Czy można wnieść do sądu pismo procesowe e-mailem

Sąd pozostawił bez rozpoznania wniosek czytelnika o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Czytelnik wniósł zażalenie, które zostało nadane na poczcie dzień po upływie wymaganego terminu. Czytelnik przesłał jednak do sądu zażalenie także pocztą elektroniczną ostatniego dnia terminu o godzinie 22:50. Czy czytelnik zachował termin, przesyłając zażalenie pocztą elektroniczną?

Terminy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z zastrzeżeniem przypadków, w których ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy. Wówczas za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Z tych norm prawa cywilnego wynika, że termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. A zatem skoro zażalenie wnosi się do sądu w terminie siedmiu dni od doręczenia zarządzenia, to oznacza to, że zażalenie można wnieść do momentu upływu ostatniego dnia tego terminu. Koniec tego dnia przypada na godzinę 24:00 - zgodnie z art. 111 par. 1 kodeksu cywilnego.

Kontrowersyjną kwestią w orzecznictwie sądów administracyjnych okazała się jednak sprawa umieszczania na piśmie procesowym prezentaty, czyli adnotacji poświadczającej, przez upoważnionego pracownika, wpłynięcie pisma do sądu. Należy jednak zauważyć, że umieszczenie na piśmie procesowym prezentaty jest czynnością techniczną o charakterze pomocniczym i nie można jej utożsamiać z faktem wniesienia pisma. Jest to jedynie urzędowa adnotacja o chwili dokonania przez stronę czynności procesowej. Wnika to z par. 3 zarządzenia nr 11 prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych. Zgodnie z tym przepisem na piśmie wpływającym do sądu umieszcza się adnotację zawierającą nazwę sądu, datę wpływu pisma, informację o załącznikach oraz podpis przyjmującego pismo. Dlatego o skuteczności wniesienia pisma procesowego nie może decydować moment sporządzenia prezentaty. Niestety jednak niektóre sądy zaczęły utożsamiać chwilę złożenia prezentaty z chwilą wpłynięcia pisma do sądu.

Z najnowszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że chwilą wniesienia pisma procesowego drogą elektroniczną wskazującego na zachowanie terminu będzie moment rzeczywistego przesłania poczty elektronicznej. Pamiętać należy, że moment ten zostaje odzwierciedlony u odbiorcy wiadomości w odpowiednim programie pocztowym. Informacja o potwierdzeniu transmisji danych, której częścią jest data doręczenia, znajduje się w nagłówku każdego listu elektronicznego i to ona powinna decydować o terminowości wniesienia pisma procesowego. W takim razie czytelnik wysyłając pismo do sądu administracyjnego o godzinie 22:50 ostatniego dnia terminu zachował termin i złożył skutecznie pismo.

Eksperci dodatkowo podnoszą, że najnowsze postanowienie NSA (sygn. II FZ 447/11) jest korzystne dla podmiotów wnoszących pisma do sądu administracyjnego. Wypełnia ono lukę związaną z brakiem regulacji odnoszących się do elektronicznych kanałów przesyłu dokumentów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pojawiają się jednak postulaty, na podstawie których kwestia ta powinna być niezwłocznie rozwiązana systemowo.

Ważne

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości możliwość wnoszenia, na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pism procesowych drogą elektroniczną. Będą one jednak obarczone brakiem formalnym, bo nie zostały podpisane przez wnoszącego

Mariusz Mosiołek

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93).