Organ nie naprawi pomyłki przedsiębiorcy

Organ obligatoryjnie cofa zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych w przypadku przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim. Nie ma obowiązku badać, czy przedsiębiorca działał umyślnie.

Organy cofnęły przedsiębiorcy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. Powodem było przedstawienie fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży tych napojów za 2011 r. Przedsiębiorca podał kwotę 63 tys. zł. W wyniku kontroli stwierdzono jednak, że wartość sprzedaży napojów za ten rok wyniosła 77,5 tys. zł.

W skardze do sądu przedsiębiorca argumentował, że nie sfałszował danych, tylko popełnił oczywistą omyłkę, która polegała na tym, że zamiast wartości sprzedaży brutto podał wartość netto. Zauważając błąd, chciał go sprostować, ale organ na to nie zezwolił.

Wojewódzki sąd administracyjny oddalił skargę. Wskazał, że cofnięcie zezwolenia na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 5 w zw. z art. 11¹ ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 1982 r., nr 35, poz. 230 ze zm.) było prawidłowe, ponieważ przedsiębiorca w złożonym oświadczeniu podał fałszywe dane.

Artykuł 18 ust. 10 pkt 5 ustawy wyraźnie zaś stanowi, że organ obligatoryjnie cofa zezwolenie w przypadku przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 11¹ ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości.

W skardze kasacyjnej podnoszono m.in., że użyty w art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości zwrot "fałszywe dane", niezdefiniowany w tej ustawie, jest najbliższy znaczeniowo pojęciu fałszywości stosowanemu na gruncie prawa karnego. Wobec tego fałszywe dane to takie, które są obiektywnie i subiektywnie niezgodne z prawdą, a działanie to jest umyślne.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy. Wyjaśnił, że art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości stanowi, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 11¹ ust. 4.

Z kolei w świetle art. 11¹ ust. 4 tej ustawy przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim są obowiązani do złożenia, do dnia 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim.

W myśl art. 11¹ ust. 5 ustawy opłata za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych uzależniona jest od rocznej wartości sprzedaży tych napojów i jest przeznaczana na finansowanie prowadzenia działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych i integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu.

Artykuł 18 ust. 10 w sposób enumeratywny określa przypadki, w których zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i poza miejscem sprzedaży może zostać cofnięte przed upływem okresu, na jaki zostało udzielone.

NSA podkreślił, że bezsporny jest fakt, że w toku kontroli organy ustaliły inne dane niż podane przez przedsiębiorcę. Organy nie miały obowiązku badać, czy przedsiębiorca działał umyślnie, a nawet nie mają takiej kompetencji.

Wystarczającą przesłanką cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholi było stwierdzenie, że oświadczenie o wartości sprzedanego alkoholu zawierało fałszywe dane, czyli dane nieprawdziwe.

Na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych spoczywa bowiem obowiązek przestrzegania zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie.

W konsekwencji w razie naruszenia którejkolwiek z zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 ustawy jest obligatoryjne niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy.

z 22 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 407/13

DGP PRZYPOMINA

Cel ustawy

Istotą ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest zapewnienie warunków trzeźwego rozwoju społecznego, jak również kontrola i nadzór nad działalnością związaną z obrotem i sprzedażą napojów alkoholowych. W praktyce oznacza to, że wymienione w ustawie organy administracyjne mają obowiązek podejmowania wszelkich prawem dozwolonych czynności, aby zapewnić prawidłowe stosowanie przepisów przez przedsiębiorców i zapobiec ich naruszaniu.

KOMENTARZ EKSPERTA

Ochrona trzeźwości wymaga działań

@RY1@i02/2014/166/i02.2014.166.02300030b.803.jpg@RY2@

dr Mariusz Bidziński radca prawny Kancelaria Radcowska Chmaj i Wspólnicy

Na przedsiębiorcach zajmujących się sprzedażą i obrotem alkoholami ciąży kilka specyficznych obowiązków. Z uwagi na konieczność efektywnej kontroli skali znajdujących się w obrocie napojów, w tym w kontekście pobieranej od nich stawki akcyzy, przedsiębiorcy zobligowani są do corocznego dokładnego rozliczania się z wartości obrotowej sprzedaży tych napojów. Ustawa nie pozostawia wątpliwości co do sposobu raportowania obrotu. Obowiązek ten nie jest abstrakcyjnym wymysłem ustawodawcy. Od wartości wskazanej w formie oświadczenia przez przedsiębiorcę uzależniona jest - istotna z punktu widzenia celu ustawy - opłata za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest zatem podanie prawidłowo obliczonych wartości. Jakiekolwiek błędy w obliczeniach, a nawet omyłkowe podanie wartości netto zamiast brutto, obciążają w całości przedsiębiorcę. Organ nie jest uprawniony do naprawiania błędów profesjonalnego przedsiębiorcy. Sankcje określone w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi są przy tym przeważnie bardzo dotkliwe i natychmiast egzekwowalne. Być może na pierwszy rzut oka wydają się one niewspółmiernie, ale prawdą jest, że zapewnienie wychowania w trzeźwości, w tym ochrona osób małoletnich i minimalizacja zjawisk patologicznych, wymaga zdecydowanego i konkretnego działania.

dr Michał Kowalski

asystent sędziego NSA