Zasada korzyści w wywłaszczeniach – obietnica czy fikcja?

Zasada korzyści, choć pozornie jednoznaczna, od lat budzi emocje wśród wywłaszczanych właścicieli nieruchomości, rzeczoznawców majątkowych i prawników. Jej podstawę prawną stanowi art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.). Stanowi on, że jeżeli zgodne z celem wywłaszczenia przeznaczenie nieruchomości wpływa na wzrost jej wartości, to odszkodowanie powinno być ustalane według wartości wynikającej z tego właśnie przeznaczenia. W praktyce oznacza to, że np. grunty rolne lub leśne przejmowane pod budowę drogi powinny być wyceniane jak grunty drogowe, ponieważ to nowe przeznaczenie znacznie podnosi ich wartość.

Analogiczna regulacja znalazła się także w aktach wykonawczych. W poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego z 2004 r. zasada korzyści została ujęta w par. 36. W nowym rozporządzeniu ministra rozwoju i technologii w sprawie wyceny nieruchomości z 2023 r., które weszło w życie 9 września 2023 r., odpowiednikiem tego przepisu jest par. 49.