Czas pozostawania bez pracy wlicza się do stażu emerytalnego

Okres, za jaki zasądzono i wypłacono pracownikowi przywróconemu do pracy wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, jest okresem wliczanym do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego. Dlatego też ZUS powinien uwzględniać go przy ocenie uprawnień do tego świadczenia.

Dla kogo

Świadczenie przedemerytalne skierowane jest do osób, które nie są już zatrudnione, i stanowi pomost między okresem zatrudnienia a uzyskaniem emerytury. Innymi słowy, jest elementem zabezpieczenia społecznego do czasu nabycia prawa do emerytury dla osób, które spełniają warunki ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. W art. 2 w sześciu punktach w sposób wyczerpujący ustawa o świadczeniach przedemerytalnych wylicza kategorie osób, którym przysługuje prawo do świadczenia przedemerytalnego. Część przesłanek powstania tego uprawnienia się powtarza. Są to przesłanki dotyczące wieku osoby uprawnionej, okresu uprawniającego do emerytury, okresu zatrudnienia w danym zakładzie pracy albo pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy oraz okresu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne.

Przy tym jeśli chodzi o ustalenie okresu uprawniającego do emerytury, to ustawa o świadczeniach przedemerytalnych odsyła do przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W przypadku przywrócenia

W praktyce powstają problemy z określeniem, czy okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie, jest okresem składkowym lub nieskładkowym w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, do których odsyła art. 2 ust. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych.

Ma to często istotne znaczenie dla nabycia prawa do tego świadczenia, w sytuacji gdy pracownik nie może wykazać innych okresów, a zaliczenie tego okresu umożliwiałoby mu uzyskanie tego świadczenia. Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy określają art. 47 i 57 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm). Wynika z nich, że pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej jednak niż za 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące - nie więcej niż za 1 miesiąc. Jeżeli jednak umowę o pracę rozwiązano z pracownikiem w wieku przedemerytalnym, z pracownicą w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego lub gdy rozwiązano umowę o pracę z pracownikiem - ojcem wychowującym dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego - albo gdy rozwiązanie umowy o pracę podlega ograniczeniu z mocy przepisu szczególnego, wynagrodzenie przysługuje za cały czas pozostawania bez pracy (art. 47 k.p). Podobnie jest w przypadku, gdy doszło do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 57 k.p.).

Okres pozostawania bez pracy w rozumieniu art. 51 par. 1 k.p. (czyli okres nieświadczenia pracy u pracodawcy, który rozwiązał stosunek pracy niezgodnie z przepisami prawa pracy), za który przyznano pracownikowi wynagrodzenie, nie jest okresem zatrudnienia ani okresem uznawanym za okres zatrudnienia, lecz jedynie podlega zaliczeniu do okresu zatrudnienia pod warunkiem zgłoszenia przez tego pracownika gotowości świadczenia pracy.

Sąd zdecydował

Rozstrzygając wątpliwości, czy okres ten można uznać za okres składkowy, Sąd Najwyższy w wyroku z 13 grudnia 2012 r. (sygn. akt III UK 15/12, OSNP 2013/21-22/259) stwierdził, że okres, za jaki zasądzono i wypłacono pracownikowi przywróconemu do pracy wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy po rozwiązaniu stosunku pracy, jest okresem składkowym w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wliczanym do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego.

Sąd wyjaśnił przy tym, że na podstawie art. 51 par 1 k.p. okresy te wlicza się do okresu zatrudnienia, a wypłacone za ten czas wynagrodzenie stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Dlatego też okresy te powinny być zaliczane do stażu uprawniającego do emerytury wymaganego do nabycia świadczenia przedemerytalnego.

Rozstrzygnięcie to jest korzystne dla osób starających się o uzyskanie świadczenia emerytalnego, gdyż ułatwia im wykazanie wymaganego okresu uprawniającego do jego nabycia.

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Podstawa prawna

Art. 2 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 170).