Kto ma płacić za opinię specjalisty
Proszę o pomoc w wyjaśnieniu wątpliwości związanych z obowiązkiem nałożonym na rodziny zastępcze - pisze pani Beata. - Ustawa powierza funkcję rodziny zastępczej osobom zdolnym do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co ma zostać potwierdzone zaświadczeniem o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia takiej roli, wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Żaden specjalista, z którym rozmawiałam, nie zna aktu prawnego, w którym wyszczególnione byłyby takie przeciwwskazania. Dowiedziałam się, że powinny być one podyktowane zdrowym rozsądkiem. Niestety lekarz rodzinny na podstawie wywiadu i istniejącej historii pacjenta nie może jednoznacznie stwierdzić, że nie istnieją zdroworozsądkowe przeciwwskazania, ponieważ do stwierdzenia choćby choroby psychicznej potrzebna jest opinia specjalisty. Podobnie jest z uzależnieniami lub innymi chorobami przewlekłymi. Jednocześnie lekarz pierwszego kontaktu nie ma podstawy prawnej do wypisania skierowania do specjalisty na wizytę refundowaną przez NFZ. Gdzie więc można takie zaświadczenie uzyskać i dlaczego nie ma katalogu przeciwwskazań? - pyta czytelniczka.
Ustawa zdrowotna stanowi, że osobom ubezpieczonym nie przysługują bezpłatnie orzeczenia o zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych ani inne orzeczenia i zaświadczenia lekarskie wydawane na życzenie.
Dotyczy to zwłaszcza tych, które nie są związane z dalszym leczeniem, rehabilitacją, niezdolnością do pracy, kontynuowaniem nauki, uczestnictwem dzieci, uczniów, słuchaczy zakładów kształcenia nauczycieli i studentów w zajęciach sportowych i w zorganizowanym wypoczynku.
Nie można liczyć też na darmowe orzeczenie, jeżeli nie są wydawane dla celów pomocy społecznej, orzecznictwa o niepełnosprawności, uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego lub ustalenia przyczyn i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie.
Departament polityki rodzinnej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnia przy tym, że choć ustawodawca posłużył się sformułowaniem "dla celów pomocy społecznej", nie odwołał się w tym przypadku do ustawy regulującej tę kwestię, lecz do szerokiego pojęcia jej definicji. Z literatury przedmiotu wynika zaś, że pojęcie pomocy społecznej wiąże się z wszelkimi unormowaniami, dzięki którym ze środków publicznych przyznawane są nieekwiwalentne świadczenia służące zaspokajaniu niezbędnych potrzeb osób lub rodzin, które własnym staraniem nie są w stanie tego uczynić. A zatem zaświadczenie na koszt NFZ przysługiwać będzie osobom ubiegającym się o pomoc społeczną, ale nie będzie się należeć starającym się o pełnienie funkcji rodziny zastępczej. W tym drugim przypadku można próbować uzyskać takie zaświadczenie np. podczas prywatnej (płatnej) wizyty lekarskiej.
Kwestię katalogu schorzeń dyskwalifikujących do pełnienia funkcji rodziców zastępczych rozważano także na szczeblu rządowym. Ministerstwo Zdrowia, departament matki i dziecka w piśmie z 24.02.2012 r. przesłanym do resortu pracy przedstawiło stanowisko, iż (podobnie jak konsultanci krajowi w dziedzinach: chorób wewnętrznych, psychiatrii, chorób zakaźnych, chorób płuc) jest przeciwne tworzeniu katalogu przeciwskazań zdrowotnych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej. Takiego katalogu nie było także wcześniej, to znaczy przed wejściem w życie obowiązującej obecnie ustawy o wspieraniu rodzin i systemie pieczy zastępczej.
OPINIA EKSPERTA
@RY1@i02/2013/100/i02.2013.100.00700030a.801.jpg@RY2@
wojtek górski
Janusz Sejmej, rzecznik Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej
Bardzo trudno jest precyzyjnie określić, które schorzenia stanowią przeciwwskazania do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, ponieważ nie tylko rodzaj zaburzeń, ale ich nasilenie oraz przebieg, współistnienie innych schorzeń mogą decydować o istnieniu lub o braku takich przeciwwskazań. Podobnie dzieje się w przypadku orzekania o niepełnosprawności czy inwalidztwie. Nie tworzy się np. katalogu wskazań psychiatrycznych do orzekania inwalidztwa. Podobne stanowisko przestawia również konsultant krajowy w dziedzinie chorób wewnętrznych. Także w chorobach zakaźnych nie jest zasadne tworzenie przedmiotowego katalogu, ponieważ ostre schorzenia tego typu trwają krótko, a przewlekłe - w związku z postępem wiedzy - są w większości przypadków skutecznie leczone. Z pewnością obarczeniem jest choroba wątroby spowodowana przewlekłym zakażeniem wirusami hapatotropowymi, zaawansowany AIDS czy aktywna gruźlica, stanowiąca ryzyko zakażenia dziecka. Przykładem ilustrującym trudności w tworzeniu katalogu przeciwwskazań mogą być zaburzenia nerwicowe. W tej grupie zaburzeń mieści się zarówno uogólnione zaburzenie lękowe, przebiegające z reguły w sposób przewlekły i nieznacznie nasilony, jak i ciężka postać zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych - z reguły wyłączająca pacjenta z normalnego funkcjonowania. Ustalenie przeciwskazania zależy więc nie tylko od kategorii diagnostycznej, ale także od innych czynników. Dlatego należy stwierdzić, że lekarz, do którego zgłosi się osoba ubiegająca się o zaświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka, powinien polegać na własnej ocenie braku takich przeciwwskazań, a w sytuacjach dla niego trudnych - powinien zasięgnąć opinii specjalisty. Dotyczy to każdej specjalności medycznej. Tworzenie katalogu przeciwwskazań np. z dziedziny psychiatrii nosiłoby znamiona stygmatyzacji, czego robić nie wolno.
Anna Ochremiak
Podstawa prawna
Art. 42 pkt 5 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2011 r. nr 149, poz. 887).
Art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu