NSA o dotacjach dla niepublicznych placówek oświatowych

Sygn. akt II GSK 291/13

z 23 lipca 2014 r.

Rada gminy P. podjęła uchwałę w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych jednostek oświatowych prowadzonych na terenie gminy oraz zakresu i trybu kontroli prawidłowości ich wykorzystania. Pismem z 30 sierpnia 2011 r. J.S. (właściciel przedszkola) wystąpił do rady gminy P. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wywołanego ww. uchwałą. Chodziło o jej par. 5 i 7. W pierwszym zapisie postanowiono, że dotacja dla niepublicznych przedszkoli ustalana jest co miesiąc na podstawie wydatków bieżących ponoszonych na utrzymanie przedszkola publicznego w danym miesiącu przez gminę, której siedziba położona jest najbliżej gminy P. i znajduje się w powiecie P., oraz na podstawie faktycznej liczby dzieci uczęszczających w danym miesiącu rozliczeniowym do publicznego przedszkola. W drugim wskazanym zapisie uchwały ustalono, że dotacja przekazywana jest w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy złożona przez szkołę (placówkę) niepubliczną informacja.

Rada gminy P. nie uwzględniła wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

J.S. zaskarżył uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., że ustalony uchwałą sposób naliczania i wpłacania dotacji wpływał na jej zaniżanie i wypłatę w terminach późniejszych niż wynika to z ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (dalej u.s.o.). WSA w Warszawie uznał, że skarga jest zasadna w zakresie, w jakim zarzuca nieważność par. 5 i 7 uchwały. Zapisy te zdaniem sądu są sprzeczne z art. 90 ust. 2b u.s.o. i wykraczają poza granicę upoważnienia zamieszczonego w art. 90 ust. 4 u.s.o.

Rada gminy P. złożyła skargę kasacyjną na ten wyrok. Naczelny Sąd Administracyjny ją oddalił.

Zgodnie z art. 90 ust. 2b u.s.o. dotacje dla niepublicznych przedszkoli przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 75 proc. ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia. Z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Dotacja przysługuje pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W przypadku braku na terenie gminy przedszkola publicznego podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę na prowadzenie przedszkola publicznego. W treści ww. przepisu ustawodawca określił wysokość dotacji dla niepublicznych przedszkoli w gminach - w których znajdują się przedszkola publiczne - przez jednoznaczne odniesienie do ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach. Odnośnie zaś do niepublicznych przedszkoli w gminach, na terenie których nie ma przedszkoli publicznych, wskazał jedynie, że podstawą ustalania wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone na prowadzenie przedszkola publicznego przez gminę najbliższą. Nie uzasadnia to jednak stanowiska rady gminy P., że sformułowanie "wydatki bieżące ponoszone przez gminę najbliższą na prowadzenie przedszkola publicznego" odczytać należy jako rzeczywiste wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę, nie zaś jako wydatki bieżące ustalone w tej gminie, a ponoszone na prowadzenie w tej gminie przedszkola publicznego.

Przede wszystkim stanowisko to nie znajduje oparcia w brzmieniu art. 90 ust. 2b u.s.o. Ustawodawca nie zawarł bowiem w treści regulacji określenia "wydatki rzeczywiste". Niewątpliwie omawiany przepis reguluje dwie sytuacje: pierwsza dotyczy dotacji dla niepublicznych przedszkoli w gminach, które prowadzą przedszkola publiczne, druga zaś dotacji dla niepublicznych przedszkoli w gminach, które przedszkoli publicznych nie prowadzą. Jednakże różnica w sposobie ustalania tych dotacji dotyczy tylko tego, że w drugiej sytuacji podstawą do ustalenia dotacji są ponoszone wydatki bieżące, ustalone w gminie najbliższej. Odmienna interpretacja art. 90 ust. 2b u.s.o. prowadziłaby do nieuprawnionego zróżnicowania zasad ustalania wysokości dotacji dla niepublicznych przedszkoli. Ustalanie dotacji zgodnie z zaskarżoną uchwałą skutkuje nieprzewidywalnością miesięcznie przekazywanych części, co wyklucza racjonalne planowanie i tym samym racjonalne prowadzenie działalności.

Ponadto kwestionowany sposób ustalania wysokość dotacji rzutuje na prawidłowość terminu jej przekazania. Jak trafnie w sprawie podniesiono, zgodnie z art. 90 ust. 3c u.s.o. dotacje są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki. Brak więc podstaw prawnych do przyznawania 12 oddzielnie ustalanych dotacji i przekazywania ich po terminie ściśle określonym przytoczonym przepisem. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przekazywanie dotacji na podstawie par. 7 uchwały w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy złożona przez szkołę (placówkę) niepubliczną informacja, skutkuje miesięcznym opóźnieniem w dokonywaniu wypłat dotacji i jest naruszeniem art. 90 ust. 3c u.s.o.

Oprac. Leszek Jaworski

@RY1@i02/2014/175/i02.2014.175.088000800.802.jpg@RY2@