Zasady komercyjnego korzystania ze sprzętu medycznego wymagają doprecyzowania

Faktycznie, takie zagrożenie może się pojawić, gdyż obowiązek zwrotu powstaje w przypadku naruszenia zasady trwałości projektu. W przypadku inwestycji w infrastrukturę lub sprzęt medyczny, bo o takie chodzi najczęściej w przypadku szpitali publicznych, takie naruszenie może mieć miejsce wtedy, gdy uległ zmianie charakter własności infrastruktury powstałej w wyniku realizacji projektu lub doszło do zaprzestania działalności produkcyjnej (tu leczniczej), co z kolei ma wpływ na charakter lub warunki realizacji projektu lub co powoduje uzyskanie nieuzasadnionych korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny. W przypadku zbycia udziałów w spółce samorządowej, jeśli jest ona właścicielem infrastruktury lub sprzętu dofinansowanego ze środków unijnych, spełniona jest pierwsza przesłanka, a mianowicie ulega zmianie charakter własności tej infrastruktury. Właściciel się nie zmienia, jest nim spółka, ale zmienia się właśnie charakter własności. Jednak, aby można było stwierdzić naruszenie zasady trwałości projektu, musi być dodatkowo wykazane, że ta zmiana albo miała wpływ na charakter lub warunki realizacji projektu, albo spowodowała uzyskanie nieuzasadnionych korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny. Sama prywatyzacja majątku, w którego skład wchodzą elementy współfinansowane ze środków unijnych, nie oznacza naruszenia zasady trwałości projektu. Jeżeli zatem samorząd będzie w stanie zapobiec wystąpieniu takich skutków sprzedaży udziałów w spółce, to obowiązek zwrotu nie powstanie.

Czy nowy inwestor będzie mógł wykorzystywać odpłatnie sprzęt lub infrastrukturę sfinansowaną ze środków UE? Jeśli tak, to pod jakimi warunkami?

Co do zasady, odpłatne (komercyjne) wykorzystywanie sprzętu lub infrastruktury może rodzić ryzyko zwrotu dofinansowania. Tu wymagają analizy cele projektu, określone najczęściej w umowie o dofinansowanie. Natomiast w mojej ocenie niekoniecznie wykorzystywanie komercyjne oprócz zwykłego, w ramach np. kontraktu z NFZ, zawsze będzie naruszało warunki realizacji projektu lub powodowało uzyskanie nieuzasadnionych korzyści przez przedsiębiorstwo. Widzę tu możliwość znalezienia formuły, która będzie bezpieczna. Nie wydaje mi się, aby komercyjne wykorzystywanie dofinansowanego ze środków UE tomografu, który i tak stoi bezczynny po godz. 15, bo tylko na tyle wystarcza kontrakt z NFZ, naruszało automatycznie warunki realizacji projektu.

Czy dla trwałości projektu jest istotne to, czy spółka po zmianie właściciela ma zakontraktowane przez NFZ usługi wykonywane na sprzęcie lub infrastrukturze dofinansowanej ze środków unijnych?

Raczej tak, gdyż dofinansowanie jest przyznawane najczęściej dla celów późniejszego wykorzystania sprzętu w ramach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ale gwarancji ani promes kontraktów z NFZ nie ma, ani dla prywatnych placówek, ani dla publicznych. Jest praktycznym problemem, że prywatnym co do zasady trudniej uzyskać kontrakt z NFZ, ale ta istniejąca praktyka sama w sobie nie może stanowić, że prywatyzacja np. spółki prowadzącej szpital automatycznie wpływa na warunki realizacji projektu.

@RY1@i02/2012/205/i02.2012.205.18300080b.802.jpg@RY2@

adw. Monika Duszyńska, partner w kancelarii CMS Cameron McKenna

Rozmawiała Beata Lisowska