Drugie życie specustawy o korytarzach przesyłowych

Choć regulacje związane z ustanawianiem służebności przesyłu będzie zawierał kodeks budowlany, to Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju i tak nie rezygnuje z prac nad ustawą o korytarzach przesyłowych.

Z opublikowanego wczoraj raportu Najwyższej Izby Kontroli wynika, że od 2015 r. w Polsce mogą występować przerwy w dostawach prądu, szczególnie w ekstremalnych warunkach pogodowych i okresach większego zapotrzebowania na energię. Raport NIK potwierdził tylko to, przed czym od lat przestrzega branża energetyczna. Aż pięć z 20 skontrolowanych przez NIK projektów rozbudowy i modernizacji sieci energetycznych miało opóźnienia. Najczęściej były one spowodowane problemami z uzyskaniem prawa do gruntów oraz wykupem terenów pod infrastrukturę. Dlatego NIK zaapelowała do premiera o przyspieszenie prac nad spec- ustawą o korytarzach przesyłowych, która m.in. usprawniłaby pozyskiwanie gruntów pod inwestycje.

Tymczasem upubliczniona kilka dni temu pierwsza wersja projektu kodeksu urbanistyczno-budowlanego reguluje m.in. zasady pozyskiwania prawa do gruntu poprzez ustanawianie służebności przesyłu. Ustanawianie służebności odbywa się już dziś - za słusznym odszkodowaniem. Ale problemem od lat jest ustalenie jego wysokości. Projekt kodeksu budowlanego, w dziale VII - "Zasady realizacji inwestycji celu publicznego", wprowadza algorytm, za pomocą którego ustalana byłaby kwota, jaką przedsiębiorca przesyłowy płaciłby właścicielowi gruntu (użytkownikowi wieczystemu) za korzystanie z jego nieruchomości.

- Przepisy odnoszące się do kwestii korytarzy przesyłowych są w dużej mierze recepcją tych rozwiązań, które powstały jeszcze w Ministerstwie Gospodarki w projekcie specustawy o korytarzach przesyłowych - mówi mec. Łukasz Złakowski, członek Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Budowlanego.

Prace nad specustawą zaczęły się jeszcze w 2010 r., ale utknęły w martwym punkcie. W końcu w 2013 r. projekt został przekazany do obecnego Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju.

Choć jednak przepisy działu VII, które mówią o inwestycjach celu publicznego, mają co do zasady zastąpić wszystkie specustawy (drogową, gazową, kolejową etc.), to nie oznacza to jeszcze, że kolejna specustawa - o korytarzach przesyłowych - nie powinna zostać uchwalona. Dlaczego?

Po pierwsze, kodeks reguluje proces inwestycyjny. Tymczasem problemy z uzyskiwaniem praw do gruntów nie dotyczą tylko nowych inwestycji, ale dotyczą również tzw. zaszłości.

- Nie można też wykluczyć, że zasady ustalania odszkodowań za ustanowienie służebności przesyłu będą inne w stosunku do nowych inwestycji, a inne w przypadku porządkowania statusu praw do gruntów, na których już istnieje infrastruktura przesyłowa - zastrzega mec. Złakowski.

- Punktem wyjścia jest konstytucyjny wymóg słusznego odszkodowania. A skoro słusznego, to trzeba brać pod uwagę interes zarówno prywatnego właściciela, jak i interes publiczny - wyjaśnia prawnik.

Po drugie, w przypadku kodeksu proces legislacyjny jest dłuższy. Uregulowania zawarte w dziale VII prawie na pewno nie wejdą w życie wraz z całym aktem, ponieważ zaburzyłoby to proces inwestycyjny realizowany na podstawie specustaw. Możliwe, że w tej części wejdzie on w życie dopiero ok. 2020 r. Do tego czasu specustawa korytarzowa może już obowiązywać.

20 mln działek, przez które przebiegają linie przesyłowe , ma nieuregulowany stan prawny

Piotr Szymaniak

piotr.szymaniak@infor.pl