Upowszechnione dnane podlegają sądowej kontroli

Zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, co do zasady, przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), z tym że: przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od otrzymania skargi. Samą zaś skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Inaczej przedstawia się sytuacja w przypadku osoby (podmiotu), któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności oraz tajemnicę inną niż państwowa, służbowa, skarbowa lub statystyczna. W takim przypadku osobie zainteresowanej przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji. Równocześnie podmiot, którego dotyczy wyłączenie informacji publicznej, ma interes prawny w przystąpieniu w charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanej. Z kolei sądem właściwym do orzekania w takich sprawach jest sąd rejonowy właściwy ze względu na siedzibę podmiotu, który odmówił udostępnienia informacji publicznej.

Należy równocześnie zauważyć, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewidziała żadnej formy ochrony w przypadku zaniechania umieszczenia informacji publicznej w BIP. Nie istnieje bowiem roszczenie o opublikowanie danej informacji. Równocześnie ani przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, ani również ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują żadnej formy zaskarżenia np. pism informacyjnych pochodzących od organów wskazujących na BIP jako miejsce udostępnienia informacji publicznej, a tym bardziej stron internetowych. Taką możliwość ukształtowało jednak orzecznictwo. W postanowieniu z 24 stycznia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt I OSK 928/2005 wskazał, że pismo informacyjne o tym, że informacja nie ma charakteru informacji publicznej, nie podlega kognicji sądów administracyjnych, gdyż nie mieści się w zakresie art. 3 par. 2 pkt 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Równocześnie, jak wskazali sędziowie NSA, strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu, w przypadku gdy uznaje, iż żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym. W przypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w zakresie informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosków. W praktyce oznacza to, że w takim przypadku zarzut skargi niezadowolonego obywatela powinien opierać się na twierdzeniu, że dana informacja nie została umieszczona w biuletynie informacji lub że ta zamieszczona nie jest informacją publiczną, o jaką ubiegał się zainteresowany.

Równocześnie ustawa przewiduje odpowiedzialność karną za zachowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej. Zgodnie z jej przepisami kto, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie udostępnia informacji publicznej, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Oznacza to, że dla tego przestępstwa wystarczy fakt, że nie została udostępniona informacja publiczna podlegająca obowiązkowi udostępnienia. Ustawodawca penalizuje każde przestępstwo w przypadku nieudostępnienia informacji publicznej, a więc zarówno tej udzielanej w trybie bezwnioskowym, tj. zaniechanie umieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej, jak również informacji udzielanej w trybie wnioskowym. W tym miejscu należy wskazać, że obowiązek udzielenia informacji publicznej nie jest nałożony na wszystkie osoby zatrudnione w gminie, powiecie czy województwie. Do udostępnienia takiej informacji zobowiązana jest osoba kierująca taką instytucją lub osoba przez nią upoważniona.

Hanna Wesołowska

gp@infor.pl

Ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.).