Wójt może wydać decyzję o zwolnieniu z opłaty adiacenckiej

Do należności cywilnoprawnych Skarbu Państwa stosuje się wprost zasady z art. 55 - 58 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.). Należności te są również częściowo realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego (np. wpływy uzyskiwane przez powiaty ze sprzedaży, opłaty z tytułu trwałego zarządu, użytkowania nieruchomości wchodzących w skład zasobu Skarbu Państwa, czynszu dzierżawnego i najmu nieruchomości Skarbu Państwa oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie tych należności, a także od opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości).

Regulacje w zakresie przyczyn uzasadniających i trybu zastosowania ulg stosuje się odpowiednio do niepodatkowych zaległości budżetowych o charakterze publicznoprawnym.

Przyczyny umorzenia

Należności pieniężne mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Powody umorzenia określone zostały w art. 56 ust. 1 ustawy. Może to nastąpić, gdy:

wosoba fizyczna - zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6000 zł;

wosoba prawna - została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie;

wzachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne;

wjednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji;

wzachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny.

Dodatkowym warunkiem dopuszczalności umorzenia należności w razie wielości dłużników jest spełnienie ustawowych przesłanek umorzenia przez wszystkich zobowiązanych.

Powyżej wymienione zostały przyczyny umorzenia należności w całości. Zgodnie z art. 57 dłużnik może żądać umorzenia ich części. Tak samo może wnosić o odroczenie terminu spłaty lub rozłożenie części lub całości należności na raty.

Właściwa forma

Do umarzania, odraczania terminów lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym powstałych w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych, przypadających jednostkom samorządu terytorialnego, uprawniony jest zarząd danej jednostki. Może on też wyrazić zgodę na niedochodzenie należności budżetu państwa z tytułu umowy cywilnoprawnej, której kwota wraz z odsetkami nie przekracza 100 zł. W innych wypadkach niedochodzenie należności może skutkować naruszeniem dyscypliny finansów publicznych. Przy czym za zaległości wobec budżetu państwa z tytułu umowy cywilnoprawnej należy uznać nie tylko należności główne, np. czynsze, kwoty ze sprzedaży, ale także kary umowne, odsetki.

Umorzenie należności oraz odroczenie terminu spłaty całości lub części należności albo rozłożenie płatności całości lub części należności na raty następuje w formie pisemnej, na podstawie przepisów prawa cywilnego dotyczących zwolnienia z długu oraz czynności prawnych (umów) w zakresie rozłożenia lub odroczenia terminu spłaty należności.

Zaległości niepodatkowe

Powyżej wymienione przyczyny mogą stanowić podstawę do zastosowania przez zarząd danej jednostki samorządowej ulg w spłacie niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym. Przykładem takich należności jest:

wopłata adiacencka i renta planistyczną,

wopłata za parkowanie pobierane na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,

wzaległość z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowanego,

wkara za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia,

wopłata za czynności geodezyjne lub kartograficzne,

wnienależnie pobrane świadczenia z pomocy społecznej.

W przypadku tych danin publicznych obowiązuje administracyjny tryb zastosowania ulg, a rozstrzygnięcia zapadają w formie decyzji. Organem I instancji jest wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. Odwołania rozpatruje natomiast samorządowe kolegium odwoławcze.

Leszek Jaworski

dgp@infor.pl