ZUS doliczy do emerytury pracę w Stanach Zjednoczonych

Nieopublikowana jeszcze w Dzienniku Ustaw, ale już obowiązująca umowa o zabezpieczeniu społecznym między Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki z 2008 roku oznacza korzystne rozwiązania dla emerytów. Jej regulacje dotyczą osób, które podlegały ubezpieczeniom społecznym w Polsce i w USA, m.in. jako pracownicy czy osoby prowadzące działalność na własny rachunek. Umowa dotyczy także ich bliskich, którzy mogą starać się o renty rodzinne po tych osobach. Adresaci tej umowy mogą ubiegać się w ZUS o emerytury (również kapitałowe i dożywotnie kapitałowe ze środków zgromadzonych w OFE), renty z tytułu niezdolności do pracy, renty rodzinne, renty z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, jednorazowe odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego oraz zasiłki pogrzebowe.

Umowa ma też zastosowanie do świadczeń emerytalno-rentowych z ubezpieczenia społecznego rolników realizowanych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Umowa przewiduje, że przy ustalaniu prawa do świadczeń bierze się pod uwagę wszystkie okresy ubezpieczenia w Polsce i USA (zasada sumowania okresów). Dzięki temu polski pracownik będzie mógł ubiegać się o emeryturę czy rentę, pomimo że ma zbyt krótkie okresy ubezpieczenia w Polsce, żeby otrzymać te świadczenia.

Na przykład może to dotyczyć mężczyzny ubiegającego się o emeryturę z ZUS, który posiada 18-letni okres ubezpieczenia w Polsce. To zbyt krótki okres ubezpieczenia, żeby móc otrzymać emeryturę z ZUS. Ale po doliczeniu na przykład dziewięcioletniego okresu ubezpieczenia w USA staż takiej osoby będzie wynosił 27 lat. ZUS wyliczy najpierw teoretyczną kwotę emerytury, uwzględniając wszystkie lata ubezpieczeniowe w obu krajach. Następnie obliczy rzeczywiście należną kwotę świadczenia za okres przepracowany tylko w Polsce. Kwota rzeczywiście wypłacanego temu mężczyźnie świadczenia przez ZUS będzie odpowiadała stosunkowi polskich okresów ubezpieczenia (w tym przypadku 18 lat) do sumy wszystkich okresów ubezpieczenia w Polsce i za granicą w krajach UE (w tym przypadku 27 lat).

Sumowanie okresów ubezpieczenia przy ustalaniu emerytury jest możliwe w odniesieniu tylko do osób urodzonych do 31 grudnia 1948 r. i niektórych osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które ubiegają się o emeryturę, do której prawo lub której wysokość zależy od długości okresów ubezpieczenia. Ci, którzy urodzili się później i ubiegają się o emeryturę, do której prawo nie zależy od długości okresów ubezpieczenia, a wysokość świadczenia zależy od kwoty składek emerytalnych opłaconych po 31 grudnia 1998 r. zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego w ZUS oraz od kwoty kapitału początkowego, nie będą mieli sumowanych okresów ubezpieczenia. Takim osobom ZUS wyliczy emeryturę wyłącznie na podstawie odprowadzonych składek do polskiego systemu ubezpieczeniowego.

Osoby zamieszkałe w Polsce otrzymujące emeryturę lub rentę z ZUS i amerykańską emeryturę lub rentę, które razem są niższe od najniższej emerytury lub renty, mogą uzyskać dopłatę do minimalnego świadczenia. Dopłata jest różnicą między kwotą najniższej polskiej emerytury lub renty a sumą kwot polskiej emerytury lub renty i amerykańskiej emerytury lub renty, pobieranych przez tę osobę. Warunkiem otrzymania świadczenia przez osobę ze starego systemu jest, żeby było ono ustalone na zasadzie sumowania okresów.

Z kolei nowa emerytura z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (prawo do tej emerytury nie zależy od długości okresów ubezpieczenia), która jest niższa od minimalnej, podlega podwyższeniu do kwoty emerytury najniższej, pod warunkiem że osoba zainteresowana udowodni okresy ubezpieczenia (okresy składkowe i nieskładkowe) w Polsce wynoszące 20 lat w przypadku kobiet i 25 lat w przypadku mężczyzn. Przy wyliczaniu tych okresów uwzględnia się okresy amerykańskie.