Kiedy strony mogą zawrzeć ugodę w sprawach administracyjnych

W sprawie, w której toczy się postępowanie przed organem administracji publicznej, strony mogą zawrzeć ugodę, jeżeli przemawia za tym charakter sprawy, przyczyni się to do uproszczenia lub przyspieszenia postępowania i nie sprzeciwia się temu przepis prawa. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego ugoda może być zawarta przed organem administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie w I instancji lub postępowanie odwoławcze. Jest to możliwe do czasu wydania przez organ decyzji w sprawie.

Takie ukształtowanie przepisów po pierwsze oznacza, że zawarcie ugody jest niedopuszczalne, gdy sprzeciwiają się temu przepisy prawa (np. sprawy wywłaszczeniowe). Oznacza to, że organ administracji publicznej powinien za każdym razem przy wydawaniu pozwolenia na zawarcie ugody zważyć, czy przepis szczególny nie wyłącza dopuszczalności zawarcia ugody.

Z drugiej strony ugoda nie może być zawarta, gdy sprawa nie toczy się jeszcze przed organem. Innymi słowy niedopuszczalna jest ugoda przed wszczęciem postępowania lub też bez wszczęcia postępowania administracyjnego. W takim przypadku nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych. Dodatkowo ugoda zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego może być zawarta wyłącznie w sprawie administracyjnej, która podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej (wyrok NSA z 27 kwietnia 1983 r., sygn. akt SA 297/83). Trzeba pamiętać, że ugoda dopuszczalna jest pomiędzy stronami postępowania administracyjnego. Nie jest dopuszczalne zawarcie jej pomiędzy stroną a uczestnikiem postępowania - podmiotem postępowania na prawach strony, np. prokuratorem czy organizacją społeczną.

Równocześnie warunkiem dopuszczalności ugody jest zgodne złożenie przez strony oświadczenia przed organem administracji publicznej. Jeżeli wszystkie powyższe przesłanki są spełnione, organ administracji jest uprawniony do wydania zgody na zawarcie ugody.

Organ administracji publicznej (np. wójt, starosta, marszałek) jest zobowiązany do odroczenia wydania decyzji, jeżeli strony złożą zgodne oświadczenie o zamiarze zawarcia ugody. W tym celu powinien on wyznaczyć stronom termin do zawarcia ugody. W przypadku zawiadomienia przez jedną ze stron o odstąpieniu od zamiaru zawarcia ugody lub niedotrzymania przez strony wyznaczonego terminu, organ administracji publicznej załatwia sprawę w drodze decyzji. Zawarcie ugody musi zostać utrwalone w aktach sprawy, w formie protokołu podpisanego przez osobę upoważnioną do sporządzenia ugody. Obowiązek ten spoczywa na organie administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie.

Ugodę sporządza się w formie pisemnej. Powinna ona zawierać: oznaczenie organu, przed którym została zawarta, datę sporządzenia, oznaczenie stron, przedmiot i treść ugody, wzmiankę o jej odczytaniu i przyjęciu, podpisy stron oraz podpis pracownika organu administracji publicznej upoważnionego do sporządzenia ugody. Elementem, który sankcjonuje zawarcie ugody w świetle prawa, jest jej zatwierdzenie. Postanowienie o zatwierdzeniu powinno być wydane w ciągu siedmiu dni od dnia zawarcia ugody.

Należy ustalić, czy w danej sprawie można zawrzeć ugodę.

Organ administracji publicznej powinien wystąpić z propozycją zawarcia ugody.

Zawarcie ugody jest dobrowolne.

Wpływ na treść ugody mają tylko strony postępowania.

Ugodę sporządza się w formie pisemnej.

Zatwierdzenie lub odmowa zatwierdzenia ugody następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Hanna Wesołowska

gp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.).