Sąd powinien sprawdzić prawidłowość doręczenia odpisu decyzji

Bez uprzedniego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz bez podjęcia czynności sprawdzających prawidłowość doręczenia odpisu ostatecznej decyzji administracyjnej nie jest dopuszczalne wydanie - na podstawie art. 58 par. 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia o odrzuceniu skargi do sądu administracyjnego.

Przedsiębiorca zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzję głównego inspektora transportu drogowego dotyczącą nałożenia kary pieniężnej. Do skargi załączono wniosek o przywrócenie terminu. Sąd wezwał organ do uzupełnienia akt administracyjnych poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji lub innego dokumentu wskazującego na osobę i dzień odbioru w imieniu przedsiębiorcy tej decyzji. W odpowiedzi organ wyjaśnił, że przedsiębiorca co prawda ustanowił pełnomocnika, ale podał jednocześnie, iż wszelką korespondencję należy kierować na jego (nie zaś pełnomocnika) adres. W związku z tym, przesyłkę zawierającą zaskarżoną decyzję próbowano doręczyć pod wskazany adres przedsiębiorcy, a następnie zwrócono ją nadawcy z adnotacją "adresat nieznany". W tych warunkach organ stwierdził, że brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji.

WSA, uzasadniając odrzucenie skargi, podał, że decyzja nie została skutecznie doręczona, co potwierdza sam przedsiębiorca we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, podając, że "strona i w jej imieniu ustanowiony pełnomocnik do dnia dzisiejszego nie otrzymała decyzji administracyjnej w tej sprawie, a tym samym nie miała możliwości wniesienia stosownej skargi w wyznaczonym terminie".

Z akt sprawy sąd wywiódł, że korespondencja zawierająca zaskarżoną decyzję nie była awizowana w sposób przewidziany art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego albowiem nie spełniała warunku dwukrotnego awizowania. Sąd nie odniósł się do złożonego wraz ze skargą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia, gdyż termin ten w ogóle swojego biegu nie rozpoczął. Uznając zatem złożoną przez przedsiębiorcę skargę za przedwczesną, sąd wydał postanowienie o jej odrzuceniu na postawie art. 58 par. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W skardze kasacyjnej wniesionej od tego postanowienia główny inspektor transportu drogowego podnosił, że jego decyzja powinna być uznana za skutecznie doręczoną w trybie art. 41 par. 2 k.p.a. w dniu, w którym została zwrócona do nadawcy z adnotacją doręczyciela "adresat nieznany". Od tej daty rozpoczął się bieg termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego, wobec czego sąd był zobligowany rozpoznać wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jednocześnie organ argumentował, że jego decyzja została wysłana, zgodnie z żądaniem strony, ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, ale na jej adres. W toku postępowania strona przedłożyła bowiem pełnomocnictwo ogólne, zawierające zastrzeżenie, zgodnie z którym wszelka korespondencja, pisma, wezwania, etc. proszę kierować tylko i wyłącznie na adres strony. Dlatego też przesyłkę zawierającą zaskarżoną decyzję próbowano doręczyć pełnomocnikowi pod adresem wskazanym przez stronę. Ale została ona zwrócona z adnotacją "adresat nieznany". Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.

NSA wyjaśnił, że pomiędzy wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi a zachowaniem terminu do jej wniesienia istnieje ścisły związek. W orzecznictwie funkcjonuje pogląd, iż postępowanie w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, gdy strona nie uchybiła terminowi do dokonania tej czynności, podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Sąd kasacyjny dodał, że przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy uznać za niedopuszczalny, co w konsekwencji skutkuje jego odrzuceniem.

Kwestie związane z oceną prawidłowości doręczenia odpisu orzeczenia, od którego przysługuje stronie środek zaskarżenia, powinny być przedmiotem rozważań przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Kwestia zaś merytorycznej oceny zasadności tego rodzaju wniosku powinna być poprzedzona oceną jego dopuszczalności. Niedopuszczalne było wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi bez uprzedniego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia i bez podjęcia czynności sprawdzających prawidłowość doręczenia odpisu ostatecznej decyzji administracyjnej.

W ocenie NSA nie jest dostatecznie jasne stanowisko sądu I instancji co do tego, czy przedmiotem rozważań w tej sprawie była kwestia prawidłowego oznaczenia adresata korespondencji. W tej kwestii pomiędzy organami a przedsiębiorcą istnieją zasadnicze rozbieżności. Oznacza to, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności powinny być zatem przedmiotem ponownych rozważań i ocen sądu I instancji w związku ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

z 15 września 2011 r.sygn. akt II GSK 1761/11

asystent sędziego NSA

Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika w sprawie, pisma doręcza się pełnomocnikowi stanowi art. 40 par. 2 k.p.a. Zasada oficjalności doręczeń jest jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego i nie przewidziano w tym zakresie żadnych wyjątków. W orzecznictwie NSA utrwalony jest pogląd, wyrażony również w przedstawionym postanowieniu, zgodnie z którym wszelkie zaniedbania lub uchybienia ze strony organu dotyczące doręczeń nie powinny powodować negatywnych konsekwencji dla strony postępowania. Istotnym jest, żeby ewentualne wątpliwości wynikłe na tym tle rozstrzygano na korzyść stron postępowania. W literaturze przedmiotu akcentuje się, że przepis ten nie zakazuje doręczania pism stronie postępowania, ale ustanawia nakaz ich doręczania pełnomocnikowi procesowemu strony. W sytuacji gdy organ doręczy jednocześnie pismo stronie i jej pełnomocnikowi, przyjmuje się, że pismo doręczone stronie miało charakter informacyjny, zaś pismo doręczone pełnomocnikowi wywołuje skutki prawnoprocesowe związane z biegiem terminu do wniesienia odwołania lub też skargi do sądu administracyjnego.