Jak przeliczyć kursy walut przy WDT i WNT

ekspert podatkowy, wykładowca w Akademii Biznesu MDDP

Podatnicy dość często mają problemy z ustalaniem kursu przeliczeniowego kwot transakcji wyrażonych w walutach obcych. Ustalenie właściwego kursu jest tymczasem konieczne z uwagi na obowiązek wykazania kwoty podatku oraz kwot wskazywanych w deklaracji podatkowej w walucie krajowej (w złotych polskich).

Zgodnie z zasadą ogólną w przypadku, gdy kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli jednak podatnik może wystawić fakturę przed powstaniem obowiązku podatkowego i wystawi ją w przewidzianym przepisami terminie, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury.

O tym zatem, czy w danym przypadku można zastosować kurs przeliczeniowy z dnia poprzedzającego wystawienie faktury, przede wszystkim decyduje to, czy prawodawca umożliwił w danym wypadku wystawienie faktury przed powstaniem obowiązku podatkowego. Zarówno w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jak i wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, obowiązek podatkowy powstaje 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy. Jeżeli jednak wcześniej sprzedawca wystawił fakturę - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury przez sprzedawcę. Zarówno zatem w przypadku WDT, jak i WNT, nie jest możliwe wystawienie faktury przez sprzedawcę przed powstaniem obowiązku podatkowego, gdyż wystawienie faktury przed 15. dniem miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy towaru spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w dniu wystawienia faktury. Natomiast wystawienie faktury w 15. dniu miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy (lub po tym dniu) spowoduje, że obowiązek podatkowy powstanie dokładnie tego 15. dnia. W tych przypadkach trzeba więc posłużyć się kursem przeliczeniowym z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego powstanie obowiązku podatkowego. Najczęściej będzie to jednocześnie dzień poprzedzający wystawienie faktury przez sprzedawcę. Jeżeli jednak faktura zostanie przez sprzedawcę wystawiona po 15. dniu miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy, podatnik nie może posłużyć się kursem przeliczeniowym z dnia poprzedzającego wystawienie faktury przez sprzedawcę, ale powinien posłużyć się kursem przeliczeniowym z dnia poprzedzającego powstanie obowiązku podatkowego - czyli (o ile jest to dzień roboczy) z 14. dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy.

W przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, jeżeli nabywca otrzyma od sprzedawcy fakturę z opóźnieniem, może dojść do sytuacji, że dokonujący WNT będzie dysponował błędną informacją na temat momentu powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli bowiem nie będzie w odpowiednim czasie dysponował fakturą wystawioną przez sprzedawcę (otrzyma ją na przykład po trzech miesiącach od otrzymania towaru), pierwotnie rozpozna obowiązek podatkowy 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania dostawy, a przeliczenia walut obcych dokona według kursu z dnia roboczego poprzedzającego powstanie obowiązku podatkowego. W takiej sytuacji późniejsze otrzymanie faktury przez nabywcę nie tylko może spowodować konieczność skorygowania momentu rozpoznania obowiązku podatkowego i dostosowania go do momentu wystawienia faktury, ale również może wywołać obowiązek korekty kursu przeliczeniowego waluty obcej.

Oprac. Aleksandra Tarka

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).