Postanowienia uchwały nie mogą wzajemnie się wykluczać

Sankcje za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia określa ustawa, a nie uchwała rady gminy.

Rada miejska podjęła uchwałę w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego oraz umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z funkcjonowaniem dróg, których zarządcą jest burmistrz Miasta i Gminy Bodzentyn. W par. 1 radni wskazali, że ustala się wysokość opłat za niedotrzymanie warunków zezwolenia lub zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. W par. 7 rada postanowiła natomiast, iż za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oraz za niedotrzymanie warunków określonych w tym zezwoleniu zarządca drogi wymierza karę pieniężną. Podstawę prawną uchwały stanowił art. 40. ust. 8 i 9 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007r., nr 19, poz. 115 z późn. zm).

Zgodnie z wymienionymi w podstawie prawnej przepisami organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłat za zajęcie 1 mkw. pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg. Ustawodawca ponadto określił czynniki, które powinien uwzględnić organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, ustalając stawki opłat za zajęcie pasa drogowego. W ocenie wojewody uchwały określające wysokość stawek opłat za zajęcie pasa drogowego są prawem powszechnie obowiązującym na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego. Zawierają one bowiem normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, gdyż nie wyczerpują się w jednostkowym stosowaniu, a ich adresatem jest bliżej nieokreślony krąg podmiotów. Nie budzi zatem wątpliwości, iż uchwały te stanowią akty prawa miejscowego, co powoduje określone konsekwencje odnośnie do treści tych aktów. Jak przypomniał wojewoda, w doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność stanowisk co do nakazu ścisłej wykładni prawotwórczych norm kompetencyjnych, zakazu stosowania wykładni rozszerzającej oraz zakazu stosowania analogii. Organ jednostki samorządu terytorialnego wykonujący kompetencję prawotwórczą zawartą w upoważnieniu ustawowym jest zobowiązany działać ściśle według tego upoważnienia. Nie jest uprawniony ani do regulowania tego, co zostało już ustawowo uregulowane, ani też do wychodzenia poza zakres upoważnienia ustawowego. Przytoczony art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych w sposób precyzyjny wyznacza granice prawotwórczych kompetencji rady gminy, stanowiąc, iż organ ten ustala wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 mkw. pasa drogowego. Tymczasem przytoczone w stanie faktycznym przepisy uchwały są niespójne i wzajemnie się wykluczają. Zgodnie bowiem z ich literalnym brzmieniem te same przesłanki stanowią podstawę do ustalenia opłaty (par. 1 pkt 5 uchwały) oraz stanowią tytuł do wymierzenia kary pieniężnej (par. 7 uchwały). Niezależnie od tego, zdaniem organu nadzoru, regulując przedmiotowe kwestie, rada miejska przekroczyła zakres przyznanego jej upoważnienia do stanowienia aktów prawa miejscowego. Zgodnie z cytowanymi przepisami ustawy kompetencja prawotwórcza rady gminy ogranicza się wyłącznie do ustalenia wysokości stawek opłaty za zajęcie pasa drogowego. Sankcje natomiast za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi oraz za przekroczenie warunków określonych w takim zezwoleniu określił ustawodawca w art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych.

Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody świętokrzyskiego z 5 kwietnia 2011 r., PNK.I.4130.53.2011

Oprac. Hanna Wesołowska