Do wydania zezwolenia na sprzedaż alkoholu potrzebna jest zgoda całej wspólnoty

Tak, gdyż przedsiębiorca, składając wniosek o wydanie nowego zezwolenia, musi dołączyć wszystkie dokumenty określone w art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (dalej: u.w.t.p.a.), w tym aktualne zgody współwłaścicieli nieruchomości. Zatem w sytuacji, w której zgody takiej przedsiębiorca nie uzyskał i nie załączył do wniosku, a mimo to uzyskał zezwolenie, jedyną drogą zwalczania niekorzystnych skutków decyzji o zezwoleniu na sprzedaż napojów alkoholowych wydanej z pominięciem zgody wszystkich współwłaścicieli budynku jest nadzwyczajny tryb postępowania, zmierzający do stwierdzenia nieważności decyzji. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 listopada 2017 r. (sygn. akt II GSK 2410/17). W orzecznictwie sądowym powszechnie uważa się, że decyzje zezwalające na sprzedaż alkoholu wbrew wymaganiom zawartym w treści art. 18 ust. 6 pkt 3 u.w.t.p.a., tj. bez uzyskania wymaganej w takim przypadku zgody współwłaścicieli, są obarczone wadą rażącego naruszenia prawa. To zaś stanowi podstawę stwierdzenia nieważności zezwolenia, będącego decyzją administracyjną (wyrok WSA w Szczecinie z 23 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1206/16).

Złożenie wniosku

NSA w powyższym wyroku wyjaśnił, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wydaje się na czas oznaczony, nie krótszy niż cztery lata, a w przypadku sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży - nie krótszy niż dwa lata (art. 18 ust. 9 u.w.t.p.a.). Zezwolenie nie jest zatem wydawane bezterminowo, a o okresie jego obowiązywania decyduje organ wykonawczy gminy. Przedsiębiorca zainteresowany kontynuacją dotychczasowej działalności polegającej na detalicznej sprzedaży napojów alkoholowych musi wystąpić z wnioskiem o wydanie nowego zezwolenia. Podmiot występujący o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu w punkcie, w którym sprzedaż taką prowadził, znajduje się w takiej samej sytuacji jak podmiot występujący po raz pierwszy o uzyskanie tego dokumentu. Musi zatem dołączyć do wniosku dokumenty, o których mowa w art. 18 ust. 6 u.w.t.p.a. [ramka]

Utrata ważności dokumentu

NSA podkreślił, że zezwolenie jest aktem czasowym, którego moc obowiązująca jest ograniczona. Uprawnienie wynikające z zezwolenia jest aktualne przez określony czas, tj. czas jego obowiązywania. Po upływie terminu wskazanego w nim terminu traci swoją moc. Jeżeli zatem dana osoba stara się o wydanie kolejnej zgody na sprzedaż napojów alkoholowych w tym samym punkcie, w którym taką działalność uprzednio prowadziła, to znajduje się w takiej samej sytuacji jak podmiot występujący po raz pierwszy o uzyskanie zezwolenia. Łączy się z tym konieczność spełnienia wszystkich warunków uzyskania zezwolenia, w tym konieczność dołączenia dokumentów wskazanych w art. 18 ust. 6 u.w.t.p.a. Nie ma więc znaczenia okoliczność, że warunki te spełniało się przy wydaniu pierwszego (pierwotnego) zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w danym lokalu. Przepisy ustawy nie przewidują bowiem prolongaty pierwotnie wydanego zezwolenia, a warunki należy spełniać, starając się każdorazowo o zgodę (por. wyrok WSA w Gliwicach z 10 sierpnia 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 1477/06).

Uzasadnione ograniczenie

W przypadku zlokalizowania punktu sprzedaży napojów alkoholowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym wymóg w postaci zgody właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku został zrównany z tak istotnymi wymogami jak wykazanie tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży oraz decyzja państwowego inspektora sanitarnego o zatwierdzeniu zakładu. Jest to zatem istotny wymóg ustawowy, którego znaczenie wiąże się z ochroną właściciela budynku przed negatywnymi skutkami sprzedaży napojów alkoholowych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.

Zdaniem NSA ustawodawca daje w ten sposób pierwszeństwo prawnej ochronie dobra, jakim jest mir domowy, przed dobrem, jakim jest wolność podejmowania działalności gospodarczej w przedmiocie sprzedaży napojów alkoholowych w określonym miejscu. Celem wprowadzenia art. 18 ust. 6 pkt 3 u.w.t.p.a. było wyrażenie troski ustawodawcy dla pełnego poszanowania stanowiska wymienionych w analizowanym przepisie podmiotów wobec zamiaru prowadzenia w budynku mieszkalnym wielorodzinnym tak specyficznej działalności gospodarczej, jak sprzedaż alkoholu. W ocenie NSA poszanowanie to było tak duże, że spowodowało określenie stanowiska zajmowanego przez wskazane podmioty terminem "zgoda" (a nie np. "opinia"), który ma znaczenie przesądzające w ogóle o możliwości podjęcia starań dotyczących uzyskania przedmiotowego zezwolenia. Ustawodawca, konstruując omawiany przepis, miał niewątpliwie na względzie obawy w zakresie wystąpienia negatywnych zjawisk mogących potencjalnie powstawać w związku z prowadzeniem konkretnego rodzaju działalności gospodarczej w zestawieniu z mieszkalnym charakterem budynku, np. zagrożeń dla mieszkańców wywołanych zakłócaniem spokoju przez osoby spożywające alkohol, gromadzące się wokół punktu jego sprzedaży lub podawania (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II GSK 274/06).

Wszyscy współwłaściciele

W opisywanej sytuacji istotna jest jeszcze jedna kwestia: gdy właścicielem budynku jest wspólnota, do uzyskania zezwolenia potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, nie wystarczy zgoda zarządcy. NSA we wspomnianym wyroku wyjaśnił, że wyrażenie zgody na sprzedaż napojów alkoholowych jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, w szczególności dokonywana w budynku wielorodzinnym, w którym funkcjonuje tzw. mała wspólnota mieszkaniowa. To wynika z rodzaju prowadzonej działalności, jaką jest detaliczna sprzedaż napojów alkoholowych. Jest to działalność reglamentowana o szczególnym charakterze. Może ona nieraz prowadzić do znacznego ograniczenia uprawnień właściciela lokalu mieszkalnego i jego najbliższych do spokojnego, niezakłóconego i umożliwiającego odpoczynek korzystania z lokalu, z zachowaniem prawa do prywatności i intymności życia rodzinnego. A zatem do uzyskania zezwolenia potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Jej brak stanowi negatywną przesłankę do wydania przedsiębiorcy zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Decyzja wydana bez uzyskania takiej zgody narusza zatem w sposób rażący prawo w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego.

W sytuacji czytelnika potrzebna jest zatem zgoda wszystkich członków wspólnoty. Może być ona wyrażona w formie uchwały. Ale możliwe jest także zebranie podpisów od wszystkich członków wspólnoty z osobna. ⒸⓅ

Wymagane załączniki

● dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych;

● zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym;

● decyzję właściwego państwowego inspektora sanitarnego o zatwierdzeniu zakładu, o której mowa w art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. ⒸⓅ

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 6 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 487 ze zm.).

Art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 149 ze zm.).

Art. 156 par. 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257).