Praca na emeryturze nie daje możliwości zmiany podstawy wymiaru przyznanego świadczenia

Czytelnik może wystąpić o podwyższenie wysokości emerytury, jednak jeśli nie zostanie ponownie przyjęty do służby, nie ma co liczyć na ustalenie nowej podstawy wymiaru świadczenia.

Jak wynika z pytania, przeszedł on na emeryturą w 1996 roku, czyli już pod rządami obecnie obowiązującej ustawy emerytalnej (ustawa z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin). Otrzymuje emeryturę w 54 proc. podstawy wymiaru. Maksymalna wysokość emerytury wojskowej to 75 proc. podstawy wymiaru (art. 18 ustawy), jego świadczenie jest zatem sporo niższe. Ta informacja jest istotna, gdyż tylko w przypadku otrzymywania emerytury niższej niż maksymalna emeryt mundurowy może występować o jej podwyższenie.

Praca po odejściu ze służby

Zgodnie z art. 14 ustawy emerytalnej emerytowi wojskowemu, który pozostawał w służbie przed 2 stycznia 1999 r. (a tak jest w tym przypadku), można doliczyć do wysługi emerytalnej następujące okresy przypadające po zwolnieniu ze służby:

l zatrudnienia przed dniem 1 stycznia 1999 r. w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy (okresy te dolicza się do wysługi emerytalnej po ich przeliczeniu na okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, np. cztery lata pracy na pół etatu odpowiada dwóm latom pracy na pełnym etacie),

l opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe po dniu 31 grudnia 1998 r. lub okres nieopłacania składek z powodu przekroczenia w trakcie roku kalendarzowego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia.

W przypadku czytelnika mamy oczywiście do czynienia z drugą z wymienionych sytuacji. Za każdy rok wymienionych okresów emerytura zwiększa się o 1,3 proc. podstawy jej wymiaru.

Ponowne ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie wymienionych wcześniej okresów następuje z uwzględnieniem pełnych miesięcy na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego, jeśli emeryt nadal pozostaje ubezpieczony, chyba że ubezpieczenie ustało w kwartale kalendarzowym.

Nie każdy emeryt może złożyć wniosek

Aby wymienione okresy mogły zostać doliczone do wysługi emerytalnej, muszą być jednak spełnione dodatkowe warunki:

l emerytura musi wynosić mniej niż 75 proc. podstawy wymiaru,

l emeryt musi mieć ukończone 55 lat życia (mężczyzna) i 50 lat życia (kobieta) albo stać się inwalidą.

Czytelnik kończy w grudniu 55 lat, już w styczniu będzie więc mógł złożyć wniosek o doliczenie mu do wysługi emerytalnej 14 lat pracy na pełnym etacie. [przykład 1]

Jeśli były żołnierz zapisał się do OFE

Warto pamiętać, że jeśli z wnioskiem o podwyższenie emerytury poprzez doliczenie do wysługi emerytalnej okresu opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (po 31 grudnia 1998 r.) wystąpi osoba, która jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, jej umowa z tym funduszem zostanie rozwiązana, a środki zgromadzone na rachunku w OFE będą niezwłocznie przekazane na dochody budżetu państwa.

Powrót do służby

Jak wynika z pytania czytelnika, nie jest on jednak zainteresowany wyłącznie zwiększeniem swojej wysługi emerytalnej. Chciałby, aby wojskowy organ emerytalny ustalił mu nową podstawę emerytury. W jego przypadku nie jest to jednak możliwe. Wojskowa ustawa emerytalna wymienia wprawdzie sytuacje, w których emeryt może liczyć na ustalenie nowej podstawy, ale żadna z nich nie dotyczy naszego czytelnika.

Zgodnie z art. 32 a ustawy emerytalnej ponowne ustalenie wysokości emerytury może bowiem nastąpić tylko:

● w razie ponownego powołania do zawodowej służby wojskowej,

l przyjęcia emeryta do służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej lub Służbie Więziennej.

W wymienionych sytuacjach prawo do emerytury wojskowej zostaje zawieszone, a po zakończeniu służby jest ona ustalana na nowo, jeśli wystąpi on z takim wnioskiem. Nie w każdej bowiem sytuacji ustalenie nowej podstawy wymiaru świadczenia musi być korzystne dla emeryta.

Służba wojskowa bis

Na ustalenie nowej podstawy wymiaru nasz czytelnik mógłby zatem liczyć tylko w przypadku powrotu do armii i pełnienia służby wojskowej nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy. W takiej sytuacji organ emerytalny ustali nową podstawę wymiaru emerytury, jeśli zainteresowany zgłosi taki wniosek (art.32b ustawy emerytalnej). Będzie nią uposażenie należne mu w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Oczywiście jeśli poprzednia podstawa wymiaru emerytury byłaby dla żołnierza korzystniejsza, może on wystąpić o ponowne ustalenie wysokości emerytury (jej podwyższenie) przez zaliczenie do wysługi emerytalnej nowego okresu służby. W takiej sytuacji podstawa wymiaru emerytury nie ulega zmianie. Decyzja w tej sprawie zależy od żołnierza, który ma prawo wybrać dla siebie wariant najkorzystniejszy. [przykład 2]

Służba w innej formacji mundurowej

Trochę inaczej sytuacja wygląda w przypadku przyjęcia emeryta wojskowego do służby w innych, wymienionych wcześniej formacjach mundurowych. Po zwolnieniu ze służby zainteresowany może wybrać pomiędzy wcześniej ustaloną emeryturą wojskową a emeryturą policyjną przysługującą mu z tytułu pełnionej służby w jednej z tych formacji. Jeśli zdecyduje się na emeryturę wojskową, może wystąpić o ponowne ustalenie jej wysokości przez zaliczenie do wysługi emerytalnej okresu służby m.in. w policji albo innej z wymienionych formacji. W takiej sytuacji podstawa wymiaru emerytury nie ulega zmianie (art.32c ustawy emerytalnej).

Konsekwencje zmiany ustawy pragmatycznej

Podsumowując, na ustalenie nowej podstawy wymiaru emerytury liczyć mogą tylko osoby, które zostaną ponownie przyjęte do służby i zostaną w niej co najmniej 12 miesięcy.

Czytelnik uważa, że organ emerytalny powinien ustalić mu nową podstawę wymiaru świadczenia. Uzasadnia to tym, że art. 3 ust.1 pkt 8 ustawy emerytalnej wyjaśniając znaczenie terminu "uposażenie" odwołuje się do ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 179, poz. 1750), a w momencie jego przejścia na emeryturę obowiązywała jej poprzedniczka ustawa z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i wydane na jej podstawie rozporządzenie określające stawki uposażenia żołnierzy zawodowych. Jego zdaniem jest to wystarczający powód, aby podstawa emerytury była ustalana na nowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami (ustawą z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i rozporządzeniem z 25 maja 2004 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych).

Czytelnik nie ma jednak racji. Wskazane przez niego przepisy (art.3 ust.1 pkt 8 ustawy emerytalnej w powołanym brzmieniu) dotyczą bowiem tylko żołnierzy aktualnie pełniących służbę wojskową i przechodzących na emeryturę w czasie ich obowiązywania.

Żołnierz na emeryturze do osiągnięcia 55 lat życia pracował 14 lat, cały czas na pełnym etacie. W związku z tym, że za każdy rok pracy po odejściu ze służby emeryturę zwiększa się o 1,3 proc. podstawy jej wymiaru, wysokość emerytury po doliczeniu do wysługi emerytalnej 14 lat pracy stanowić będzie 72. 2 proc podstawy wymiaru. Jeśli nadal będzie pracował, co kwartał może składać kolejne wnioski, aż jego świadczenie osiągnie 75 proc. podstawy wymiaru. Żeby mieć pełną emeryturę i móc zarabiać bez ograniczeń, musi zatem pracować jeszcze przez trochę więcej niż dwa lata.

Emeryt wojskowy został ponownie przyjęty do służby w wojsku. Uposażenie, które teraz otrzymuje, jest jednak dużo niższe od tego, które otrzymywał przed odejściem na emeryturę. Teoretycznie jeśli będzie odchodził do cywila po co najmniej 12 miesiącach służby, mógłby wystąpić o ustalenie nowej podstawy wymiaru emerytury. W jego sytuacji nie powinien jednak tego robić. Korzystniejsze dla niego będzie doliczenie okresu służby do wysługi emerytalnej. Za każdy rok służby jego świadczenie wzrośnie o 2,6 proc. podstawy jego wymiaru.

Małgorzata Jankowska

malgorzata.jankowska@infor.pl

Ustawa z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. nr 8, poz. 66 z późn. zm).