Milczenie organu nie przeszkadza we wniesieniu skargi

Przepis art. 52 par. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – p.p.s.a.) określa warunek, od spełnienia którego uzależnione jest wniesienie skargi na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Podmiotem uprawnionym do badania, czy warunek ten został spełniony, jest wyłącznie sąd administracyjny, a nie organ, który dokonał czynności. Możliwości działania organu wezwanego do usunięcia naruszenia prawa sprowadzają się do udzielenia odpowiedzi pozytywnej lub negatywnej, względnie zachowania milczenia. Milczenie organu nie stanowi jednak przeszkody do wniesienia skargi, na co wskazuje regulacja przewidziana w art. 53 par. 2 ustawy procesowej.

Przedsiębiorca wystąpił do ministra gospodarki o zwrot nienależnie uiszczonych opłat za wydanie zezwoleń na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości powyżej 18 proc. alkoholu. Wskazał w nim, że opłaty nie powinny być wniesione, gdyż prowadzony przez niego zakład posiadał wówczas status zakładu pracy chronionej i w związku z tym przysługiwało mu zwolnienie z tej opłaty. W odpowiedzi organ wskazał, że ustawa, która reguluje działalność w zakresie obrotu napojami alkoholowymi, nie przewiduje zwrotu opłat pobranych za wydanie zezwoleń, nie ma zatem podstawy do ich zwrotu. Przedsiębiorca złożył skargę do WSA, sąd ten jednak odrzucił skargę, podając, że została wniesiona bez wyczerpania przewidzianych prawem środków. Skarżąca spółka wezwała więc organ do usunięcia naruszenia prawa. Organ stwierdził, że spółka uchybiła 14-dniowemu terminowi do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Przedsiębiorca wniósł więc o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Organ stwierdził jednak, że brak jest podstawy do przywrócenia wspomnianego terminu.

WSA uwzględnił skargę spółki. Sąd wskazał, że publicznoprawny charakter opłaty uzasadnia kognicję sądu administracyjnego w tego typu sprawach. WSA uznał, iż przy wydawaniu zaskarżonego pisma organ dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym organ administracji w toku ponownego rozpoznawania sprawy związany jest zarówno oceną prawną, jak i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez sąd w orzeczeniu uchylającym poprzednią decyzję organu. W wyniku wniesionej przez organ skargi kasacyjnej NSA uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę.

Sąd kasacyjny wskazał, że sądy administracyjne orzekają w sprawach ze skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zasadniczą przesłanką zaskarżalności podejmowanych przez organy administracji publicznej czynności jest jednak ich związek z uprawnieniami lub obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa. W ocenie sądu zaskarżona w niniejszej sprawie czynność w ogóle nie wywoływała skutków prawnych dla strony.

Sąd dodał, iż zgodnie z art. 52 par. 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 par. 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Przepis ten określa warunek, od którego uzależnione jest wniesienie skargi na czynność, jaką w niniejszej sprawie była odmowa zwrotu opłat za wydanie zezwoleń na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi. Podmiotem uprawnionym do badania, czy warunek ten został spełniony, jest wyłącznie sąd administracyjny, a nie organ, który dokonał czynności.

NSA dodał, że możliwości działania organu wezwanego do usunięcia naruszenia prawa sprowadzają się do udzielenia odpowiedzi pozytywnej lub negatywnej, względnie zachowania milczenia. Dokonana w formie pisemnej informacja w tym przedmiocie nie wywołuje jednak żadnych skutków w sferze praw i obowiązków strony.