Pełnomocnictwo z CEIDG nie jest uniwersalne

Przedsiębiorcy często są przekonani, że uwidocznienie pełnomocnika w CEIDG, która jest przecież ogólnodostępnym w sieci rejestrem państwowym, wyłącza konieczność posługiwania się przez niego papierowymi dokumentami potwierdzającymi prawo do działania w imieniu mocodawców.

Tak jest w istocie, ale jedynie w odniesieniu do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.).

W urzędzie - pożyteczne

Jeżeli przedsiębiorca zgłosi do CEIDG informację o pełnomocniku, to ten ostatni będzie zwolniony z obowiązku dołączania oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa do akt postępowania administracyjnego dotyczącego danego przedsiębiorcy. W takiej sytuacji organ administracji, korzystając z wglądu do CEIDG, sam potwierdzi, czy dana osoba rzeczywiście pozostaje pełnomocnikiem konkretnego przedsiębiorcy, oraz sprawdzi, jaki jest zakres umocowania. Wynika to z art. 25a ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.; dalej: u.s.d.g.). Jednocześnie z ustawy wynika, że wspomniana zasada nie znajduje zastosowania w sprawach podatkowych.

W sądzie - nieprzydatne

Jednak ustawa wprost nie wspomina o pozostałych ograniczeniach, które w praktyce występują.

- Poza postępowaniem administracyjnym prowadzonym w trybie k.p.a. pełnomocnictwo wpisane do CEIDG może wywoływać tylko taki skutek, jaki przewidują przepisy szczególne mające zastosowanie w konkretnej sprawie - tłumaczy w rozmowie z DGP Grzegorz Lang, radca prawny z Ministerstwa Gospodarki. - Wobec tego każdy, kto dokonuje czynności z pełnomocnikiem przedsiębiorcy ujawnionym w CEIDG, powinien przed dokonaniem konkretnej czynności sprawdzić, czy pełnomocnictwo to w świetle przepisów mających zastosowanie do tej sprawy jest skuteczne, a jeśli tak, to w jakim zakresie - radzi nasz rozmówca.

Te szczegółowe regulacje nie pozwalają na wiele. Sam fakt uwidocznienia pełnomocnika w CEIDG nie będzie wystarczający w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Składy orzekające uznają bowiem, że z przepisów szczególnych musi wprost wynikać prawo do tego, by dany pełnomocnik reprezentował stronę w postępowaniu sądowym. Tymczasem u.s.d.g. nie wskazuje wprost, że pełnomocnik wpisany do CEIDG ma prawo występować w imieniu i na rachunek przedsiębiorcy przed sądem administracyjnym.

Z kolei barierą dla stosowania pełnomocnictwa z CEIDG w postępowaniach przed sądami powszechnymi jest art. 89 par. 1 ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.). Stanowi on, że pełnomocnik musi przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy dokument pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy wraz z odpisem dla strony przeciwnej.

W departamencie regulacji gospodarczych w Ministerstwie Gospodarki usłyszeliśmy zaś, że wydruk z CEIDG zawiera jedynie informację o udzieleniu pełnomocnictwa, natomiast sam w sobie nie może być uznany za dokument pełnomocnictwa.

W biznesie - odradzane

Otwarta pozostaje kwestia, czy przedsiębiorcy w codziennych kontaktach biznesowych mogą korzystać z faktu uwidocznienia w CEIDG swoich pełnomocników. Czy np. właściciel firmy chcący zawrzeć umowę powinien ograniczyć się jedynie do sprawdzenia w CEIDG, czy figuruje tam osoba podająca się za pełnomocnika jego kontrahenta, czy też jednak warto, by poprosił o okazanie tradycyjnego dokumentu potwierdzającego upoważnienie do działania danej osoby w imieniu jej mocodawcy? Co prawda formalnych przeszkód do wyboru pierwszej opcji nie ma, ale pytani przez nas prawnicy odradzają stosowanie jej w praktyce.

- Informacje o przedsiębiorcy, jego pełnomocnikach i zakresie udzielonego pełnomocnictwa są jawne i dostępne poprzez stronę internetową CEIDG, a w przepisach u.s.d.g. wskazano, iż domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Należy jednak wziąć pod uwagę, że CEIDG nie udostępnia publicznie informacji o numerze PESEL pełnomocnika, co może utrudniać jego jednoznaczną identyfikację - przestrzega Grzegorz Lang. Dane PESEL są dostępne jedynie dla organów administracji.

Piotr Pieńkosz

piotr.pienkosz@infor.pl