Ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (wyciąg) – cz. 5

Jedną z najważniejszych zmian wynikających z ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070; dalej: ustawa zmieniająca) jest reforma modelu rozpoznawania zarzutów składanych przez zobowiązanego. Dotychczas ten środek prawny był wnoszony do organu egzekucyjnego, który je rozpatrywał, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela (z wyjątkiem sytuacji gdy związany był z zastosowaniem zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego). Takie rozwiązanie powodowało, że zarzuty dotyczące samej należności pieniężnej (nie zaś bezpośrednio prowadzenia postępowania egzekucyjnego) były rozpatrywane w dwóch instancjach przez wierzyciela, a następnie w dwóch instancjach przez organ egzekucyjny (który był związany stanowiskiem wierzyciela), następnie zaś w dwóch instancjach przez sąd administracyjny. Model ten się nie sprawdził, gdyż znacznie wydłużało się postępowanie egzekucyjne. Co więcej, w związku z tym, że zarzut z automatu zamrażał procedurę, mógł on być stosowany przez zobowiązanego do zablokowania egzekucji na wiele lat. Pomimo wielokrotnej korekty regulacji nie osiągnięto zasadniczej poprawy, jeżeli chodzi o uproszczenie trybu rozpatrywania tego najważniejszego środka zaskarżania w postępowaniu przymusowym w administracji. Przeciwnie, zniesienie możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowienia drugiej instancji w sprawie stanowiska wierzyciela uznano za błąd ustawodawcy. Oceniano to jako odebranie zobowiązanemu prawa do obrony. Podkreślano, że właśnie to postanowienie jest najistotniejsze, gdyż jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Od 30 lipca br. to się zmieni. Wprowadzone modyfikacje doprowadziły do istotnych przekształceń zarówno katalogu podstaw zarzutów, jak i trybu ich rozpatrywania. Lista podstaw zarzutów została ograniczona jedynie do przesłanek dotyczących należności, za rozstrzygnięcie których odpowiada wierzyciel. Zrezygnowano z podstaw zarzutów dotyczących niedopuszczalności egzekucji lub zastosowanego środka egzekucyjnego, prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny oraz niespełnienia w tytule wykonawczym ustawowych wymogów.