Imprezy masowe. Kto odpowiada w razie wypadku

Czy i co można zrobić, by do takich wypadków jak w Szczytnie nie dochodziło? Kto odpowiada za bezpieczeństwo uczestników imprezy, a w razie wypadku ponosi winę: organizator całego wydarzenia czy tylko wykonawca usług, jak np. właściciel wesołego miasteczka?

Gmina musi dochować procedur

Gdy wesołe miasteczko działa jako samodzielne miejsce zabawy, za całość odpowiada jego kierownictwo oraz poszczególne osoby w granicach swoich kompetencji. W przypadku imprezy masowej organizowanej przez samorządy tak nie jest. Dlaczego? Gminny czy miejski ośrodek kultury (lub sportu i rekreacji) w drodze przetargu (konkursu ofert) wydzierżawia lub najmuje teren sąsiadujący z tym, na którym ma się odbyć festyn albo podpisuje umowę cywiloprawną z wybranym w konkursie wykonawcą usług lunaparkowych. Zezwolenie na organizację całej imprezy wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta), ale to gmina jest odpowiedzialna za wypełnienie wymagań określonych w ustawie z 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1160 ze zm., dalej u.b.i.m.). [ramka 1]

Ramka 1. Nie każdy event podlega pod ustawę

Imprezą masową jest wydarzenie o charakterze artystyczno-rozrywkowym albo sportowym (w tym mecz piłki nożnej), zorganizowane dla szerszej publiczności. Można w nim uczestniczyć bezpośrednio albo pośrednio dzięki przekazowi na ekranach wielkoformatowych, umożliwiających uzyskanie obrazu o przekątnej przekraczającej 3 m. Impreza masowa może się odbyć:

• na stadionie lub w innym obiekcie niebędącym budynkiem albo też na terenie umożliwiającym jej przeprowadzenie, na których liczba udostępnionych przez organizatora miejsc dla osób, ustalona zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, wynosi nie mniej niż 1000;
• w hali sportowej lub w innym budynku umożliwiającym jej przeprowadzenie, w których liczba udostępnionych przez organizatora miejsc dla osób, ustalona zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej, wynosi nie mniej niż 500.

Jeżeli rodzaj przedsięwzięcia odpowiada przeznaczeniu obiektu lub terenu, gdzie ma się ona odbyć, nie mamy do czynienia z imprezą masową. Przykładowo spektakl w teatrze albo widowisko dla dzieci w szkole. ©℗

Nawet wówczas, gdy organizatorem wydarzenia jest włodarz, procedury muszą być dochowane. By nie było sytuacji, że ta sama osoba wnioskuje o imprezę i na nią zezwala, w wielu gminach stosuje się zasadę, że zezwolenie wydaje upoważniony urzędnik, np. dyrektor biura bezpieczeństwa i zarządzania kryzysowego, na mocy art. 268 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a). Należy jednak pamiętać, że udzielone mu upoważnienie nie może być następnie przekazywane innym osobom (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 6 lipca 2006 r., sygn. akt II SA/WA 940/06, w którym stwierdzono, że skoro upoważnienie musi pochodzić bezpośrednio od organu, to nie dojdzie do skutecznego udzielenia tzw. upoważnienia substytucyjnego przez upoważnionego pracownika, działającego jedynie w imieniu organu). Co więcej, wspomniany art. 268a k.p.a. w ogóle nie przewiduje możliwości udzielania dalszych pełnomocnictw. Działanie pracownika bez upoważnienia lub z jego przekroczeniem powoduje nieważność wydanej decyzji.

Natomiast w przypadku wydarzenia zaplanowanego na granicy dwóch gmin zastosowanie ma art. 21 par. 1 pkt. 1 k.p.a. Zgodnie z nim wydanie zezwolenia należy do organu, na którego obszarze odbędzie się jego większa część. Wniosek o zorganizowanie imprezy masowej musi być wniesiony na 30 dni przed planowanym jej startem. Termin ten może zostać skrócony do 14 dni w wyjątkowych i uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy potrzeba organizacji imprezy masowej wynika z przyczyn nagłych oraz jeżeli jej charakter odpowiada przeznaczeniu obiektu określonemu w projekcie budowlanym tego obiektu.

Wymagana dokumentacja

Do wniosku należy dołączyć niezbędne dokumenty:

• program i regulamin imprezy masowej wraz z informacją o sposobie udostępnienia go jej uczestnikom;
• regulamin obiektu (terenu) wraz z informacją o sposobie udostępnienia go uczestnikom;
• pisemną instrukcję określającą zadania służby porządkowej oraz służby informacyjnej;
• warunki łączności pomiędzy podmiotami biorącymi udział w zabezpieczeniu imprezy;
• graficzny plan obiektu (terenu), na którym ma być przeprowadzona impreza masowa, wraz z jego opisem [ramka 2];
• terminarz imprez masowych, gdy są one organizowane cyklicznie;
• instrukcję postępowania w przypadku powstania pożaru lub innego miejscowego zagrożenia w miejscu i w czasie imprezy.

Ramka 2. Graficzny plan obiektu

Określa on:

• oznaczenie dróg dojścia i rozchodzenia się osób uczestniczących w imprezie masowej, dróg ewakuacyjnych i dróg dojazdowych dla pojazdów służb ratowniczych i policji;
• oznaczenie punktów pomocy medycznej, punktów czerpalnych wody do celów przeciwpożarowych oraz punktów informacyjnych;
• oznaczenie lokalizacji hydrantów przeciwpożarowych, zaworów, przyłączy wody, gazu i energii elektrycznej oraz innych elementów mających wpływ na bezpieczeństwo użytkowników obiektu lub terenu;
• informacje o rozmieszczeniu służb porządkowych oraz służb informacyjnych, rozmieszczeniu osób uczestniczących w imprezie i ewentualnym rozdzieleniu ich według sektorów oraz o rozmieszczeniu punktów gastronomicznych i sanitariatów.©℗

Zakres niezbędnych elementów ostatniego z wymienionych powyżej dokumentów określa rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 13 sierpnia 2009 r. w sprawie zakresu instrukcji postępowania w przypadku powstania pożaru lub innego miejscowego zagrożenia w miejscu i w czasie imprezy masowej (Dz.U. nr 135, poz. 1113).

W załączniku wniosku trzeba także poinformować o:

• liczbie miejsc dla osób na imprezie masowej;
• przewidywanych zagrożeniach bezpieczeństwa i porządku publicznego;
• liczbie, organizacji, oznakowaniu, wyposażeniu i sposobie rozmieszczenia służby porządkowej oraz służby informacyjnej;
• osobie wyznaczonej na kierownika ds. bezpieczeństwa (w tym jej dane obejmujące: imię, nazwisko, numer PESEL, numer i datę wydania zaświadczenia o ukończeniu szkolenia dla kierowników do spraw bezpieczeństwa imprez masowych).

Należy także załączyć harmonogram udostępnienia obiektu (terenu) uczestnikom imprezy masowej oraz harmonogram opuszczenia przez nich tego obiektu (terenu), jeżeli regulamin imprezy masowej przewiduje zmienną liczbę osób w czasie jej trwania.

Organizator, podając informację o liczbie miejsc dla osób na imprezie masowej, musi pamiętać o definicji z art. 3 pkt 7 u.b.i.m. Zgodnie z nią przez pojęcie liczby miejsc dla osób na imprezie masowej należy rozumieć liczbę udostępnionych przez organizatora miejsc na stadionie, w innym obiekcie niebędącym budynkiem, hali sportowej albo w innym budynku lub na terenie umożliwiającym przeprowadzenie imprezy masowej, ustaloną na podstawie przepisów prawa budowlanego i regulacji dotyczących ochrony przeciwpożarowej. Liczba ta ma znaczenie m.in. dla ustalenia, czy dana impreza jest w ogóle masową, a jeśli tak, to jaka powinna być na niej liczebność służb porządkowych i informacyjnych.

Kluczowe wiadomości

Informacja o przewidywanych zagrożeniach bezpieczeństwa i porządku publicznego może spowodować uznanie danego wydarzenia za imprezę masową podwyższonego ryzyka (co zostanie zaznaczone w decyzji). Za taką, zgodnie z art. 3 pkt 5 u.b.i.m., należy uznać imprezę, w czasie której – zgodnie z informacją o przewidywanych zagrożeniach lub dotychczasowymi doświadczeniami dotyczącymi zachowania osób uczestniczących – istnieje obawa wystąpienia aktów przemocy lub agresji. Do wniosku należy też dołączyć istotne informacje dotyczące służb porządkowych i informacyjnych. Chodzi o ich: liczbę, organizację, oznakowanie, wyposażenie i sposób rozmieszczenia. Liczba służb powinna zostać określona w zgodzie z algorytmem przewidzianym w art. 6 ust. 2 u.b.i.m.

Wymienione służby podlegają kierownikowi ds. bezpieczeństwa. Jest nim osoba wyznaczona przez organizatora, reprezentująca go w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa uczestnikom imprezy masowej (art. 3 pkt 11 u.b.i.m.). Oprócz czynności związanych z kierowaniem służbami, upoważniono go (w przypadku gdy działania służby porządkowej są nieskuteczne) do wystąpienia do policji o udzielenie pomocy. Funkcję kierownika może pełnić wyłącznie osoba, która ukończyła odpowiednie szkolenie, a w przypadku imprezy masowej podwyższonego ryzyka została dodatkowo wpisana na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, o której mowa w art. 26 ustawy z 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2213 ze zm.).

Wymagania, jakie powinni spełniać kierownik ds. bezpieczeństwa oraz członkowie służby porządkowej i służby informacyjnej w zakresie wyszkolenia, tematykę i formę prowadzenia szkoleń dla tych osób, jednostki właściwe do prowadzenia szkoleń, wyposażenie służb porządkowych i służb informacyjnych – z uwzględnieniem rodzaju imprezy masowej i przewidywanych zagrożeń – określa rozporządzenie Rady Ministrów z 30 sierpnia 2011 r. w sprawie wymogów, jakie powinni spełniać kierownik do spraw bezpieczeństwa, służby porządkowe i służby informacyjne (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1347).

Służby porządkowe

Członkowie służby porządkowej i służby informacyjnej oraz kierownik ds. bezpieczeństwa są zobowiązani do noszenia w widocznym miejscu identyfikatora wydanego przez organizatora. Powinien on zawierać nazwę wystawcy, numer identyfikacyjny i wizerunek twarzy, termin ważności oraz pieczęć i podpis wystawcy. Identyfikator nie jest jedynym wymaganym przez prawo elementem odróżniającym członków służb od uczestników imprezy. Osoby ze służby porządkowej i informacyjnej mają ponadto jednolity, umożliwiający łatwą identyfikację ubiór opatrzony na plecach odblaskowym napisem – odpowiednio – „służba porządkowa” lub „służba informacyjna”.

Kompetencje służb są częściowo wspólne. Istotne jest jednak – wynikające już z nazwy – ich rozróżnienie. I tak członkowie służby porządkowej działają na rzecz bezpieczeństwa i porządku publicznego w czasie oraz w miejscu trwania imprezy masowej, natomiast członkowie służby informacyjnej działają na rzecz bezpieczeństwa uczestników imprezy masowej, w szczególności przez informowanie ich o przyjętych rozwiązaniach organizacyjnych.

Zgoda na przeprowadzenie imprezy masowej wydawana jest w formie decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie to musi być wydane w terminie co najmniej siedmiu dni przed planowanym terminem przeprowadzenia imprezy. W treści zezwolenia powinny się znaleźć elementy określone w art. 107 k.p.a. oraz te wymienione w art. 29 ust. 2, 3 i 3a u.b.i.m.

Wydanie opinii

Organizator imprezy masowej nie później niż na 30 dni przed planowanym terminem jej rozpoczęcia musi się zwrócić do właściwych miejscowo: komendanta powiatowego (rejonowego, miejskiego) policji i komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej (dalej PSP), dysponenta zespołów ratownictwa medycznego i państwowego inspektora sanitarnego z wnioskiem o wydanie opinii o niezbędnej wielkości sił i środków potrzebnych do zabezpieczenia imprezy masowej, zastrzeżeniach do stanu technicznego obiektu (terenu) oraz o przewidywanych zagrożeniach. Opinie te są sporządzane w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku przez dany organ.

W przypadku komendanta policji czy straży pożarnej czynnością poprzedzającą wydanie opinii jest dodatkowo przeprowadzenie lustracji obiektu lub terenu, na którym ma być impreza masowa. Polega ona na naocznym zapoznaniu się przez funkcjonariuszy z miejscem i stanem bezpieczeństwa zapewnionym przez organizatora. Lustracja pozwala na wykrycie wielu istotnych nieprawidłowości, np. nadpiłowane ogrodzenie między poszczególnymi sektorami na stadionie, łatwy dostęp uczestników do niebezpiecznych przedmiotów, m.in. kamieni, gruzu, kostki brukowej, które mogą być rzucone na murawę lub do innego sektora, brak dróg dojazdowych, brak odpowiednich pomieszczeń dla poszczególnych służb i osób zatrzymanych, wadliwość systemu wentylacyjnego i oddymiania, nieoznaczenie dróg ewakuacyjnych itd.

WAŻNE Opinie organów zachowują ważność przez sześć miesięcy od dnia ich wydania.

Komendant powiatowy (miejski) PSP w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych (co może nastąpić np. w toku lustracji obiektu bądź terenu) uprawniony jest do nakazania (w drodze decyzji administracyjnej) usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie lub wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. Decyzje te podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Analiza ryzyka

Komendant powiatowy (rejonowy, miejski) policji dodatkowo wydaje opinię na podstawie analizy ryzyka, określającej przewidywane zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego, które mogą wystąpić w związku z imprezą masową. Analizy takiej nie przeprowadza żaden inny podmiot. Jej celem jest wyodrębnienie części składowych zidentyfikowanych zagrożeń, ze szczególnym uwzględnieniem możliwych zdarzeń, przyczyn zagrożenia, jego miejsca, czasu wystąpienia i konsekwencji, oraz odszukania ich źródeł. Analiza może być oparta zarówno na załączonej przez organizatora do wniosku dokumentacji i informacjach, w których określa m.in. przewidywane przez niego zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego, jak i na wynikach przeprowadzonej lustracji obiektu. Ważnym źródłem wiedzy są również wcześniejsze imprezy masowe i ich przebieg, a także informacje o ewentualnych zagrożeniach uzyskane przed mającym się odbyć przedsięwzięciem.

Ponadto o zamiarze przeprowadzenia imprezy trzeba powiadomić właściwego miejscowo komendanta:

– oddziału Straży Granicznej, w przypadku przeprowadzania imprezy masowej w strefie nadgranicznej, lub

– terenowej jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej, w przypadku przeprowadzania imprezy masowej na terenach będących w zarządzie jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej.

Wyżej wymienieni komendanci jedynie przyjmują powiadomienie, nie są zobowiązani do zajmowania stanowiska w sprawie, nie wydają opinii itp.

Zakres odpowiedzialności

Organizator imprezy masowej, na którą wstęp jest odpłatny, odpowiada za szkody obejmujące równowartość zniszczonego lub uszkodzonego mienia, które poniosły policja, Żandarmeria Wojskowa, straż gminna (miejska), PSP i inne jednostki ochrony przeciwpożarowej oraz służba zdrowia, w związku z ich działaniami w miejscu i w czasie trwania wydarzenia. Podmioty te przedkładają organizatorowi w ciągu 14 dni od zdarzeń wykaz strat i wartość poniesionej szkody.

Odpowiedzialność organizatora za szkody powstałe w miejscu i czasie trwania imprezy masowej została ograniczona do imprez masowych (artystyczno-rozrywkowych i sportowych), które są odpłatne, np. wymagają nabycia biletu wstępu albo innego dokumentu umożliwiającego uczestnictwo w wydarzeniu. Uznano bowiem, że odpowiedzialność takiego organizatora jest szersza w przypadku osoby organizującej imprezę nieodpatną, gdyż uzyskuje on określone korzyści finansowe z przeprowadzenia imprezy masowej.

W przypadku imprez masowych nieodpłatnych przyjmuje się, że odpowiedzialność odszkodowawcza organizatora będzie miała swe podstawy w art. 415 i następnych ustawy z 23 kwietnia 1963 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.). Kwestie te reguluje rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 31 lipca 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu ustalania szkód powstałych w związku z działaniami w miejscu i czasie trwania imprezy masowej oraz trybu występowania o wypłatę odszkodowań (Dz.U. nr 121, poz. 1006).

Organizator nie odpowiada za szkody, które powstały przed imprezą masową albo po niej czy poza miejscem jej przeprowadzania, np. podczas powrotu z imprezy, po zakończonych działaniach zabezpieczających, a także za takie, które nie miały związku z działaniami ww. podmiotów. Przez czas trwania imprezy masowej należy rozumieć okres od chwili udostępnienia obiektu lub terenu uczestnikom imprezy masowej do chwili opuszczenia przez nich tego obiektu lub terenu (art. 3 pkt 6 u.b.i.m.).

Obowiązkowe OC

Zgodnie z art. 53 ust. 1 u.b.i.m. organizator imprezy masowej, na którą wstęp jest odpłatny, jest obowiązany do zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone osobom w niej uczestniczącym. Umowa dotyczy odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone osobom fizycznym uczestniczącym w odpłatnej imprezie masowej. Przy czym odpowiedzialność obejmuje zarówno szkody wyrządzone osobie (np. uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia), jak i szkody w mieniu uczestnika imprezy (np. zniszczenie mienia, telefonu). Szczegółowy zakres obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej organizatorów imprez masowych, na które wstęp jest odpłatny, za szkody wyrządzone osobom w nich uczestniczącym, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną tego ubezpieczenia określono w rozporządzeniu ministra finansów z 11 marca 2010 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej organizatorów imprez masowych (Dz.U. nr 54, poz. 323, dalej r.d.u.u.o.)

Ubezpieczenie OC obejmuje wszystkie szkody wyrządzone w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej, w następstwie działania lub zaniechania ubezpieczonego, osobom uczestniczącym w odpłatnych imprezach masowych. Nie ma jednocześnie możliwości umownego ograniczenia zakresu ubezpieczenia. Z par. 1 r.d.u.u.o. wynika, że potwierdzeniem zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego jest dokument ubezpieczenia wydany przez zakład ubezpieczeń. Dokumentem tym może być polisa ubezpieczeniowa, dowód potwierdzający opłacenie składki ubezpieczeniowej lub inny dokument ubezpieczenia potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia obowiązkowego, zawierające informacje takie, jak np. strony umowy ubezpieczenia, przedmiot umowy ubezpieczenia, oznaczenie serii oraz numer dokumentu ubezpieczenia.

WAŻNE Obowiązek ubezpieczenia OC powstaje najpóźniej w dniu złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na przeprowadzenie imprezy masowej, na którą wstęp jest odpłatny.

Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC nie jest jednakowa w odniesieniu do każdego rodzaju imprezy masowej. Zależy ona nie tylko od rodzaju imprezy masowej (np. impreza masowa artystyczno-rozrywkowa, mecz piłki nożnej), lecz także od tego, w jakim miejscu się ona odbywa, czy jest imprezą masową podwyższonego ryzyka, a także od tego, jaką liczbę miejsc dla osób udostępnił na niej organizator. ©℗

OPINIE EKSPERTŃW

Organizatorowi imprezy masowej odpowiedzialność za szkodę trzeba udowodnić

Rafał Latosprawnik w kancelarii Effect s.c. w Krakowie

Dochodząc świadczeń odszkodowawczych za szkodę poniesioną w trakcie korzystania z urządzeń lunaparku rozstawionego na czas imprezy lub festynu, którego organizatorem jest organ samorządu terytorialnego, trzeba przede wszystkim wziąć pod uwagę, czy impreza ma przymiot imprezy masowej. Gdy dojdzie do szkody na terenie jakiegokolwiek lunaparku (zarówno stacjonarnego, jak i objazdowego), poszkodowany ma zwykle prawo do żądania świadczeń odszkodowawczych od samego przedsiębiorcy prowadzonego tę działalność. W razie jednak gdy wypadek zaistnieje w trakcie korzystania z atrakcji używanej w ramach imprezy masowej, odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek tego wypadku może ponosić również sam organizator imprezy, w tym również organ samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 5 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych za bezpieczeństwo imprezy masowej w miejscu i w czasie jej trwania odpowiada bowiem organizator. Nie odpowiada on jednak za każdą szkodę, do jakiej dojdzie w trakcie korzystania z urządzenia wesołego miasteczka działającego w ramach imprezy masowej, a jedynie za taką, która wynika z jego zaniedbań, mających formę działania lub zaniechania. Wykazanie odpowiedzialności organizatora wymaga więc udowodnienia, że gdyby nie zaniedbanie po jego stronie, to do szkody w ogóle by nie doszło. W przypadku korzystania z urządzeń lunaparku mogłoby to być np. zaniechanie w zakresie żądania od przedsiębiorcy aktualnych atestów urządzeń albo też dopuszczenie do ustawienia urządzeń w miejscach obiektywnie niebezpiecznych, np. na terenach podmokłych, niestabilnych.

Jeżeli chodzi o obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC, to dotyczy on tylko imprez masowych o charakterze odpłatnym. Organizator takiej imprezy ma obowiązek jej ubezpieczenia, ale ubezpieczenie to nie zawsze chroni od szkód wyrządzonych przez podwykonawców. Obowiązku ubezpieczenia nie ma przy większości imprez lokalnych, ponieważ są to z reguły imprezy bezpłatne, a często nie są w ogóle imprezami masowymi. Dla własnego bezpieczeństwa każdy organizator imprezy, zarówno masowej, jak i niemasowej powinien jednak polisę OC zapewnić, ale też zadbać o to, by odpowiednią polisę OC posiadali podwykonawcy. ©℗

Gmina powinna zadbać o szczegółowe zapisy w umowie

dr Magdalena Niziołek radca prawny w kancelarii Wardyński i Wspólnicy

W umowie najmu z przedsiębiorcą prowadzącym lunapark należy wskazać, że gmina jako wynajmujący zobowiązuje się wynająć odpłatnie określony teren na wyłączność najemcy – właścicielowi wesołego miasteczka w celu ustawienia na tym terenie określonych urządzeń rekreacyjno-rozrywkowych w określonym czasie. Należy przy tym wskazać, jakie dokładnie obiekty będą ustawione na wynajmowanym terenie, np. karuzele, dmuchańce, tory przeszkód, kolejki szynowe, eurobungee, siłomierze, loterie, strzelnice, autka itp. W umowie należy też wskazać okres, w jakim nastąpi rozstawienie sprzętu przez najemcę. Do umowy powinno się dołączyć załącznik, który stanowić będzie oferta ze zdjęciami urządzeń, które mają być postawione na przedmiotowym terenie. W kontrakcie powinno się zaznaczyć, że ustawienie innych urządzeń niż przedstawione w załączniku skutkować będzie naliczeniem określonej kary pieniężnej (np. 2 tys. zł brutto od jednego urządzenia). Trzeba też wskazać, że zmiana urządzeń po podpisaniu umowy musi być zatwierdzona przez wynajmującego aneksem do umowy. Ponadto warto określić też datę, do której najemca zobowiązuje się całkowicie opuścić wynajmowany teren. Ważna jest też oczywiście kwota, którą właściciel wesołego miasteczka zapłaci gminie z tytułu najmu terenu pod rozstawienie wesołego miasteczka.

Niezwykle istotne jest, by umowa zawierała zapis, że właściciel lunaparku oświadcza, iż wszystkie urządzenia mają aktualne atesty i dokumenty dopuszczające je do użytku oraz że posiada przeszkoloną kadrę do obsługi urządzeń w trakcie trwania imprez, a także ma aktualne ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w związku z prowadzoną działalnością oraz zobowiązuje się, że dostarczy ww. dokumentację do wglądu gminie przed podpisaniem umowy.

W umowie powinno się też zawrzeć postanowienie, że najemca we własnym zakresie zabezpiecza ochronę swojego sprzętu i agregat prądotwórczy. Można też przykładowo wskazać, że wynajmujący udostępni najemcy za odpłatnością przyłącza wody i energii do celów sanitarno-socjalnych z wyłączeniem możliwości korzystania z energii elektrycznej do zasilania wesołego miasteczka. Najemca zobowiąże się zapłacić za korzystanie z wody stosownie do wskazań licznika.

W kolejnym punkcie umowy warto określić, że właściciel lunaparku bierze na siebie pełną odpowiedzialność za przestrzeganie przepisów bhp i ppoż., bezpieczeństwa osób przebywających na wynajętym terenie oraz odzież i inne przedmioty stanowiące własność użytkowników wesołego miasteczka. Najemca odpowiada za wszelkie szkody powstałe w związku z prowadzoną działalnością na terenie będącym przedmiotem najmu.

Bardzo przydatne może być zawarcie w umowie zapisu zobowiązującego właściciela lunaparku do ściszenia muzyki w wesołym miasteczku w przypadku skarg mieszkańców zgłaszanych do gminy.

Należy także wskazać w umowie, że właściciel wesołego miasteczka zobowiązany jest do transportu oraz montażu i demontażu na własny koszt urządzeń, utrzymania na wyznaczonym terenie porządku i czystości zgodnie obowiązującymi przepisami, a także zabezpieczenia swojego sprzętu podczas godzin otwarcia obiektu oraz w nocy.

W umowie może też się znaleźć zapis, że najemca – właściciel lunaparku nie może podnajmować przedmiotu umowy jak też udostępniać go osobom trzecim do bezpłatnego korzystania bez pisemnej zgody wynajmującego.

W interesie gminy jako wynajmującego jest zawarcie postanowienia, że w razie odstąpienia od umowy przez najemcę – właściciela wesołego miasteczka po podpisaniu umowy, zobowiązany jest on zapłacić gminie 100 proc. ustalonej kwoty za najem terenu w ciągu siedmiu dni od daty odstąpienia od umowy.©℗