Dyplomy nie podlegają weryfikacji

Zawód pielęgniarki i położnej może być wykonywany przez osobę, która posiada prawo wykonywania zawodu. Organem, który stwierdza uprawnienia zawodowe pielęgniarek i położnych, jest organ samorządu zawodowego, tj. rada pielęgniarek i położnych. Rada przed wydaniem prawa wykonywania zawodu sprawdza, czy osoba ubiegająca się o to prawo spełnia warunki z ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Spełnienie tych warunków jest równoznaczne z uzyskaniem prawa wykonywania zawodu. Ale zawód pielęgniarki może wykonywać osoba posiadająca prawo jego wykonywania stwierdzone przez okręgową radę pielęgniarek i położonych.

Wykształcenie

Jednym z warunków niezbędnych do wykonywania zawodu pielęgniarki jest odpowiednie wykształcenie. Między kandydatkami do zawodu pielęgniarki a samorządem zawodowym pojawił się jednak spór co do zakresu kontroli spełnienia tego wymogu. Organy samorządu zawodowego uważały, że mogą badać dyplomy szkół wyższych. W praktyce sprowadzało się to do oceny, czy tok kształcenia kandydatki do zawodu spełniał obowiązujące standardy.

Ostatecznie sprawę uprawnień w zakresie oceny dyplomów pielęgniarek rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny. W uchwale podjętej w powiększonym siedmioosobowym składzie uznał, że samorząd zawodowy pielęgniarek nie może oceniać, czy szkoła, która wydała dyplom, spełniała wymagane standardy kształcenia (uchwała NSA z 13 maja 2009 r. II OPS 2/08, niepublikowana).

Krajowa Rada Akredytacyjna

Sąd zwrócił uwagę, że przy ministrze zdrowia utworzono Krajową Radę Akredytacyjną Szkolnictwa Medycznego. Do jej zadań należy m.in. ocena, czy szkoła wyższa ubiegająca się o akredytację spełnia standardy kształcenia, w tym wymogi programowe określone odrębnymi przepisami. Rada ma też prawo do występowania do MZ z wnioskami o wydanie akredytacji lub jej cofnięcie. Posiadanie akredytacji przez szkołę oznacza, że kierunek studiów prowadzonych przez daną szkołę wyższą odpowiada standardom kształcenia przewidywanym dla tego kierunku.

Dla uzyskania prawa wykonywania zawodu pielęgniarka musi posiadać dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej wydany przez szkołę wyższą posiadającą akredytację. NSA podkreślił, że stwierdzenie prawa wykonywania zawodu zostało przez ustawodawcę uzależnione od posiadania dyplomu polskiej wyższej szkoły pielęgniarskiej. Wystarczy więc, że osoba ubiegająca się o prawo wykonywania zawodu pielęgniarki przedkłada dyplom ukończenia szkoły pielęgniarskiej, która uzyskała akredytację Ministerstwa Zdrowia.

Organy samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych nie posiadają żadnych uprawnień do badania standardów kształcenia w szkole wyższej, której dyplom ukończenia przedstawiła osoba ubiegająca się o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki.

Uchwała NSA została podjęta w indywidualnej sprawie. Jednak praktyka sądowa nadaje uchwałom NSA bardzo wysoką rangę. Z tego względu interpretacja w niej zawarta będzie miała zastosowanie w analogicznych sprawach pielęgniarek, którym samorządy bezprawnie odmówiły prawa wykonywania zawodu ze względu na dyplom.