudniający, jak i uczestnik mają możliwość wnoszenia dobrowolnych wpłat dodatkowych do PPK. Oznacza to, że w praktyce w PPK na poziomie danego podmiotu zatrudniającego funkcjonują cztery rodzaje wpłat. Są to: wpłata podstawowa finansowana przez podmiot zatrudniający, wpłata podstawowa finansowana przez uczestnika, wpłata dodatkowa finansowana przez podmiot zatrudniający oraz wpłata dodatkowa finansowana przez uczestnika PPK.
W art. 25 ust. 2 ustawy ustawodawca wskazał, że zarówno podmiot zatrudniający, jak i uczestnik mogą zadeklarować wnoszenie wpłat dodatkowych. W związku z użytym w przepisie sformułowaniem „mogą” należy wnioskować, że jest to uprawnienie, nie zaś obowiązek. Obowiązek finansowania wpłaty dodatkowej przez podmiot zatrudniający może jednak wynikać ze źródła zakładowego prawa pracy obowiązującego u danego pracodawcy, np. regulaminu wynagradzania czy zakładowego układu zbiorowego pracy. W przypadku gdy z takiego źródła będzie wynikał np. obowiązek opłacania przez pracodawcę wpłaty na dodatkowe zabezpieczenie emerytalne pracowników w wysokości wyższej niż 1,5 proc. wynagrodzenia, to w istocie finansowanie przez taki podmiot wpłaty dodatkowej będzie miało charakter obligatoryjny, wynikający z postanowień wewnątrzzakładowego prawa pracy. Natomiast zadeklarowanie i opłacanie wpłat dodatkowych finansowanych przez uczestnika PPK jest całkowicie dobrowolne.
Ustawodawca w art. 25 ust. 3 ustawy przewidział wyłącznie jeden sposób określenia wysokości wpłat do PPK, tj. jako określoną wartość procentową wynagrodzenia uczestnika PPK. Powyższe stanowi istotną różnicę w stosunku do rozwiązań, jakie istnieją w przypadku PPE, gdzie oprócz procentowego określenia wysokości składki podstawowej możliwe jest określenie tej składki w sposób kwotowy – równo dla wszystkich uczestników bez względu na wysokość ich wynagrodzenia. Ponadto w PPE istnieje możliwość określenia składki podstawowej jako procentu wynagrodzenia uczestnika z maksymalnym limitem kwotowym. Natomiast w przypadku PPK ustawodawca zdecydował się wyłącznie na procentowe określanie wysokości wpłaty podstawowej, jak też każdej innej wpłaty finansowanej przez podmiot zatrudniający bądź przez uczestnika PPK. Charakter kwotowy mają natomiast zasilenia finansowane ze środków Funduszu Pracy, tj. wpłata powitalna oraz dopłata roczna.
Podstawą naliczenia wpłaty podstawowej, bez względu na to, czy jest to wpłata podstawowa finansowana przez uczestnika PPK, czy wpłata podstawowa finansowana przez podmiot zatrudniający, jest zawsze wynagrodzenie uczestnika PPK. Zostało ono zdefiniowane w art. 2 ust 1 pkt 40 ustawy, gdzie wskazano, że przez wynagrodzenie należy rozumieć podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe uczestnika PPK, o której mowa w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 300 ze zm.), z wyłączeniem podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym oraz pobierających zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Jest to konstrukcja podobna do tej zastosowanej przez ustawodawcę w ustawie o PPE, ale nie identyczna. Należy jednak wskazać, że w marcu 2019 r. na stronach internetowych Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany projekt nowelizacji ustawy. Zgodnie z projektem ma zostać zmodyfikowana definicja wynagrodzenia dla celów PPK. Modyfikacja może polegać na zniesieniu limitu 30-krotności, co może istotnie zwiększyć koszty pracodawców związane z finansowaniem PPK.
Zgodnie z art. 25 ust. 4 ustawy możliwe jest czasowe zwolnienie zarówno podmiotu zatrudniającego, jak i samego uczestnika PPK z obowiązku finansowania wpłat podstawowych oraz wpłat dodatkowych. Przepis ten stanowi, że taka możliwość istnieje, jeśli podmiot zatrudniający znajdzie się w jednej z sytuacji enumeratywnie wymienionych w tym przepisie. Są to:

1) sytuacja przestoju ekonomicznego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 669), oraz w okresie obniżonego wymiaru czasu pracy, o którym mowa w art. 2 pkt 2 tej ustawy, zwanej także ustawą antykryzysową;

2) sytuacja zaistnienia przesłanek niewypłacalności pracodawcy, o których mowa w ustawie z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1433 ze zm.);

3) okres przejściowego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej lub ograniczenia jej prowadzenia na skutek powodzi i braku środków na wypłatę wynagrodzeń dla pracowników, o których mowa w art. 23 ustawy z 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1473 ze zm.).

Artykuł 25 ust. 4 ustawy znajduje zastosowanie nie tylko w stosunku do wpłat finansowanych przed podmiot zatrudniający. Dotyczy również zasileń rachunku uczestnika PPK finansowanych przez niego samego. Tak więc w okresie przestoju ekonomicznego uczestnik PPK nie otrzymuje wpłat podstawowej i dodatkowej od podmiotu zatrudniającego, ale też co do zasady nie jest zobowiązany do dokonywania wpłat podstawowych do PPK (w wysokości 2 proc. wynagrodzenia) czy dodatkowych (w wysokości do 2 proc. wynagrodzenia). W takim przypadku uczestnik nie będzie także uprawniony do otrzymania wpłaty powitalnej (art. 31 ustawy) oraz dopłat rocznych do PPK (art. 32 ustawy), nawet jeśli spełni przesłanki do ich otrzymania.
Na mocy art. 25 ust. 5 ustawy ustawodawca przyznał uczestnikom PPK uprawnienie, w przypadku zaistnienia którejś z sytuacji uregulowanych w art. 25 ust. 4 ustawy, do złożenia podmiotowi zatrudniającemu deklaracji, w której zdecyduje o finansowaniu przez siebie wpłaty podstawowej lub dodatkowej. To oznacza, że okres przestoju ekonomicznego oraz innych sytuacji wskazanych w art. 25 ust. 4 ustawy nie pozbawia uczestnika PPK możliwości złożenia deklaracji rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK w trybie przewidzianym w art. 23 ust. 2 ustawy. Uczestnik może taką deklarację złożyć w każdym czasie i będzie ona miała charakter wiążący dla podmiotu zatrudniającego.
Natomiast postanowienia art. 25 ust. 6–8 ustawy regulują sytuację PPK prowadzonego przez instytucję finansową będącą zakładem ubezpieczeń. Zgodnie z tymi przepisami zasadą jest, że w sytuacji, gdy wystąpi jeden z przypadków wskazanych w art. 25 ust. 4, to w przypadku umów o zarządzanie PPK zawartych z zakładem ubezpieczeń ochrona ubezpieczeniowa ulega zawieszeniu. W okresie zawieszenia ochrony ubezpieczeniowej zakład ubezpieczeń ma obowiązek zarządzania środkami uczestnika PPK zgromadzonymi w funduszu zdefiniowanej daty, będącym ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, oraz przysługuje mu z tego tytułu wynagrodzenie – za zarządzanie oraz za osiągnięty wynik – ze środków funduszu zdefiniowanej daty, będącego ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. W razie zajścia wypadku ubezpieczeniowego zakład ubezpieczeń będzie musiał wypłacić wyłącznie środki zgromadzone na rachunku PPK uczestnika PPK prowadzonym przez zakład ubezpieczeń.
Możliwość zawieszania ochrony ubezpieczeniowej w okresie niedokonywania lub zawieszania wpłat do PPK zarządzanego przez zakład ubezpieczeń jest konsekwencją obowiązywania kilku przepisów ustawy, które zakazują zakładom ubezpieczeń potrącania ze środków funduszu zdefiniowanej daty kosztów ochrony ubezpieczeniowej wyżej wymienionych okresach. W konsekwencji zakłady ubezpieczeń zwolnione są z gwarantowania ochrony ubezpieczeniowej w okresie zawieszenia lub niedokonywania wpłat do PPK. Podstawą do takiego zwolnienia może być tak zawieszenie wpłat będące skutkiem złożenia deklaracji przez uczestnika o rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK czy utworzenie przez podmiot zatrudniający PPE, jak też niedokonywanie wpłat będące skutkiem przestoju ekonomicznego, niewypłacalności pracodawcy, przejściowego zaprzestania lub ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej na skutek powodzi. Natomiast okresy bezrobocia lub zakończenie kariery, skutkujące zaprzestaniem dokonywania wpłat do PPK, będą podstawą do zawieszenia ochrony ubezpieczeniowej w związku z art. 805 par. 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. ‒ Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.; dalej: k.c.), zgodnie z którym umowa ubezpieczenia stanowi umowę odpłatną. A zatem nie ma możliwości nieodpłatnego udzielania ochrony ubezpieczeniowej. Zgodnie z art. 813 par. 1 k.c. składkę oblicza się za czas trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela. Konstrukcja zawieszenia ochrony ubezpieczeniowej pozwala więc na utrzymanie stosunku prawnego łączącego uczestnika PPK z zakładem ubezpieczeń. Ponadto umożliwia łatwe wznowienie ochrony ubezpieczeniowej w przypadku ponownego dokonywania wpłat do PPK.

Art. 26. [Wpłata podstawowa finansowana przez podmiot zatrudniający]

1. Wpłata podstawowa finansowana przez podmiot zatrudniający wynosi 1,5% wynagrodzenia.

2. Podmiot zatrudniający może zadeklarować w umowie o zarządzanie PPK dokonywanie wpłaty dodatkowej w wysokości do 2,5% wynagrodzenia.

3. Wpłata dodatkowa, o której mowa w ust. 2, może być różnicowana ze względu na długość okresu zatrudnienia w podmiocie zatrudniającym albo na podstawie postanowień regulaminu wynagrodzeń lub układu zbiorowego pracy obowiązujących w podmiocie zatrudniającym. Przepisy art. 16 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

4. Podmiot zatrudniający może zmienić wysokość wpłaty dodatkowej lub zrezygnować z jej dokonywania w formie zmiany umowy o zarządzanie PPK. Zmieniona wysokość wpłaty dodatkowej obowiązuje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym została dokonana zmiana.

5. Wpłaty finansowane przez podmiot zatrudniający nie są wliczane do wynagrodzenia stanowiącego podstawę ustalenia wysokości obowiązkowych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

komentarz

Artykuł 26 ust. 1 ustawy określa wartość procentową wpłaty podstawowej, jaką musi finansować każdy podmiot zatrudniający w stosunku do każdej osoby zatrudnionej, uczestniczącej w PPK prowadzonym przez ten podmiot zatrudniający. Ustawodawca, wykonując w treści tego przepisu dyspozycję art. 25 ust. 3, zdecydował, że podmiot zatrudniający może co do zasady finansować wpłatę podstawową w wysokości 1,5 proc. podstawy, jaką jest wynagrodzenie osoby zatrudnionej. Przepisy ustawy nie wprowadzają możliwości określenia wpłaty podstawowej, opłacanej przez podmiot zatrudniający na poziomie innym niż wskazane 1,5 proc. Działaniem niezgodnym z prawem będzie zatem zarówno określenie tej wpłaty w jakimkolwiek dokumencie w wartości niższej niż 1,5 proc., jak też w wartości wyższej niż 1,5 proc. Bez znaczenia pozostaje przy tym, czy takie nieprawidłowe postanowienie zostanie zawarte w umowie o prowadzenie PPK, umowie o zarządzanie PPK lub też w jakimkolwiek źródle zakładowego prawa pracy, obowiązującym w danym podmiocie zatrudniającym.
Artykuł 26 ust. 2 ustawy wprowadza możliwość określenia wyższej kontrybucji (zasilenia) ze strony podmiotu zatrudniającego do PPK niż obligatoryjne 1,5 proc. wynagrodzenia uczestnika. Może to nastąpić wyłącznie w formie wpłaty dodatkowej, zadeklarowanej przez podmiot zatrudniający, która może zostać określona w wysokości do 2,5 proc. wynagrodzenia uczestnika. Określenie wysokości tej wpłaty, a precyzyjniej jej zadeklarowanie przez podmiot zatrudniający, następuje w umowie o zarządzanie PPK. Taka konstrukcja zastosowana przez ustawodawcę może dziwić, w szczególności w świetle faktu, że umowa o zarządzanie PPK jest zawierana między podmiotem zatrudniającym a instytucją finansową i nie jest to umowa in favorem tertii (tj. na rzecz osoby trzeciej – ma to miejsce np. w przypadku umowy o prowadzenie PPK). Co więcej, w przedmiotowej umowie o zarządzanie ustawodawca przyznał ustawowo podmiotowi zatrudniającemu dyskrecjonalne uprawnienie do zadeklarowania (przyznania) takiej wpłaty dodatkowej. Jest to autonomiczna decyzja podmiotu zatrudniającego, który może, ale nie musi, podjąć decyzję o finansowaniu wpłaty dodatkowej. Nie ma przy tym przeciwwskazań, aby wewnętrzne regulacje danego podmiotu zatrudniającego, np. źródło zakładowego prawa pracy, obowiązujące u tego pracodawcy, nakładało na niego obowiązek oferowania (finansowania) wpłaty dodatkowej. Jednak z samych przepisów ustawy taki obowiązek nie może zostać wyinterpretowany. Należy przy tym pamiętać, że mimo iż art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi, że umowa o zarządzanie PPK powinna określać wysokość wpłat dodatkowych, finansowanych przez podmiot zatrudniający dla poszczególnych grup osób zatrudnionych i sposób zmiany wysokości tych wpłat, to w świetle art. 26 ust. 2 ustawy powyższy obowiązek jest uzależniony od podjętej przez podmiot zatrudniający decyzji o zadeklarowaniu w umowie o zarządzanie wpłaty dodatkowej. Określenie wysokości wpłaty dodatkowej powinno nastąpić co do zasady przez wskazanie setnych lub tysięcznych punktu procentowego. Wpłata ta nie może być wyższa niż 2,5 proc.
Również wpłata dodatkowa, określona w sposób procentowy, powinna być naliczana od podstawy, którą jest wynagrodzenie w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 40 ustawy, gdzie wskazano, że przez wynagrodzenie należy rozumieć podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe uczestnika PPK, o której mowa w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, z wyłączeniem podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym oraz pobierających zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Jest to konstrukcja podobna, ale nie identyczna, w stosunku do zastosowanej przez ustawodawcę w ustawie o PPE.
Z art. 26 ust. 3 ustawy wynika, że wpłata dodatkowa, finansowana przez podmiot zatrudniający, jest ustalana co do zasady w jednakowym procencie dla wszystkich osób zatrudnionych, a ewentualne zróżnicowanie jej wysokości jest wyjątkiem. Jedyną przyczyną ewentualnego zróżnicowania w treści umowy o zarządzanie PPK wysokości wpłaty dodatkowej, finansowanej przez podmiot zatrudniający, może być ewentualnie długość okresu zatrudnienia w podmiocie zatrudniającym. Zgodnie z tym przepisem zastosowanie znajdują odpowiednio postanowienia art. 16 ust. 2 i 3 ustawy, które regulują kwestie zaliczania do stażu pracy w podmiocie zatrudniającym okresów zatrudnienia u poprzedników prawnych tego podmiotu oraz okresy poprzedniego zatrudnienia po zmianie pracodawcy w trybie określonym w art. 231 ustawy z 26 czerwca 1974 r. ‒ Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 917 ze zm.; dalej: k.p.).
Ustawodawca nie uregulował szczegółowych zasad zróżnicowania wysokości wpłaty dodatkowej finansowanej przez podmiot zatrudniający. Może ona zostać zróżnicowana zarówno liniowo, jak i skokowo. Prawdopodobnie w większości przypadków zróżnicowanie jej wysokości będzie polegało na stopniowym zwiększaniu wartości procentowej wraz ze stażem pracy uczestnika w podmiocie zatrudniającym. Przykładowo może to być następujący schemat: do 5 lat stażu pracy – brak wpłaty dodatkowej finansowanej przez podmiot zatrudniający, od 5 do 10 lat stażu pracy w podmiocie zatrudniającym – wpłata dodatkowa w wysokości 1,5 proc. wynagrodzenia, powyżej 10 lat stażu pracy – wpłata dodatkowa w wysokości 2,5 proc. wynagrodzenia uczestnika. Teoretycznie możliwe jest również zróżnicowanie odwrotne, gdzie wysokość wpłaty dodatkowej określonej procentowo, finansowanej przez podmiot zatrudniający, będzie malała wraz ze wzrostem stażu pracy w podmiocie zatrudniającym.
Zróżnicowanie wysokości wpłaty dodatkowej, finansowej przez podmiot zatrudniający, ze względu na staż pracy w tym podmiocie, stanowi jedyny zgodny z prawem sposób zróżnicowania wysokości tej wpłaty w umowie o zarządzanie PPK. Powyższe oznacza, że ustawodawca nie przewiduje możliwości zróżnicowania wysokości wpłaty dodatkowej w umowie z poszczególnymi osobami zatrudnionymi ani też kategoriami czy grupami osób zatrudnionych, np. nie może być tak, aby innej wysokości wpłata dodatkowa była finansowana w przypadku pracowników, a inna w przypadku zleceniobiorców. Takie zróżnicowanie byłoby niezgodne z przepisami ustawy. Ustawodawca nie przewidział również możliwości opłacania wpłaty dodatkowej przez podmiot zatrudniający od faktu opłacania wpłaty dodatkowej do PPK przez uczestnika (ang. matching). Należy jednak wskazać, że matching jako taki nie został w ustawie zabroniony.
W art. 26 ust. 3 ustawy ustawodawca przewidział de facto dwa tryby określania wpłaty dodatkowej finansowanej przez podmiot zatrudniający. Pierwszy z nich to opisane powyżej zróżnicowanie w treści umowy o zarządzanie PPK wysokości wpłaty dodatkowej ze względu na długość okresu zatrudnienia w podmiocie zatrudniającym. Jednak w art. 26 ust. 3 przewidziano też rozwiązanie alternatywne. Posługując się sformułowaniem „albo”, w treści omawianego przepisu ustawodawca zastosował alternatywę rozłączną w postaci wprowadzenia możliwości innego (niż na zasadach określonych w umowie o zarządzanie PPK) różnicowania wysokości wpłaty dodatkowej do PPK. W takim przypadku musi ono nastąpić na podstawie postanowień regulaminu wynagrodzeń lub układu zbiorowego pracy obowiązujących w danym podmiocie zatrudniającym. Należy przyjąć, że ustawodawca miał tu na myśli regulamin wynagradzania, o którym mowa w treści art. 772 k.p., oraz zakładowy układ zbiorowy pracy, również regulowany przepisami kodeksu pracy. Natomiast brak jest podstaw prawnych do regulowania wysokości wpłat dodatkowych do PPK finansowanych przez podmiot zatrudniający w innych dokumentach regulujących zakładowe prawo pracy, np. w regulaminie pracy, porozumieniu kończącym spór zbiorowy czy porozumieniu transferowym.
Zgodnie z art. 26 ust. 4 ustawy podmiot zatrudniający może zmienić wysokość wpłaty dodatkowej lub zrezygnować z jej dokonywania w formie zmiany umowy o zarządzanie PPK. Co prawda umowa ta jest zawierana z instytucją finansową i jej zmiana musi wymagać zgodnego oświadczenia stron tej umowy, ale nie ulega wątpliwości, że to wyłącznie od podmiotu zatrudniającego uzależnione jest utrzymywanie finansowania wpłat dodatkowych do PPK. Natomiast nie mają tutaj żadnych uprawnień zakładowe organizacje związkowe działające w danym podmiocie zatrudniającym czy też niezwiązkowa reprezentacja pracowników. Ponadto zgodnie z komentowanym przepisem zmieniona wysokość wpłaty dodatkowej obowiązuje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym została dokonana zmiana. Mimo że ustawodawca nie nakłada takiego bezpośredniego obowiązku na podmiot zatrudniający, to należy przyjąć, że powinien on poinformować osoby zatrudnione o zmianie treści umowy o zarządzanie, gdyż chociażby zmiana czy zaprzestanie opłacania wpłat dodatkowych niesie ze sobą konsekwencje dla osoby zatrudnionej w zakresie konieczności lub nie zapłacenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od kwot przedmiotowych wpłat dodatkowych, finansowanych przez podmiot zatrudniający.
Inaczej będzie w praktyce wyglądała modyfikacja przez podmiot zatrudniający wysokości wpłaty dodatkowej przez niego finansowanej, jeśli wpłata ta została uregulowana w treści źródła zakładowego prawa pracy w danym podmiocie zatrudniającym, jakim jest regulamin wynagradzania (czy wynagrodzeń – jaką to nazwą posługuje się art. 26 ust. 3) lub zakładowy układ zbiorowy pracy. W takim przypadku z uwagi na fakt swoistego promowania przez podmiot zatrudniający wpłaty dodatkowej w celu ustalenia jej jako świadczenia wynikającego ze stosunku pracy (elementu wynagrodzenia przysługującego pracownikowi na podstawie wewnątrzzakładowych regulacji prawa pracy) do skutecznego dokonania zmiany wysokości takiej wpłaty zastosowanie będą musiały znaleźć zasady dotyczące zmiany treści stosunku pracy. A zatem w przypadku, gdy podmiot zatrudniający we właściwym trybie dokona modyfikacji treści regulaminu wynagradzania czy zakładowego układu zbiorowego pracy na korzyść pracowników, to nowa wyższa wpłata dodatkowa będzie przysługiwała od dnia wprowadzenia tej zmiany do treści danego zakładowego źródła prawa pracy. Jeśli natomiast zmiana wysokości wpłaty dodatkowej, uregulowanej w regulaminie wynagradzania lub w zakładowym układzie zbiorowym pracy, będzie dokonywana na niekorzyść pracownika (co obejmuje zarówno zmniejszenie jej wysokości, jak i całkowitą z niej rezygnację), to poza zmianą treści zakładowego źródła prawa pracy niezbędne będzie też zawarcie przez pracodawcę odpowiedniego porozumienia zmieniającego umowę o pracę z daną osobą zatrudnioną (pracownikiem) lub dokonanie odpowiedniego wypowiedzenia zmieniającego warunki płacy. Dlatego z uwagi na powyższą konstrukcję można się spodziewać podnoszenia przez związki zawodowe oczekiwań co do regulacji zasad wpłat dodatkowych finansowanych przez podmioty zatrudniające w źródłach zakładowego prawa pracy, a z kolei za w pełni zrozumiały trzeba będzie przyjąć brak woli po stronie pracodawców do korzystania z przedmiotowego rozwiązania.
W przypadku zróżnicowania wysokości wpłat dodatkowych do PPK finansowanych przez podmiot zatrudniający, uregulowanych w treści źródła zakładowego prawa pracy, zasady zróżnicowania wysokości tych wpłat powinny mieć inny charakter niż zróżnicowanie ze względu na staż pracy. Powyższe również wynika z zastosowanej w art. 26 ust. 3 ustawy alternatywy rozłącznej, odnoszącej się nie tylko do dokumentu, w którym uregulowane są wpłaty dodatkowe finansowane przez podmiot zatrudniający, lecz także do samych zasad przedmiotowego zróżnicowania. I o ile w przypadku umowy o zarządzanie PPK różnicowanie wysokości wpłat dodatkowych powinno następować wyłącznie ze względu na staż w podmiocie zatrudniającym, o tyle w przypadku uregulowania zróżnicowania wysokości wpłat dodatkowych finansowanych przez podmiot zatrudniający w źródle zakładowego prawa pracy do przedmiotowego zróżnicowania powinny zostać zastosowane inne kryteria. Ustawodawca nie wypowiada się w tym zakresie. Można jednak przyjąć, że zgodne z prawem będzie każde zróżnicowanie, pod warunkiem że nie będzie ono miało charakteru dyskryminacyjnego. Czyli przykładowo zgodnym z prawem będzie zróżnicowanie wysokości wpłat dodatkowych do PPK, finansowanych przez podmiot zatrudniający, od wysokości wynagrodzenia osoby zatrudnionej (kryterium socjalne), ale już nie zróżnicowanie ze względu na płeć, wiek czy rodzaj umowy o pracę wiążącej osobę zatrudnioną z podmiotem zatrudniającym.
Na mocy art. 26 ust. 5 ustawy wpłaty finansowane przez podmiot zatrudniający nie są wliczane do wynagrodzenia stanowiącego podstawę ustalenia wysokości obowiązkowych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Jest to rozwiązanie tożsame z tym, jakie znane jest z ustawy o PPE.

Art. 27. [Wpłata podstawowa oraz wpłata dodatkowa finansowane przez uczestnika PPK]

1. Wpłata podstawowa finansowana przez uczestnika PPK wynosi 2% wynagrodzenia, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Wpłata podstawowa finansowana przez uczestnika PPK może wynosić mniej niż 2% wynagrodzenia, ale nie mniej niż 0,5% wynagrodzenia, jeżeli wynagrodzenie uczestnika PPK osiągane z różnych źródeł w danym miesiącu nie przekracza kwoty odpowiadającej 1,2 krotności minimalnego wynagrodzenia.

3. Uczestnik PPK może zadeklarować wpłatę dodatkową w wysokości do 2% wynagrodzenia.

4. Wysokość wpłaty podstawowej, o której mowa w ust. 2, lub wpłaty dodatkowej uczestnik PPK określa w deklaracji składanej podmiotowi zatrudniającemu. Deklarację wysokości wpłaty podstawowej, o której mowa w ust. 2, uczestnik PPK składa w miesiącu, w którym jego wynagrodzenie osiągane z różnych źródeł nie przekroczyło kwoty, o której mowa w ust. 2. Podmiot zatrudniający ma obowiązek poinformowania uczestnika PPK o możliwości zadeklarowania wpłaty dodatkowej oraz o możliwości obniżenia wysokości wpłaty podstawowej zgodnie z ust. 2.

5. Podmiot zatrudniający nie uwzględnia deklaracji, o której mowa w ust. 4, albo zmiany deklaracji, o której mowa w ust. 6 pkt 1, w zakresie obniżenia zgodnie z ust. 2 wpłaty podstawowej, jeżeli wynagrodzenie uczestnika PPK osiągane w tym podmiocie zatrudniającym w miesiącu, w którym są składane te deklaracje, przekracza kwotę, o której mowa w ust. 2.

6. Uczestnik PPK może w formie zmiany deklaracji:

1) zmienić wysokość wpłaty podstawowej obniżonej zgodnie z ust. 2 lub wpłaty dodatkowej lub

2) zrezygnować z dokonywania wpłaty dodatkowej.

7. Zmieniona wysokość wpłaty dodatkowej lub rezygnacja z jej dokonywania obowiązuje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym uczestnik PPK złożył zmianę deklaracji.

8. Wpłata podstawowa w wysokości określonej w deklaracji, o której mowa w ust. 4, albo zmieniona wysokość wpłaty podstawowej określona w zmianie deklaracji, o której mowa w ust. 6 pkt 1, obowiązuje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym uczestnik PPK złożył uwzględnioną przez podmiot zatrudniający deklarację, o której mowa w ust. 4, albo uwzględnioną przez podmiot zatrudniający zmianę deklaracji, o której mowa w ust. 6 pkt 1, w zakresie wpłaty podstawowej, do końca roku kalendarzowego, w którym deklaracja lub zmiana deklaracji zostały złożone, chyba że uczestnik PPK ponownie zmieni wysokość wpłaty podstawowej, o której mowa w ust. 2, w formie zmiany deklaracji, o której mowa w ust. 6 pkt 1, i zostanie ona uwzględniona przez podmiot zatrudniający.

komentarz

W ramach PPK drugim obligatoryjnym rodzajem wpłaty podstawowej do PPK jest wpłata podstawowa opłacana przez uczestnika PPK. Zgodnie z treścią art. 27 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 3 ustawy wynosi ona 2 proc. Podstawą jej naliczenia jest wynagrodzenie zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 40 ustawy. W przepisie tym wskazano, że przez wynagrodzenie należy rozumieć podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe uczestnika PPK, o której mowa w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, z wyłączeniem podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym oraz pobierających zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Definicja ta oznacza w praktyce, że wpłaty do PPK naliczane są wyłącznie na podstawie wynagrodzenia wliczanego do tzw. 30-krotności. Jest to definicja obowiązująca obecnie (kwiecień 2019 r.) i jest to konstrukcja podobna, ale nie identyczna, w stosunku do tej zastosowanej przez ustawodawcę w ustawie o PPE, w którym to przypadku składki do PPE są naliczane także na składnikach przekraczających limit 30-krotności. W marcu 2019 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt nowelizacji ustawy, na mocy którego ma być modyfikowana definicja wynagrodzenia dla celów PPK. Jeśli nowelizacja zostanie wprowadzona, to należy spodziewać się zrównania definicji wynagrodzenia w przypadku PPK z definicją wynagrodzenia w przypadku PPE. Konsekwencją powyższego będzie prawdopodobnie konieczność naliczania wpłat na wszystkich składnikach wynagrodzenia także po przekroczeniu limitu 30-krotności.
Wpłata podstawowa uczestnika PPK w postaci 2 proc. jest jedyną zgodną z przepisami ustawy możliwością określania tej wpłaty, poza wyjątkiem wskazanym w art. 27 ust. 2. A zatem nieprawidłowe będzie naliczanie i odprowadzanie przez podmiot zatrudniający wpłaty podstawowej uczestnika, określonej jako inny procent, niż wskazane w art. 27 ust. 1 ustawy 2 proc. wynagrodzenia uczestnika. Sprzeczne z ustawą będzie też naliczanie tej wpłaty jako kwoty równej dla wszystkich czy części osób zatrudnionych.
Jedyny wyjątek od zasady wpłaty podstawowej uczestnika w wysokości 2 proc. wynagrodzenia ustawodawca przewidział w art. 27 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem wpłata podstawowa finansowana przez uczestnika PPK może wynosić mniej niż 2 proc. wynagrodzenia, ale nie mniej niż 0,5 proc. wynagrodzenia, pod warunkiem że wynagrodzenie uczestnika PPK osiągane z różnych źródeł w danym miesiącu nie przekracza kwoty odpowiadającej 1,2 krotności minimalnego wynagrodzenia. Celem wprowadzenia tej regulacji, będącej efektem konsultacji społecznych projektu ustawy, było zwiększenie szans na uczestnictwo w PPK osób zatrudnionych najniżej zarabiających, w przypadku których finansowanie pełnej wpłaty podstawowej uczestnika mogłoby być barierą nie do przejścia i które musiałyby rezygnować z możliwości dodatkowego oszczędzania w PPK.
Innym rodzajem wpłaty, jaki do PPK może opłacać uczestnik, jest wpłata dodatkowa uczestnika. W odróżnieniu od wpłaty podstawowej nie ma ona charakteru obligatoryjnego, a jej zadeklarowanie oraz opłacanie przez uczestnika ma charakter dobrowolny. Ustawodawca w art. 27 ust. 3 ustawy zdecydował, że uczestnik może zadeklarować tę wpłatę wyłącznie w wysokości do 2 proc. Ustawodawca nie ogranicza uczestników w dokładności co do określenia wysokości tej wpłaty. Może więc ona zostać określona przez uczestnika dowolnie jako wartość procentowa w przedziale powyżej 0 proc., ale nie więcej niż 2 proc. Zatem można określić ją np. jako 0,01 proc., 0,99 proc. czy 1,87 proc. Razem z 2-proc. wpłatą podstawową uczestnik może finansować do PPK maksymalnie 4 proc. wpłaty. Zgodnie natomiast z art. 27 ust. 9 ustawy wpłata dodatkowa uczestnika, tak samo jak jego wpłata podstawowa, potrącane są z wynagrodzenia uczestnika po opodatkowaniu. Wpłaty uczestnika określone jako procent jego wynagrodzenia naliczane są od wynagrodzenia brutto (czyli zgodnego z definicją zawartą w art. 2 ustawy), ale potrącane są z wynagrodzenia netto, czyli po odliczeniu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych i składek na ubezpieczenia społeczne.
Wysokość wpłaty dodatkowej uczestnika jest określona przez niego w deklaracji składanej podmiotowi zatrudniającemu. Przepisy nie regulują szczegółowo ani formy, ani treści tej deklaracji. Szczegóły w tym zakresie powinny regulować umowy: o zarządzanie PPK oraz o prowadzenie PPK. Jednocześnie w art. 27 ust. 4 ustawy ustawodawca przewidział możliwość dokonania przez uczestnika zmiany wysokości opłacanej przez niego wpłaty dodatkowej (z zachowaniem maksymalnego limitu 2 proc.). Uczestnik może również zrezygnować z wnoszenia wpłaty dodatkowej uczestnika. W tym zakresie ustawodawca przewidział, że złożone przez niego oświadczenie (w nowej, zmodyfikowanej deklaracji) będzie skuteczne od następnego miesiąca kalendarzowego po dniu jego złożenia. Także w tym przypadku zmianę deklaracji uczestnik powinien złożyć podmiotowi zatrudniającemu. Artykuł 27 ust. 4 ustawy nakłada na podmiot zatrudniający obowiązek poinformowania uczestnika o możliwości zadeklarowania wpłaty dodatkowej oraz o możliwości obniżenia wysokości wpłaty podstawowej zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy.
Uprawnieniem uczestnika PPK jest dokonanie w każdym czasie, w formie odpowiedniej zmiany deklaracji składanej podmiotowi zatrudniającemu, zmiany wysokości wpłaty podstawowej obniżonej (zgodnie z art. 27 ust. 2) lub dodatkowej, finansowanej przez uczestnika PPK, a także rezygnacja z dokonywania wpłaty dodatkowej do PPK. Przedmiotową deklarację uczestnik składa podmiotowi zatrudniającemu, nie zaś instytucji finansowej. Wpłata podstawowa w wysokości określonej w deklaracji, o której mowa w art. 27 ust. 4 ustawy, lub nowa wysokość wpłaty podstawowej określona w zmianie deklaracji, o której mowa w art. 27 ust. 6 pkt 1 ustawy, obowiązuje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym uczestnik PPK złożył uwzględnioną przez podmiot zatrudniający deklarację lub zmianę deklaracji. Jednakże obowiązywanie jej ma charakter czasowy, tj. dyspozycja uczestnika obowiązuje tylko do końca roku kalendarzowego, w którym deklaracja lub zmiana deklaracji zostały złożone, chyba że uczestnik PPK ponownie zmieni wysokość wpłaty podstawowej, co powinno nastąpić w formie ponownej zmiany deklaracji. W razie braku takiego działania po stronie uczestnika PPK od stycznia kolejnego roku kalendarzowego podmiot zatrudniający powinien potrącać wpłatę podstawową uczestnika w wysokości 2 proc. wynagrodzenia.

Art. 28. [Obliczanie, pobieranie i dokonywanie wpłat]

1. Wpłat dokonuje się, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał stosunek prawny wynikający z umowy o prowadzenie PPK.

2. Podmiot zatrudniający jest obowiązany do obliczenia i dokonania wpłat do wybranej instytucji finansowej finansowanych przez ten podmiot oraz do obliczenia, pobrania od uczestnika PPK i dokonania wpłat do wybranej instytucji finansowej wpłat finansowanych przez uczestnika PPK.

3. Wpłaty finansowane przez podmiot zatrudniający są obliczane a wpłaty finansowane przez uczestnika PPK są obliczane i pobierane od uczestnika PPK w terminie wypłaty wynagrodzenia przez podmiot zatrudniający.

4. Wpłaty, o których mowa w ust. 2, dokonywane są w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostały obliczone i pobrane, z zastrzeżeniem ust. 5.

5. Jeżeli wynagrodzenie wypłacane jest w okresach krótszych niż miesiąc, wpłaty, o których mowa w ust. 3, należne za miesiąc dokonywane są w terminie do ostatniego dnia miesiąca.

komentarz

Artykuł 28 ustawy reguluje zasady techniczne dotyczące wpłat dokonywanych do PPK. Dotyczy zarówno wpłat finansowanych przez podmioty zatrudniające, jak i finansowanych przez uczestników PPK. Przepis ten nie znajduje zastosowania do wpłaty powitalnej, o której mowa w art. 31 ustawy, oraz do dopłat rocznych, o których mowa w art. 32 ustawy. Artykuł 28 ust. 1 ustawy nakłada na podmiot zatrudniający obowiązek obliczania i odprowadzania zarówno wpłat podstawowych, jak i wpłat dodatkowych, jeśli takie wpłaty są dokonywane w ramach danego PPK, co może wynikać np. z postanowień umowy o zarządzanie danym PPK lub z indywidualnych decyzji uczestników PPK, deklarujących wpłaty dodatkowe uczestnika. Ponadto w przypadku wpłat finansowanych przez uczestników PPK podmiot zatrudniający ma obowiązek pobrania z wynagrodzenia uczestnika uprzednio obliczonej wpłaty lub wpłat uczestnika. Komentowany przepis ustawy określa termin, w jakim podmiot zatrudniający zobowiązany jest podjąć działanie dotyczące naliczonych wpłat. Termin ten uzależniony jest od okresu, za jaki wypłacany jest dany składnik wynagrodzenia, od którego naliczana jest określona wpłata. Innymi słowy, dla terminu przekazania przez podmiot zatrudniający kwot wpłat do instytucji finansowej podstawowe znaczenie ma to, czy składniki wynagrodzenia, od których obliczane są wpłaty, przysługują za okresy krótsze niż miesiąc, czy też przysługują za okresy dłuższe (w tym za okresy miesięczne). Te same zasady obliczania i odprowadzania wpłat mają zastosowanie do wszystkich podmiotów zatrudniających i wszystkich wybranych instytucji finansowych, w tym wyznaczonej instytucji finansowej.
Artykuł 28 ust. 3 ustawy stanowi, że wpłaty finansowane przez podmiot zatrudniający oraz wpłaty finansowane przez uczestnika są obliczane i pobierane od uczestnika w terminie wypłaty wynagrodzenia przez podmiot zatrudniający. Jest to zasada znajdująca zastosowanie do wszystkich rodzajów wpłat (poza wpłatą powitalną, o której mowa w art. 31 ustawy). Natomiast termin odprowadzenia wpłat do instytucji finansowej (przekazania wpłat) jest uzależniony od tego, za jaki okres przysługuje wynagrodzenie w rozumieniu przepisów ustawy, od którego zostały naliczone wpłaty do PPK. I tak, jeśli jest to wynagrodzenie za okresy miesięczne lub dłuższe, to termin odprowadzenia wpłat powinien odpowiadać terminowi wypłaty wynagrodzenia wynikającego z prawa pracy, umowy lub innego stosunku łączącego uczestnika z podmiotem zatrudniającym. W praktyce oznacza to, że w żadnym wypadku – z uwagi na przepisy kodeksu pracy – wpłaty do PPK obliczane od wynagrodzenia z tytułu umów o pracę nie powinny być odprowadzane do instytucji finansowej później niż 10. dnia następnego miesiąca kalendarzowego niż miesiąc, za który przysługuje przedmiotowe wynagrodzenie, stanowiące podstawę obliczenia wpłat do PPK. Jeśli natomiast przepisy zakładowego prawa pracy obowiązujące w danym podmiocie zatrudniającym przewidują inny, wcześniejszy termin wypłaty wynagrodzenia za pracę, to właśnie w tym terminie powinny zostać odprowadzone przez podmiot zatrudniający do instytucji finansowej także naliczone wpłaty do PPK. W przypadku umów-zleceń lub innych podstaw, od których wypłacane jest wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczenia wpłat do PPK, termin odprowadzenia tych wpłat będzie odpowiadał co do zasady terminowi płatności wynagrodzenia z danego tytułu. W przypadku składników wynagrodzenia przysługujących osobie zatrudnionej za okresy nie dłuższe niż miesiąc (a więc dniowe, tygodniowe czy niepełnego miesiąca) obowiązkiem podmiotu zatrudniającego jest naliczenie i odprowadzenie wpłat do PPK w terminie do ostatniego dnia miesiąca. Powyższe wynika z art. 28 ust. 5 ustawy.

Art. 29. [Posiłkowe stosowanie kodeksu cywilnego; przedawnienie roszczeń]

1. Do wpłat dokonywanych do PPK w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.

2. Roszczenia z tytułu wpłat ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym wpłaty stały się wymagalne.

komentarz

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy do wpłat dokonywanych do PPK w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy kodeksu cywilnego. Wskazane w art. 29 ust. 1 odwołanie do przepisów kodeksu cywilnego oraz jednoznaczne wskazanie w art. 29 ust. 2 autonomicznego okresu przedawnienia roszczeń z tytułu wpłat do PPK potwierdzają, że PPK z założenia nie jest elementem stosunku pracy między uczestnikiem a podmiotem zatrudniającym, co niesie ze sobą określone konsekwencje prawne. Gdyby bowiem ustawodawca stał na stanowisku, że zarówno PPK, jak i wpłaty dokonywane do PPK stanowią element stosunku pracy, to w zakresie terminu przedawnienia roszczeń z tytułu wpłat zastosowałby koncepcję trzyletniego przedawnienia, o którym mowa w kodeksie pracy.
Na mocy art. 29 ust. 2 ustawy roszczenia z tytułu wpłat do PPK ulegają przedawnieniu po upływie pięciu lat, licząc od dnia, w którym wpłaty stały się wymagalne. Przepis ten dotyczy w pierwszej kolejności roszczeń uczestników PPK w stosunku do podmiotów zatrudniających z tytułu wpłat podstawowych i dodatkowych finansowanych przez podmiot zatrudniający. Roszczenia te mogą jednakże dotyczyć również wpłat podstawowej i dodatkowej, finansowanych przez samego uczestnika PPK, jeśli np. podmiot zatrudniający obliczy takie wpłaty i potrąci je z wynagrodzenia uczestnika PPK, ale ich nie odprowadzi do instytucji finansowej. Wprowadzony przez ustawodawcę pięcioletni okres przedawnienia roszczeń w przypadku wpłat do PPK jest jednym z najdłuższych w systemie polskiego prawa. W prawie cywilnym najczęściej spotykanymi terminami przedawnienia są okresy roczne, dwuletnie lub trzyletnie. A jedynie w pojedynczych przypadkach polski ustawodawca posługuje się terminem sześciomiesięcznym. Wyjątkowy jest także okres pięcioletni. Przewidziano go w art. 981 k.c., który to termin przedawnienia dotyczy roszczenia z tytułu zapisu w testamencie i biegnie od dnia wymagalności, czyli niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu. Pięcioletni, a w praktyce często dłuższy termin przedawnienia roszczeń z tytułu wpłat do PPK potwierdza propracownicze nastawienie ustawodawcy w przypadku PPK. Warto przy tym zauważyć, że ten pięcioletni termin przedawnienia jest podobny, ale nie tożsamy z terminem przedawnienia zobowiązań publicznoprawnych, wynikających z podatków czy składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne.

Art. 30. [Spory w związku z PPK]

1. Spory ze stosunków prawnych dotyczące obowiązków wynikających z ustawy oraz umowy o zarządzanie PPK i umowy o prowadzenie PPK rozstrzygają sądy powszechne. Powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu uczestnik PPK ma miejsce zamieszkania lub w którego okręgu znajduje się siedziba podmiotu zatrudniającego albo siedziba jego oddziału.

2. Prawo wnoszenia powództwa na rzecz uczestników PPK w sprawach, o których mowa w ust. 1, przysługuje także towarzystwu funduszy inwestycyjnych, PTE lub pracowniczemu towarzystwu emerytalnemu zarządzającym wybraną instytucją finansową lub zakładowi ubezpieczeń będącemu wybraną instytucją finansową.

3. Za zgodą uczestnika PPK towarzystwo funduszy inwestycyjnych, PTE lub pracownicze towarzystwo emerytalne zarządzające wybraną instytucją finansową lub zakład ubezpieczeń będący wybraną instytucją finansową może uczestniczyć w postępowaniu przed sądem w sprawach, o których mowa w ust. 1.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 2 i 3, do towarzystwa funduszy inwestycyjnych, PTE lub pracowniczego towarzystwa emerytalnego zarządzającego wybraną instytucją finansową lub do zakładu ubezpieczeń będącego wybraną instytucją finansową stosuje się odpowiednio przepisy art. 55–60 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, 1467, 1499, 1544, 1629 i 1637).

komentarz

Regulacja stosunków prawnych w ramach systemu PPK nie jest regulacją stricte z zakresu prawa pracy. Ustawa o PPK nie odwołuje się w sprawach nieuregulowanych do kodeksu pracy, jak też nie czyni bezpośrednich powiązań z instytucjami prawa pracy. Powierzenie sądom powszechnym rozstrzygania sporów ze stosunków prawnych dotyczących obowiązków wynikających z ustawy oraz umów o zarządzanie oraz o prowadzenie PPK jest tego naturalną konsekwencją. Dyspozycja art. 30 ustawy określa procesowe aspekty ewentualnych sporów dotyczących obowiązków wynikających z ustawy o PPK oraz umów o zarządzanie PPK oraz o prowadzenie PPK. Przede wszystkim dotyczą one wskazania właściwości miejscowej i rzeczowej sądów oraz przyznania określonym podmiotom prawa do wnoszenia powództwa lub bycia uczestnikiem postępowania.
W art. 30 ust. 1 ustawy ustawodawca wskazuje, że przedmiotem sporu w zakresie PPK mogą być obowiązki wynikające bezpośrednio z ustawy, czego przykładem jest obowiązek opłacania przez podmiot zatrudniający wpłaty podstawowej w wysokości 1,5 proc. wynagrodzenia uczestnika PPK, obowiązki wynikające z umowy o zarządzanie PPK, np. opłacania przez podmiot zatrudniający wpłaty dodatkowej w wysokości określonej w treści umowy o zarządzanie PPK, a także obowiązki wynikające z umowy o prowadzenie PPK, np. stosowania się przez podmiot zatrudniający do decyzji uczestnika PPK w zakresie wysokości zadeklarowanej wpłaty dodatkowej uczestnika.
Regulując kwestię właściwości rzeczowej, ustawodawca w art. 30 ust. 1 ustawy wskazuje jednoznacznie, że wszelkie spory dotyczące obowiązków w ramach PPK powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne. Należy przez to rozumieć co do zasady sądy cywilne, tj. wydziały cywilne w sądach rejonowych oraz okręgowych, gdzie o właściwości sądu rejonowego albo okręgowego decydować będzie wartość przedmiotu sporu ustalana na zasadach ogólnych. W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 17 pkt 4 w zw. z art. 16 ustawy z 17 listopada 1964 r. ‒ Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1360 ze zm.; dalej: k.p.c.) zasadą jest rozpatrywanie roszczeń przez sądy rejonowe, chyba że wartość przedmiotu sporu przekracza 75 tys. zł. Wtedy sądem właściwym do wniesienia powództwa będzie sąd okręgowy.
W zakresie właściwości miejscowej sądów do rozstrzygania sporów dotyczących obowiązków w ramach PPK właściwe będą co do zasady sądy miejsca zamieszkania uczestnika PPK lub siedziby podmiotu zatrudniającego. W praktyce uczestnik, który domaga się od podmiotu zatrudniającego wpłaty podstawowej, finansowanej przez podmiot zatrudniający, np. w wysokości 1000 zł, powinien wnieść powództwo przeciwko podmiotowi zatrudniającemu do sądu rejonowego wydziału cywilnego, w zależności od wyboru uczestnika: według miejsca jego zamieszkania lub wedle miejsca siedziby podmiotu zatrudniającego. Natomiast jeśli powództwo, załóżmy, że także o 1000 zł, wnosić będzie podmiot zatrudniający w stosunku do instytucji finansowej z powodu nieprawidłowego wykonania umowy o zarządzanie PPK, to powinno ono zostać wniesione do sądu rejonowego właściwego wedle siedziby podmiotu zatrudniającego. Kwestią do rozstrzygnięcia jest, czy w takim przypadku – zakładając, że zarówno instytucja finansowa, jak i podmiot zatrudniający są przedsiębiorcami – powództwo powinno być wniesione do wydziału gospodarczego czy do cywilnego. Mimo że ustawa nie nowelizuje odpowiednich przepisów k.p.c., to jednak z uwagi na to, że umowa o zarządzanie PPK jest umową zawieraną co do zasady między dwoma przedsiębiorcami w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej, zastosowanie znajdą przepisy ustawy z 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 723).

Rozdział 5

Wpłata powitalna i dopłaty roczne do PPK

Art. 31. [Wpłata powitalna]

1. W terminie 30 dni po zakończeniu kwartału minister właściwy do spraw pracy przekazuje uczestnikowi PPK, za pośrednictwem PFR, wpłatę powitalną w kwocie równej 250 zł, zwaną dalej „wpłatą powitalną”, w celu zaewidencjonowania jej na rachunku PPK uczestnika PPK. Uprawnienie do wpłaty powitalnej przysługuje uczestnikowi PPK, w imieniu i na rzecz którego zawarto w tym kwartale lub w kwartale poprzednim umowę o prowadzenie PPK i który przez co najmniej 3 pełne miesiące jest uczestnikiem PPK, jeżeli za miesiące te dokonano na ten rachunek wpłat podstawowych finansowanych przez uczestnika PPK.

2. Wpłata powitalna jest ewidencjonowana na rachunku PPK uczestnika PPK w terminie, o którym mowa w ust. 1.

3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli wpłatę powitalną zewidencjonowano już wcześniej na rachunku PPK uczestnika PPK w tym samym lub innym PPK.

4. Informację o łącznej liczbie uczestników PPK, o których mowa w ust. 1, PFR przekazuje ministrowi właściwemu do spraw pracy w terminie 15 dni od dnia zakończenia kwartału.

5. Informację, o której mowa w ust. 4, sporządza się na podstawie danych zawartych w ewidencji PPK, o której mowa w rozdziale 10.

6. Wpłata powitalna finansowana jest z Funduszu Pracy.

komentarz

W przepisach ustawy, oprócz wpłat podstawowych i dodatkowych odprowadzanych do PPK zarówno przez uczestnika PPK, jak i przez podmiot zatrudniający przewidziano dwie formy zasileń przysługujących uczestnikowi PPK z trzeciego źródła. Są to: mająca charakter jednorazowy wpłata powitalna oraz dopłata roczna, o której mowa od art. 32 do art. 34 ustawy (obie uregulowane w przepisach rozdziału 5 ustawy). Ta ostatnia ma z kolei charakter powtarzalny i bezterminowy. Oba te zasilenia cechują pewne podobieństwa, w tym tożsame zasady podatkowe oraz źródło finansowania. Różnią się one jednak przesłankami nabycia oraz zasadami otrzymania samych kwot zasileń przez uczestników PPK.
Dyspozycja art. 31 ustawy reguluje nową, nieznaną do tej pory w dodatkowym zabezpieczeniu emerytalnym w Polsce instytucję wpłaty powitalnej. Jest to finansowana ze środków publicznych swoista nagroda czy też zachęta dla uczestników do pozostania w PPK, a właściwie do nierezygnowania z zasilania PPK wpłatami po automatycznym zapisaniu do niego danego uczestnika lub – w przypadku osób w wieku 55‒69 lat – po zapisaniu się do PPK. Wpłata powitalna została określona przez ustawodawcę jako stała kwota wyrażona w złotych, w wysokości 250 zł. Jest ona równa dla wszystkich. Ustawodawca nie przewidział żadnego mechanizmu automatycznej waloryzacji przedmiotowej kwoty ani przeliczenia jej na inną walutę, np. w przypadku wejścia Polski do strefy euro. W związku z powyższym należy przyjąć, że kwota ta będzie miała charakter niezmienny tak długo, jak nie zostanie zmodyfikowana odpowiednim przepisem rangi ustawowej.
Wpłata powitalna ma charakter jednorazowy i przysługuje uczestnikowi PPK tylko raz, bez względu na liczbę posiadanych przez danego uczestnika rachunków w ramach PPK, prowadzonych przez różne podmioty zatrudniające. Uczestnik nie nabędzie uprawnienia do jej otrzymania od wpłat podstawowych wpłacanych od drugiej lub kolejnej umowy o prowadzenie PPK, jeśli już w przeszłości, na jakimkolwiek jego rachunku w ramach PPK, zaewidencjonowano wpłatę powitalną.
Jedynym warunkiem otrzymania przez uczestnika PPK wpłaty powitalnej jest zaewidencjonowanie na jego rachunku wpływów wpłat podstawowych finansowanych przez uczestnika PPK, dokonywanych przez okres trzech pełnych miesięcy oszczędzania. Bez znaczenia przy tym pozostaje, czy wpłaty te dokonywane są z tego samego tytułu, np. z jednej umowy o pracę, czy też z różnych tytułów, np. umowy o pracę oraz umów-zleceń. Należy podkreślić, że mowa tu o wpłatach podstawowych finansowanych przez samego uczestnika PPK, nie zaś wpłatach podstawowych finansowanych przez jego podmiot zatrudniający. Jest to różnica w stosunku do instytucji dopłaty rocznej. Kluczowe znaczenie dla możliwości otrzymania wpłaty powitalnej ma okres dokonywania wpłat, który ustawodawca ustalił w wymiarze trzech pełnych miesięcy. Nie zastrzegł przy tym, że mają to być miesiące kalendarzowe albo miesiące następujące bezpośrednio po sobie. W konsekwencji powyższego wpłata powitalna będzie przysługiwała uczestnikowi także w przypadku, gdy np. w maju 2025 r. będzie związany z podmiotem zatrudniającym umową-zleceniem, od której będą obliczone i odprowadzone wpłaty podstawowe do PPK, następnie w sierpniu 2025 r. uczestnik PPK zwiąże się z podmiotem zatrudniającym, zostając na miesiąc wynagradzanym członkiem rady nadzorczej, a od listopada 2025 r. podejmie zatrudnienie w formie umowy o pracę. W takim przypadku okresy zatrudnienia na podstawie różnych tytułów prawnych będą się sumowały, a uczestnik będzie uprawniony do otrzymania wpłaty powitalnej po zakończeniu ostatniego kwartału 2025 r. na zasadach określonych w art. 31 ust. 4 ustawy.
Przepisy ustawy wskazują termin zaewidencjonowania wpłaty powitalnej na rachunku uczestnika PPK jako 30 dni po zakończeniu kwartału, w którym uczestnik spełnił przesłankę trzymiesięcznego dokonywania wpłat do PPK. Należy więc przyjąć, że uczestnik PPK nabywa warunkowe uprawnienie do otrzymania wpłaty powitalnej, a warunkiem jej otrzymania jest określone w treści art. 31 ust. 2 ustawy zasilenie rachunku PPK wpłatą podstawową za okres co najmniej trzech pełnych miesięcy. Dopiero takie zasilenie uprawnia uczestnika do otrzymania wpłaty powitalnej, bez względu na to, czy i jaka przerwa czasowa będzie między pierwszym a ostatnim z trzech miesięcy dokonywania wpłat podstawowych do PPK.
Z punktu widzenia ekonomicznego wpłata powitalna finansowana jest ze środków Funduszu Pracy, który jest państwowym funduszem celowym. Zasady jego tworzenia oraz wydatkowania środków określa ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1265 ze zm.), która została znowelizowana na podstawie przepisów ustawy. Nowelizacja ta ma miejsce na mocy art. 122 ustawy i polega na wprowadzeniu zmian do przepisów zawierających zamknięty katalog wydatków z Funduszu Pracy. Kwota wpłaty powitalnej, finansowana ze środków FP, jest – za pośrednictwem PFR oraz instytucji finansowej zarządzającej danym PPK – ewidencjonowana bezpośrednio na rachunku uczestnika PPK prowadzonym przez daną instytucję finansową bez jakiegokolwiek udziału podmiotu zatrudniającego. Kwota ta nie jest przychodem uczestnika PPK ze stosunku pracy czy innego stosunku łączącego go z podmiotem zatrudniającym. Podobnie ustawodawca traktuje kwestię dopłaty rocznej.

Art. 32. [Dopłata roczna]

1. Z tytułu uczestnictwa w PPK w danym roku kalendarzowym uczestnik PPK otrzymuje dopłatę roczną do PPK w wysokości 240 zł, zwaną dalej „dopłatą roczną”.

2. Uczestnikowi PPK przysługuje dopłata roczna, jeżeli kwota wpłat podstawowych i dodatkowych finansowanych przez podmiot zatrudniający oraz uczestnika PPK w danym roku kalendarzowym jest równa co najmniej kwocie wpłat podstawowych należnych od kwoty stanowiącej 6-krotność minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w tym roku, z zastrzeżeniem ust. 3.

3. Uczestnikowi PPK, o którym mowa w art. 27 ust. 2, dopłata roczna przysługuje w przypadku, gdy kwota wpłat podstawowych i dodatkowych finansowanych przez podmiot zatrudniający oraz uczestnika PPK w danym roku kalendarzowym jest równa co najmniej 25% kwoty wpłat podstawowych należnych od kwoty stanowiącej 6-krotność minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w tym roku.

4. Dopłata roczna przysługuje uczestnikowi PPK, o którym mowa w art. 27 ust. 2, po przeprowadzeniu weryfikacji, na podstawie informacji przekazanych przez ZUS, o których mowa w art. 34 ust. 3.

5. Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że uczestnik PPK, o którym mowa w art. 27 ust. 2, osiągał w którymkolwiek miesiącu, w którym wysokość wpłat podstawowych finansowanych przez tego uczestnika PPK wynosiła mniej niż 2% jego wynagrodzenia, łączne miesięczne wynagrodzenie ze wszystkich źródeł przekraczające kwotę określoną w art. 27 ust. 2, uczestnikowi PPK za rok, w którym nastąpiło takie przekroczenie, dopłata roczna nie przysługuje.

6. Przy ustalaniu uprawnienia do dopłaty rocznej uwzględnia się kwoty wpłat podstawowych i dodatkowych finansowanych przez podmiot zatrudniający oraz uczestnika PPK w danym roku kalendarzowym, dokonanych w związku ze wszystkimi rachunkami PPK prowadzonymi dla uczestnika PPK.

komentarz

Pojęcie dopłaty rocznej nie zostało uregulowane w słowniczku zamieszczonym w art. 2 ust. 1 ustawy, natomiast jej definicję ustawodawca zawarł w art. 32 ust. 1 ustawy. Zgodnie z nią dopłatą roczną jest dopłata, jaką uczestnik PPK otrzymuje z tytułu oszczędzania w danym roku kalendarzowym. Z art. 32 ust. 1 ustawy nie wynika, od jakiego podmiotu uczestnik PPK otrzymuje przedmiotową dopłatę roczną. Dopiero art. 34 ust. 1 ustawy wskazuje, że jest ona finansowana z Funduszu Pracy.
Dopłata roczna ma charakter powtarzalny oraz bezterminowy. Przysługuje ona uczestnikowi PPK za każdy rok kalendarzowy uczestnictwa w PPK, a ustawodawca nie przewidział, aby jej istnienie było ograniczone do zdarzenia jednorazowego, jak ma to miejsce w przypadku wpłaty powitalnej. Jest to istotna różnica między dopłatą roczną a wpłatą powitalną.
Ustawodawca ustalił wysokość dopłaty rocznej na 240 zł. Jest to kwota równa dla wszystkich uczestników PPK, którzy spełnią warunki do jej otrzymania. Dla możliwości uzyskania takiej dopłaty bez znaczenia pozostaje w szczególności to, na podstawie jakiego tytułu prawnego zatrudniona pozostaje dana osoba, przez jaką instytucję finansową (wyznaczoną czy wybraną) prowadzone jest PPK, w którym dany uczestnik gromadzi środki, czy też przez jaki okres w ciągu danego roku kalendarzowego uczestnik pozostawał osobą zatrudnioną w podmiocie zatrudniającym prowadzącym PPK.
Artykuł 32 ust. 2 ustawy wprowadza zasadę warunkowości dopłaty rocznej, tzn. że przysługuje ona uczestnikowi PPK jedynie pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek jej uzyskania za dany rok kalendarzowy. Ustawodawca uzależnił możliwość otrzymania przez uczestnika kwoty dopłaty rocznej, od zgromadzenia przez niego w danym roku kalendarzowym określonej wartości (kwoty) wpłat na rachunku PPK. Literalnie ustawodawca uzależnia powstanie uprawnienia po stronie uczestnika PPK od tego, czy w danym roku kalendarzowym na rachunek tego uczestnika PPK zostaną wpłacone wpłaty co najmniej w wysokości równej kwocie wpłat podstawowych, należnych od kwoty stanowiącej sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku. Należy podkreślić, że ustawodawca wyraźnie postanowił o sumie wszystkich wpłat, nie zaś wyłącznie wpłat podstawowych, finansowanych czy to przez uczestnika, czy to przez podmiot zatrudniający. Powyższa zasada oznacza, że np. w realiach 2019 r., w którym obowiązujące minimalne wynagrodzenie za pracę ustalono na 2250 zł, kwotą zgromadzonych wpłat do PPK uprawniającą uczestnika PPK do otrzymania dopłaty rocznej byłaby kwota 472,50 zł. Powyższe wynika z następującego iloczynu: minimalne miesięczne wynagrodzenie za pracę x okres 6 miesięcy x 3,5 proc. Ustalenie przez ustawodawcę kwotowego mechanizmu określania wysokości dopłaty rocznej jest niewątpliwie jasną wskazówką, że w ten sposób próbuje on zachęcić do uczestnictwa w PPK osoby o stosunkowo niższych wynagrodzeniach. W ich przypadku stała kwota dopłaty rocznej oznacza, że stanowić ona będzie większą zachętę do oszczędzania (liczoną jako procent wpłat zgromadzonych przez uczestnika w ramach PPK w danym roku). Dla uczestnika, który zgromadzi wpłaty o wartości 1000 zł, kwota dopłaty rocznej w wysokości 240 zł stanowić będzie np. 24 proc. wartości tych wpłat, a w przypadku osoby, która zgromadzi wpłaty o wartości 2400 zł, dopłata roczna będzie stanowiła tylko 10 proc. wartości dokonanych wpłat.
W celu ustalenia, czy dany uczestnik PPK spełnia wymóg zgromadzenia kwot wpłat uprawniających do otrzymania kwoty dopłaty rocznej, należy sumować kwoty wszystkich wpłaconych do PPK wpłat, tj. zarówno wpłat podstawowych finansowanych i przez podmiot zatrudniający, i przez uczestnika PPK, jak też wpłat dodatkowych finansowanych zarówno przez podmiot zatrudniający, jak i przez samego uczestnika PPK. Powyższe wynika wprost z dyspozycji art. 32 ust. 2 ustawy. Natomiast dla ustalenia uprawnienia uczestnika PPK do otrzymania kwoty dopłaty rocznej za dany rok kalendarzowy nie jest brana pod uwagę kwota otrzymanej wpłaty powitalnej oraz dopłaty rocznej za poprzedni rok (jeśli zostały zaewidencjonowane na rachunku uczestnika PPK).
Artykuł 32 ust. 6 ustawy rozszerza dodatkowo powyższą zasadę, stanowiąc, że przy ustalaniu uprawnienia uczestnika PPK do otrzymania dopłaty rocznej powinno uwzględniać się kwoty wpłat zaewidencjonowanych w danym roku kalendarzowym na wszystkich rachunkach prowadzonych dla uczestnika w różnych PPK, a więc prowadzonych przez różne podmioty zatrudniające. Taka weryfikacja uprawnienia uczestnika możliwa jest jedynie na poziomie podmiotu posiadającego wiedzę o wszystkich rachunkach PPK posiadanych przez danego uczestnika. Wiedza o fakcie prowadzenia oraz dokonanych w danym roku kalendarzowym wpłatach w ramach więcej niż jednego PPK pozwala na zsumowanie tych wpłat i ewentualne ustalenie uprawnienia uczestnika do otrzymania kwoty dopłaty rocznej. Dostęp do informacji będzie możliwy dzięki wprowadzonej przez ustawodawcę instytucji ewidencji PPK, której elementem jest rejestr uczestników PPK. W ramach tego rejestru Polski Fundusz Rozwoju (lub podmiot działający na jego zlecenie) gromadzi dane dotyczące wszystkich wpłat do PPK, co pozwala na weryfikację spełniania przez daną osobę wymogu uregulowanego w art. 32 ust. 2 ustawy.

Art. 33. [Prawo do jednej dopłaty rocznej]

1. Za dany rok kalendarzowy uczestnik PPK może nabyć prawo tylko do jednej dopłaty rocznej, niezależnie od liczby prowadzonych dla niego rachunków PPK.

2. Jeżeli uczestnik PPK jest stroną więcej niż jednej umowy o prowadzenie PPK, dopłata roczna podlega zewidencjonowaniu na rachunku PPK prowadzonym na podstawie umowy o prowadzenie PPK, która została zawarta w jego imieniu i na jego rzecz najpóźniej.

3. Jeżeli tego samego dnia zawarto w imieniu uczestnika PPK i na jego rzecz więcej niż jedną umowę o prowadzenie PPK, dopłatę ewidencjonuje się na rachunku PPK, na którym wartość zgromadzonych środków jest większa.

4. Ustalenia, na którym rachunku PPK uczestnika PPK ma być zaewidencjonowana dopłata roczna, dokonuje PFR zgodnie z ust. 2 lub 3.

komentarz

Artykuł 33 ust. 1 ustawy wprowadza zasadę, zgodnie z którą istnieje możliwość nabycia przez uczestnika PPK prawa do otrzymania tylko jednej dopłaty rocznej za dany rok kalendarzowy. Bez znaczenia pozostaje przy tym, jaką liczbę rachunków PPK dana osoba posiadała w roku kalendarzowym. Ewentualna kwota dopłaty rocznej, dla konkretnego uczestnika PPK w danym roku kalendarzowym, może wynieść wyłącznie 240 zł (kwotę tę wskazuje art. 32 ust. 1 ustawy).
Jeżeli uczestnik posiada kilka rachunków PPK, to cała kwota dopłaty rocznej, w wysokości 240 zł, zostanie przekazana na jeden rachunek. Nie podlega ona dzieleniu między większą liczbę rachunków prowadzonych na rzecz tego samego uczestnika PPK. Artykuł 33 ust. 2 ustawy rozstrzyga, jak powinno się postąpić, gdy uczestnik posiada więcej niż jeden rachunek PPK. Ustawodawca zdecydował, że w takim przypadku kwota dopłaty rocznej powinna zostać zaewidencjonowana na rachunku prowadzonym dla danego uczestnika na podstawie tej umowy o prowadzenie PPK, która została zawarta w jego imieniu najpóźniej. Czyli ustawodawca przyjmuje zasadę przypisania dopłaty rocznej do ostatniej zawartej umowy o prowadzenie PPK. Z przepisu tego wynika zatem, że dopłata roczna za dany rok kalendarzowy może być przekazywana w poszczególnych latach na różne rachunki uczestnika, w ramach różnych PPK. Należy podkreślić, że ustawodawca nie przyznał ani uczestnikowi PPK, ani podmiotowi zatrudniającemu uprawnienia do żądania przekazania kwoty dopłaty rocznej na dany, inny rachunek PPK. Także PFR, który ma obowiązek przekazania kwoty dopłaty rocznej, jest w tym zakresie bezwzględnie związany przepisami ustawy.
Wyjątkiem od zasady „ostatniej umowy PPK”, przyjętej przez ustawodawcę w art. 33 ust. 2 ustawy dla przekazania dopłaty rocznej, jest unormowana w art. 32 ust. 3 ustawy konstrukcja dotycząca rachunku o wyższej wartości zgromadzonych środków. Zgodnie z tym przepisem, w sytuacji gdy tego samego dnia zawarto w imieniu uczestnika więcej niż jedną umowę o prowadzenie PPK, dopłatę ewidencjonuje się na rachunku, na którym wartość zgromadzonych środków jest wyższa. Przypadek taki może się zdarzyć w praktyce, obecnie bowiem dosyć popularne jest podejmowanie zatrudnienia na rzecz różnych podmiotów w części etatu. Pewne wyzwanie może stanowić to, że ustawodawca nie wskazał, na jaką datę powinna być porównywana przedmiotowa wartość środków. Należy przyjąć, że powinna to być tożsama data dla wszystkich zawartych tego samego dnia umów o prowadzenie PPK. Ponadto w celu uniknięcia wątpliwości co do tego, jaki podmiot jest zobowiązany do dokonania ustalenia, na którym rachunku PPK danego uczestnika powinno się zaewidencjonować przedmiotową dopłatę roczną, ustawodawca w art. 33 ust. 4 ustawy nałożył powyższy obowiązek na PFR. Natomiast podmioty zatrudniające nie uczestniczą w żaden sposób w ustalaniu tego, na jaki rachunek PPK uczestnika powinno się przekazać kwotę dopłaty rocznej.

Art. 34. [Finansowanie dopłaty rocznej]

1. Dopłata roczna jest finansowana z Funduszu Pracy.

2. W terminie do ostatniego dnia lutego każdego roku PFR przekazuje ministrowi właściwemu do spraw pracy informację o liczbie uczestników PPK, którzy nabyli prawo do dopłaty rocznej za rok poprzedni.

3. Informacja, o której mowa w ust. 2, sporządzana jest na podstawie danych zawartych w ewidencji PPK, o której mowa w rozdziale 10, oraz informacji zgromadzonych na kontach ubezpieczonych i na kontach płatników składek, o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, przekazywanych przez ZUS do PFR do końca stycznia każdego roku kalendarzowego.

4. W terminie do dnia 31 marca każdego roku minister właściwy do spraw pracy przekazuje uczestnikowi PPK, za pośrednictwem PFR, kwotę dopłaty rocznej w celu zaewidencjonowania jej na rachunku PPK uczestnika PPK, który uzyskał do niej prawo.

komentarz

Artykuł 34 ust. 1 ustawy wskazuje, że źródłem finansowania kwot dopłaty rocznej jest Fundusz Pracy. Z tego samego funduszu finansowana jest kwota wpłaty powitalnej, o której mowa w art. 31 ustawy. Fundusz Pracy jest – o czym była już wcześniej mowa (zob. komentarz do art. 31) – państwowym funduszem celowym. Ponieważ dysponentem Funduszu Pracy jest minister właściwy do spraw pracy, to zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy właśnie do tego podmiotu PFR ma obowiązek przekazać informację o liczbie uczestników, którzy nabyli prawo do dopłaty rocznej za rok poprzedni (powinien tego dokonać w terminie do ostatniego dnia lutego każdego roku). Przy tym obowiązkiem PFR jest jedynie przekazanie informacji zbiorczej o liczbie uczestników, nie zaś ich imienne wskazanie. Informacja przekazywana przez PFR zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy powinna zostać przygotowana m.in. na podstawie danych zawartych w ewidencji PPK, o której mowa w rozdziale 10 ustawy.
Kwotę dopłaty rocznej minister właściwy do spraw pracy przekazuje uczestnikowi PPK za pośrednictwem PFR, w terminie do 31 marca każdego roku. Literalnie oznacza to, że na dzień 31 marca danego roku kalendarzowego kwota dopłaty rocznej dla każdego z uczestników PPK powinna znaleźć się już nie na rachunku bankowym PFR, ale na rachunku PPK danego uczestnika, bez względu na to, czy rachunek ten prowadzi wyznaczona czy wybrana instytucja finansowa. Z punktu widzenia uczestnika PPK terminem wymagalności kwoty dopłaty rocznej jest 31 marca roku następującego po roku, za który przysługuje przedmiotowa dopłata. Oznacza to, że w razie braku uznania rachunku uczestnika PPK w powyżej wskazanym terminie, już od 1 kwietnia uczestnikowi przysługiwać będą odsetki ustawowe od kwoty 240 zł. W takim przypadku podmiotem zobowiązanym, który w razie braku terminowego przekazania kwoty dopłaty rocznej mógłby zostać pozwany, będzie minister właściwy do spraw pracy, reprezentujący Skarb Państwa. Brak jest natomiast podstaw do pozywania o kwotę dopłaty rocznej lub odsetek z tytułu nieterminowego przekazania tej kwoty PFR, który jest co prawda podmiotem zaangażowanym w przekazywanie uczestnikom kwot dopłat rocznych, ale co do zasady nie jest zobowiązanym z tego tytułu. Brak jest również co do zasady podstaw do dochodzenia przez uczestnika PPK kwoty dopłaty rocznej czy to od podmiotu zatrudniającego, czy od instytucji finansowej zarządzającej danym PPK. W razie ewentualnego dochodzenia roszczeń z tytułu dopłaty rocznej należy mieć na uwadze, że nie jest to świadczenie wynikające z umowy o zarządzanie PPK czy umowy o prowadzenie PPK, ale wynika ono bezpośrednio z przepisów ustawy – co ma znaczenie w kontekście właściwości miejscowej i rzeczowej sądu. Dlatego też ewentualne powództwo uczestnika PPK powinno być kierowane zgodnie z zasadami ogólnymi, wynikającymi z kodeksu postępowania cywilnego.

Art. 35. [Termin ewidencjonowania]

Dopłata roczna jest ewidencjonowana na rachunku PPK uczestnika PPK, który nabył do niej prawo, nie później niż do dnia 15 kwietnia roku następującego po roku kalendarzowym, za który przysługuje dopłata roczna.

komentarz

Artykuł 35 ustawy ma znaczenie wyłącznie techniczne. Nakazuje on PFR zaewidencjonowanie kwoty dopłaty rocznej na rachunku uczestnika PPK w terminie nie późniejszym niż do 15 kwietnia roku następującego po roku kalendarzowym, za który przysługuje dopłata roczna. Wskazany w tym przepisie termin odnosi się tylko do czynności technicznej, jaką jest zaewidencjonowanie na rachunku kwoty dopłaty rocznej. Brak dotrzymania przez PFR tego terminu nie rodzi roszczeń po stronie uczestnika PPK, gdyż i tak kluczowe jest przekazanie kwoty dopłaty rocznej na jego rachunek w terminie wynikającym z art. 34 ust. 4 ustawy, tj. do 31 marca roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje dopłata roczna.
Kwota dopłaty rocznej finansowanej ze środków Funduszu Pracy jest ewidencjonowania bezpośrednio na rachunku uczestnika PPK prowadzonym przez daną instytucję finansową, bez jakiegokolwiek udziału podmiotu zatrudniającego. Kwota ta nie jest przychodem uczestnika PPK ze stosunku pracy czy innego stosunku łączącego go z podmiotem zatrudniającym.

Rozdział 6

Fundusze inwestycyjne i fundusze emerytalne, w których gromadzone są środki w PPK

Art. 36. [Ewidencjonowanie operacji na rachunku PPK; wymagania dotyczące prowadzenia rachunków PPK]

1. Fundusz inwestycyjny, fundusz emerytalny lub zakład ubezpieczeń będący wybraną instytucją finansową ewidencjonuje dokonane wpłaty, dopłaty roczne, przyjęte i dokonane wypłaty transferowe, wypłatę oraz inne operacje na rachunku PPK.

2. Fundusz inwestycyjny, fundusz emerytalny lub zakład ubezpieczeń, o którym mowa w ust. 1, prowadzi rachunki PPK uczestników PPK w taki sposób, aby możliwe było wyodrębnienie wpłat dokonanych przez podmiot zatrudniający, osobę zatrudnioną, wpłaty powitalnej i dopłat rocznych, a także przyjętych wypłat transferowych i wpłat dokonanych w ramach konwersji lub zamiany.

komentarz

Przepisy rozdziału 6 ustawy, zatytułowanego „Fundusze inwestycyjne i fundusze emerytalne, w których gromadzone są środki w PPK”, mają podstawowe znaczenie dla określenia zasad gromadzenia środków oraz ich inwestowania w ramach PPK. Rozdział ten zawiera 12 artykułów (od 36 do 48) regulujących kompleksowo zasady gromadzenia środków w ramach PPK.
W praktyce ustawodawca na podstawie komentowanego art. 36 ust. 1 ustawy dopuszcza do zarządzania PPK: towarzystwa funduszy inwestycyjnych zarządzające funduszami inwestycyjnymi, towarzystwa ubezpieczeń zarządzające ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi, powszechne towarzystwa emerytalne zarządzające dobrowolnymi funduszami emerytalnymi oraz pracownicze towarzystwa emerytalne zarządzające pracowniczymi funduszami emerytalnymi. Tylko takie podmioty są uprawnione na mocy przepisów ustawy do oferowania PPK oraz zarządzania środkami gromadzonymi w tym systemie.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy fundusz zdefiniowanej daty ma obowiązek ewidencjonowania dokonanych wpłat, dopłat rocznych, przyjętych i dokonanych wypłaty transferowych, wypłat oraz innych operacji na rachunku PPK. Ponadto obowiązkiem funduszu inwestycyjnego, funduszu emerytalnego bądź zakładu ubezpieczeń, wynikającym z art. 36 ust. 2 ustawy, jest ewidencjonowanie wszystkich dokonanych wpłat, dopłat rocznych, przyjętych i dokonanych wypłat transferowych, wypłat oraz innych operacji na rachunku PPK. Omawiany przepis dotyczy każdej instytucji finansowej w rozumieniu przepisów ustawy, tj. zarówno wybranej, jak i wyznaczonej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że także ta ostatnia powinna wykonywać w ramach PPK wszystkie obowiązki wskazane w treści komentowanego art. 36 ust. 1 ustawy. Dodatkowym wymaganiem, nałożonym przez ustawodawcę w art. 36 ust. 2 ustawy, jest prowadzenie rachunków uczestników PPK w odpowiedni sposób. Mianowicie fundusz inwestycyjny (fundusz emerytalny lub zakład ubezpieczeń) ma obowiązek prowadzić rachunki PPK uczestników w taki sposób, aby możliwe było wyodrębnienie różnych kategorii wpłacanych środków. Dla prawidłowego wykonania dyspozycji art. 36 ust. 2 ustawy na rachunku uczestnika PPK musi zostać wyodrębnionych co najmniej cztery, a w praktyce nawet sześć kategorii wpłacanych środków. Zgodnie z tym przepisem na rachunku PPK każdego uczestnika PPK powinna istnieć możliwość rozróżnienia:

– środków wpłacanych przez podmiot zatrudniający (zarówno wpłaty podstawowej, jak i wpłaty dodatkowej, o których mowa w art. 25 ustawy),

– środków wpłacanych przez osobę zatrudnioną (zarówno wpłaty podstawowej, jak i wpłaty dodatkowej, o których mowa w art. 27 ustawy),

– wpłaty powitalnej (o której mowa w art. 31 ustawy),

– dopłaty rocznej (o której mowa w art. 32 ustawy).

Ponadto instytucja finansowa ma obowiązek prowadzić rachunki uczestników PPK w ten sposób, aby możliwe było wyodrębnienie przyjętych wypłat transferowych i wpłat dokonywanych w ramach konwersji lub zamiany. Powyższe obowiązki są identyczne dla każdej instytucji finansowej zarządzającej PPK bez względu na formę prawną jej działania. W zakresie nieuregulowanym rachunki PPK prowadzone są na zasadach określonych w ustawach właściwych dla danej instytucji finansowej.

Obowiązek ewidencji, o którym mowa w komentowanym przepisie, jest pewnym rozszerzeniem zakresu danych ewidencjonowanych przez fundusze inwestycyjne na mocy ustawy o funduszach inwestycyjnych. Ustawa ta wymaga ewidencjonowania dyspozycji, na podstawie których dochodzi do nabywania jednostek uczestnictwa. W tym kontekście przez wpłaty należy rozumieć zarówno wpłaty podstawowe i dodatkowe (art. 25 ust. 1 i 2 ustawy), jak i wpłatę powitalną (art. 31 ust. 1 ustawy). Obowiązkiem funduszu jest także ewidencjonowanie dyspozycji, na podstawie których dochodzi do odkupienia/umorzenia jednostek, czyli dokonanych wypłat transferowych oraz wypłaty. W tym kontekście sformułowanie „inne operacje na rachunku PPK” należy odnosić do obowiązków ewidencjonowania danych, które wynikają z przepisów ustaw właściwych dla danej instytucji finansowej (potwierdza to zresztą druga część definicji legalnej rachunku PPK – art. 2 ust. 1 pkt 27 ustawy). Należy zatem przyjąć, że dyspozycja zwrotu również wymaga ewidencjonowania na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy jako „inna operacja na rachunku PPK”. Takie stanowisko może potwierdzać art. 105 ust. 6 ustawy, zgodnie z którym instytucja finansowa przekazuje do ewidencji PPK informacje o dokonanych zwrotach ze wskazaniem kwoty zwrotu w podziale na zwrot z wpłat osoby zatrudnionej, podmiotu zatrudniającego oraz wpłaty powitalnej i dopłat rocznych.
Jak już wspomniano na mocy art. 36 ust. 2 ustawy fundusz zdefiniowanej daty prowadzi rachunki PPK w taki sposób, aby możliwe było wyodrębnienie wpłat dokonanych przez podmiot zatrudniający, osobę zatrudnioną, wpłaty powitalnej i dopłat rocznych, a także przyjętych wypłat transferowych i wpłat dokonanych w ramach konwersji lub zamiany. Ratio legis takiego przepisu – który funkcjonuje również na gruncie regulacji pracowniczych programów emerytalnych – wynika z odrębnych reżimów publicznoprawnych poszczególnych źródeł zasilenia, czego odzwierciedleniem jest m.in. art. 105 ustawy. Wpłaty podstawowe finansowane przez podmiot zatrudniający korzystają np. z wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (art. 26 ust. 5 ustawy). Środki publiczne, które trafiają do uczestnika w postaci wpłaty powitalnej oraz dopłaty rocznej, wracają do Funduszu Pracy w przypadku dokonania zwrotu przez uczestnika. W tym kontekście istotne jest posiadanie przez fundusz danych z uwzględnieniem podziału na środki finansowane przez podmiot zatrudniający oraz środki finansowane przez uczestnika (wpłaty podstawowe i dodatkowe). Takie informacje powinny być przekazywane funduszowi przez podmiot zatrudniający. Obowiązek ten nie wynika wprost z przepisów ustawy, zatem powinien być sprecyzowany w umowie o zarządzanie PPK. ©℗

Dziękujemy za przeczytanie artykułu!

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.

DGP

Zgłoś błąd