Kto zagłosuje przez pełnomocnika

Szczegółowe zasady udzielania pełnomocnictwa do głosowania i wzory niezbędnych dokumentów opracowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji we współpracy z Państwową Komisją Wyborczą. Aby skorzystać z tej możliwości, wyborcy niepełnosprawni i kończący najpóźniej w dniu głosowania 75 lat muszą złożyć wniosek o sporządzenie aktu pełnomocnictwa w urzędzie gminy, na terenie której mieszkają. Wniosek taki można składać od dnia ogłoszenia postanowienia marszałka Sejmu o zarządzeniu wyborów prezydenta RP. Należy dopełnić tej formalności do 10 dni przed wyborami. Poinformowano o tym w komunikacie MSWiA (www.mswia.gov.pl).

Jak podkreślono, jeśli wyborca nie może lub nie potrafi złożyć podpisu, wniosek podpisuje osoba, która wyraziła zgodę na przyjęcie pełnomocnictwa. Do wniosku załącza się m.in. pisemną zgodę osoby przyjmującej pełnomocnictwo i kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wyborcy.

Pełnomocnictwa do głosowania można udzielić bez stawiennictwa w urzędzie gminy. Akt ten spisuje się w domu osoby niepełnosprawnej lub starszej przed wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) albo upoważnionym pracownikiem urzędu. Przedstawiciel gminy stwierdza niebudzącą wątpliwości wolę wyborcy składając swój podpis na akcie pełnomocnictwa w sytuacji, gdy osoba ta nie może lub nie potrafi sama się podpisać.

Pełnomocnik musi być wpisany do rejestru wyborców w tej samej gminie co ustanawiający pełnomocnictwo lub posiadać zaświadczenie o prawie do głosowania w innej gminie.

Opracowano również wzór i sposób prowadzenia oraz aktualizacji wykazu aktów pełnomocnictwa przez urząd gminy. Pozwoli to zapewnić sprawność postępowania oraz wiarygodność aktu pełnomocnictwa.

Nowe rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej weszło w życie 22 kwietnia 2010 r. Określono w nim:

● szczegółowy tryb postępowania w sprawie sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania;

● wzory: wniosku o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do głosowania, zgody na przyjęcie pełnomocnictwa do głosowania i aktu pełnomocnictwa do głosowania;

● wzór oraz sposób prowadzenia i aktualizacji wykazu sporządzonych aktów pełnomocnictwa do głosowania.

Przepisy tego rozporządzenia stosuje się odpowiednio w sprawach wniosków złożonych po dniu pierwszego głosowania, jeżeli przeprowadza się ponowne głosowanie.

Wniosek o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do głosowania wnosi się począwszy od dnia wejścia w życie postanowienia marszałka Sejmu o zarządzeniu wyborów, nie później jednak niż do 10 dnia przed dniem wyborów. Za datę wniesienia wniosku przyjmuje się dzień jego wpływu do właściwego urzędu gminy. Wniosek złożony przed dniem wejścia w życie postanowienia marszałka Sejmu o zarządzeniu wyborów pozostawia się bez rozpoznania.

Postanowienie marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej o zarządzeniu wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej weszło w życie 21 kwietnia 2010 r. Data wyborów wyznaczona została na niedzielę 20 czerwca 2010 r.

Zgodnie z rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie sporządzania aktu pełnomocnictwa do głosowania w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wniosek składa się na formularzu, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Jeżeli wyborca nie może lub nie umie złożyć podpisu, wniosek podpisuje osoba, która wyraziła zgodę na przyjęcie pełnomocnictwa.

Gdy we wniosku nie zostanie zastrzeżone inaczej, w postępowaniu w sprawie sporządzenia aktu pełnomocnictwa wyborcę reprezentuje osoba, która wyraziła zgodę na przyjęcie pełnomocnictwa.

Wzór zgody na przyjęcie pełnomocnictwa do głosowania stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia.

W przypadku gdy wniosek spełnia warunki określone w przepisach, wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub inny upoważniony pracownik urzędu gminy niezwłocznie uzgadnia z wyborcą lub osobą, która wyraziła zgodę na przyjęcie pełnomocnictwa, termin sporządzenia aktu pełnomocnictwa. W razie braku uzgodnienia terminu, termin wyznacza wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub inny upoważniony pracownik urzędu gminy. Regulację tę stosuje się odpowiednio do wniosku, który został uzupełniony po wezwaniu.

Przed uzgodnionym lub wyznaczonym terminem sporządzenia aktu pełnomocnictwa wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub inny upoważniony pracownik urzędu gminy sporządza w 3 egzemplarzach projekt aktu pełnomocnictwa, nadając mu kolejny niepowtarzalny numer wykazu.

W przypadku gdy w uzgodnionym lub wyznaczonym terminie sporządzenie aktu pełnomocnictwa nie jest możliwe z powodu nieobecności wyborcy, wniosek pozostawia się bez nadania dalszego biegu w aktach sprawy.

Wyborca zobowiązany jest przed sporządzeniem aktu pełnomocnictwa potwierdzić w sposób niebudzący wątpliwości, przed wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) lub innym upoważnionym pracownikiem urzędu gminy, wolę udzielenia pełnomocnictwa osobie, która wyraziła zgodę na jego przyjęcie. Wniosek niepotwierdzony w taki sposób pozostawia się bez nadania dalszego biegu w aktach sprawy.

W przypadku pozostawienia wniosku bez dalszego biegu w aktach sprawy wpis w wykazie powstały w związku ze sporządzeniem projektu aktu pełnomocnictwa przekreśla się, czyniąc adnotację o przyczynach wykreślenia.

Wykaz sporządzonych aktów pełnomocnictwa do głosowania prowadzi urząd gminy. Wzór wykazu stanowi załącznik nr 4 do rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji. Wykaz jest prowadzony w formie księgi lub w postaci elektronicznej, jeżeli zawiera wszystkie dane przewidziane w tym wzorze, w której każdemu pełnomocnictwu nadaje się niepowtarzalny numer wynikający z kolejności wpisów.

Niezależnie od wykazu prowadzi się akta obejmujące dokumenty dotyczące postępowania w sprawie sporządzenia aktu pełnomocnictwa.

W wykazie odnotowuje się niezwłocznie datę cofnięcia oraz wygaśnięcia pełnomocnictwa. Podstawę do odnotowania w wykazie cofnięcia pełnomocnictwa stanowi pisemne oświadczenie o cofnięciu pełnomocnictwa, w którym wola wyborcy została potwierdzona podpisem złożonym w obecności wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub innego upoważnionego pracownika urzędu gminy albo przed właściwą obwodową komisją wyborczą.

W przypadku wyborcy niemogącego lub nieumiejącego złożyć podpisu podstawę do odnotowania w wykazie cofnięcia pełnomocnictwa stanowi protokół potwierdzający wolę cofnięcia przez wyborcę pełnomocnictwa, jeżeli została ona potwierdzona w sposób niebudzący wątpliwości, sporządzony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub innego upoważnionego pracownika urzędu gminy albo przewodniczącego właściwej obwodowej komisji wyborczej.

Za datę cofnięcia pełnomocnictwa przyjmuje się dzień złożenia oświadczenia woli przez wyborcę. Jednocześnie ze spisem wyborców wójt (burmistrz, prezydent miasta) przekazuje przewodniczącemu właściwej obwodowej komisji wyborczej, dla celów aktualizacji wykazu, listę wyborców, którzy udzielili pełnomocnictwa, wpisanych do spisu wyborców, zawierającą dane umieszczone w wykazie.

Wójt (burmistrz, prezydent miasta) niezwłocznie informuje przewodniczącego właściwej obwodowej komisji wyborczej o zmianach w wykazie, które nastąpiły po przekazaniu listy, o której mowa w ust. 1, do zakończenia głosowania.

W celu aktualizacji wykazu przewodniczący właściwej obwodowej komisji wyborczej niezwłocznie przekazuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) oświadczenia o cofnięciu pełnomocnictwa oraz informację o pełnomocnictwach, które wygasły, po zakończeniu głosowania, wraz z innymi dokumentami z wyborów.

Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie sporządzania aktu pełnomocnictwa do głosowania w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej weszło w życie 22 kwietnia 2010 r.

W postanowieniu marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej o zarządzeniu wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej datę wyborów wyznaczono na niedzielę 20 czerwca 2010 r.

Dni, w których upływają terminy wykonania czynności wyborczych, określa kalendarz wyborczy, stanowiący załącznik do postanowienia.

Wyborca zobowiązany jest przed sporządzeniem aktu pełnomocnictwa potwierdzić w sposób niebudzący wątpliwości, przed wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) lub innym upoważnionym pracownikiem urzędu gminy, wolę udzielenia pełnomocnictwa osobie, która wyraziła zgodę na jego przyjęcie. Wniosek niepotwierdzony w taki sposób pozostawia się bez nadania dalszego biegu w aktach sprawy

Przed udzieleniem pełnomocnictwa wyborca lub osoba, która wyraziła zgodę na jego przyjęcie, obowiązani są do sprawdzenia poprawności danych zawartych w akcie pełnomocnictwa. Stwierdzone oczywiste omyłki lub błędy pisarskie prostuje wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub inny upoważniony pracownik urzędu gminy, czyniąc stosowne adnotacje na wszystkich egzemplarzach aktu pełnomocnictwa.

Wyborca, udzielając pełnomocnictwa, składa podpis na przygotowanych projektach aktu pełnomocnictwa w obecności wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub innego upoważnionego pracownika urzędu gminy, który potwierdza ten fakt przez złożenie własnego podpisu.

Wolę udzielenia pełnomocnictwa przez wyborcę niemogącego lub nieumiejącego złożyć podpisu stwierdza przez złożenie własnego podpisu wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub inny upoważniony pracownik urzędu gminy, jeżeli wola wyborcy została potwierdzona w sposób niebudzący wątpliwości.

Akt pełnomocnictwa przeznaczony dla osoby, która wyraziła zgodę na przyjęcie pełnomocnictwa, doręcza się tej osobie w miejscu jego sporządzenia albo, w zależności od wskazania w zgodzie na przyjęcie pełnomocnictwa, pozostawia do odbioru w urzędzie gminy lub doręcza pod wskazany adres. W razie niewskazania miejsca doręczenia pełnomocnictwa lub nieobecności osoby, która wyraziła zgodę na przyjęcie pełnomocnictwa przy sporządzaniu aktu pełnomocnictwa, akt pełnomocnictwa pozostawia się do odbioru w urzędzie gminy.

Krzysztof Tomaszewski

krzysztof.tomaszewski@infor.pl

Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 21 kwietnia 2010 r. w sprawie sporządzania aktu pełnomocnictwa do głosowania w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 66, poz. 426).

Postanowienie marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 21 kwietnia 2010 r. o zarządzeniu wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 65, poz. 405).