Opóźnienie w opłatach powoduje wygaśnięcie zezwolenia

Zgonie z art. 11¹ ust. 7 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 70, poz. 473 ze zm.) opłata za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych wnoszona jest na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do: 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. Terminy te mają charakter terminów zawitych prawa materialnego i jako takie nie mogą podlegać przywróceniu na zasadzie art. 58–60 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Prezydent miasta udzielił przedsiębiorcy zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5 proc. alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. 8 czerwca 2007 r. przedsiębiorca reprezentowany przez pełnomocnika wystąpił do organu wydającego zezwolenie z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, którą należało uiścić do 31 maja 2007 r. (a uiszczono 8 czerwca 2007 r.). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wyjaśnił, iż opóźnienie wynikło z przyczyn od niego niezależnych, gdyż pod koniec maja 2007 r. był chory. Na dowód tego przesłał zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że z uwagi na chorobę w dniach od 31 maja do 6 czerwca 2007 r. był on niezdolny do pracy.

Prezydent miasta na podstawie art. 105 par. 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98,poz. 1071 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do dokonania wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Uzasadnił to tym, że strona skarżąca dokonała wpłaty drugiej raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z naruszeniem terminu określonego art. 11¹ ust. 7 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Organ, powołując się ponadto na przepis art. 58 par. 1 k.p.a. przewidujący możliwość przywracania terminów, stwierdził, że odnosi się on wyłącznie do terminów prawa procesowego, tj. terminów dokonywania czynności procesowych, i dlatego nie ma on w tym przypadku zastosowania. Termin przewidziany do wniesienia raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu jest bowiem terminem materialnym.

W wyniku rozpatrzenia odwołania SKO utrzymało w mocy decyzję prezydenta miasta. Oddalając skargę, WSA wskazał, że termin prawa materialnego jest terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji. Ustalając charakter prawny terminu, sąd I instancji stwierdził, iż zgodnie z przepisem art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wygasa w przypadku niedokonania opłaty w terminach, o których mowa w art. 11¹ ust. 7 ustawy, zatem na wygaśnięcie zezwolenia nie ma wpływu, czy opóźnienie to było zawinione ani też jakie były przyczyny uchybienia. NSA oddalił skargę kasacyjną.

Sąd kasacyjny potwierdził, że termin zakreślony dla wniesienia opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych jest terminem zawitym prawa materialnego. Jego upływ powoduje wygaśnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a więc skutek materialno-prawny w postaci wygaśnięcia prawa podmiotowego. NSA dodał, że terminy materialne nie podlegają przywróceniu, chyba że taką możliwość przewiduje przepis określający dany termin. Ta szczególna sytuacja nie występowała jednak w rozpatrywanej sprawie.