Termin na wszczęcie postępowania nie budzi już wątpliwości

Pytanie prawne w tej sprawie zadał rzecznik małych i średnich przedsiębiorców. Chodziło o wyjaśnienie kwestii zakresu zastosowania przepisów ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.) o terminie wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorców, do których stosuje się przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (tzw. ustawy SENT; t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 104 ze zm.). Przepis art. 26 ust. 5 tej ustawy odsyła bowiem do odpowiedniego stosowania przepisów ordynacji podatkowej, która z kolei w art. 165b par. 1 stanowi, że w przypadku ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości, organ podatkowy wszczyna postępowanie nie później niż w terminie sześciu miesięcy od zakończenia kontroli.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, zwłaszcza NSA, doszło – zdaniem rzecznika małych i średnich przedsiębiorców – do istotnych rozbieżności interpretacyjnych. Zgodnie z jedną linią orzeczniczą zastosować należy wskazany w art. 165b par. 1 ordynacji podatkowej termin sześciomiesięczny na wszczęcie postępowania podatkowego, co oznacza, że późniejsze rozpoczęcie sprawy podatkowej jest naruszeniem procedury i powinno skutkować uchyleniem decyzji organów skarbowych i umorzeniem postępowania. Druga linia zaś prezentuje dokładnie przeciwny pogląd, zgodnie z którym wskazany przepis nie ma zastosowania i sprawy powinny być rozpoznawane merytorycznie.