Sankcje administracyjne: o jakich zasadach powinny pamiętać organy

Odpowiedzialność administracyjna przez długi czas była tematem pozostawionym na uboczu względem reguł odpowiedzialności karnej i odpowiedzialności cywilnej, mimo iż represyjność norm administracyjnych jest często większa niż na gruncie prawa karnego. Sankcje administracyjne mają na celu gł ó wnie walor odstraszający, czemu sprzyjają zasady kształtujące ten rodzaj odpowiedzialności jako tej niezależnej od winy i odnoszącej się ściśle do szczeg ó łowych naruszeń norm prawa administracyjnego. Reguły ponoszenia odpowiedzialności administracyjnej nie zostały skodyfikowane w taki spos ó b, jak to uczyniono względem norm prawa karnego, w tym wykroczeniowego, choć wiele przepis ó w zawarto w kodeksie postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). Normom prawa administracyjnego daleko także do norm prawa cywilnego - chociaż można dostrzec podobieństwo norm prawa administracyjnego co do cywilistycznej zasady odpowiedzialności na podstawie ryzyka. W pierwszym przypadku jest to nierzadko odpowiedzialność wręcz absolutna i oparta na władczym działaniu organu. Sankcje administracyjne i zasady ich wymierzania to temat bardzo praktyczny, z kt ó rym w r ó żnych aspektach - zar ó wno po stronie organ ó w administracji, jak i po stronie adresat ó w decyzji - prawnicy Sowisło Topolewski Kancelaria Adwokat ó w i Radc ó w Prawnych S.K.A. mają do czynienia na co dzień. W przedstawionym monotemacie dotyczącym sankcji administracyjnych, w tym gł ó wnie kar pieniężnych, wskazujemy na kilka istotnych kwestii związanych z procedurą wymierzania kar administracyjnych. Przede wszystkim - jako zagadnienie wprowadzające do tematu sankcji administracyjnych - przedstawiamy podstawowe zasady og ó lne wymierzania kar administracyjnych zebrane w kodeksie postępowania administracyjnego (s. C2), kt ó re konfrontujemy z praktyką wymierzania kar na gruncie: ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (s. C6), ustawy o ochronie przyrody w sprawach o usunięcie, uszkodzenie lub zniszczenie drzewa (s. C6), prawa budowlanego (s. C7) oraz ustawy o ochronie zabytk ó w i opiece nad zabytkami (s. C8). Problem sankcji omawiamy także z punktu widzenia ich egzekucji (s. C4). Istotne i ważne zagadnienia to także relacja odpowiedzialności administracyjnej do odpowiedzialności karnej (s. C4) oraz przedawnienie w prawie administracyjnym (s. C3). To wszystko przedstawiamy na podstawie aktualnego orzecznictwa sąd ó w administracyjnych (s. C4). Na koniec tego wprowadzenia warto wskazać szczeg ó lnie istotne orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12, w kt ó rego uzasadnieniu znalazło się obszerne stanowisko co do zasad ponoszenia odpowiedzialności administracyjnej i charakteru prawnego administracyjnych kar pieniężnych. Orzeczenie to powinno być traktowane przez organy administracji jako zawierające reguły interpretacyjne sankcyjnych przepis ó w administracyjnych. Te wytyczne mają znaczenie m.in. dla sposobu prowadzenia postępowania dowodowego przez organ. © ℗

Charakter prawny administracyjnych kar pieniężnych in genere jest przedmiotem rozbieżnego orzecznictwa sądów administracyjnych, które kwalifikują te kary jako rodzaj sankcji administracyjnych lub sankcji karnych. W konsekwencji kwalifikacji kary pieniężnej jako rodzaju sankcji administracyjnych sądy przyjmują, że odpowiedzialność (m.in. za naruszenie ustawowego nakazu urządzania gier na automatach wyłącznie w kasynach gry) ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, opartej na stwierdzonym naruszeniu nakazu ustawowego.

Autopromocja

NIS2 w Polsce. Jak przygotować firmę na nowe wymogi cyberbezpieczeństwaPraktyczny przewodnik wdrożenia NIS2Sprawdź