Rodzi się pytanie gdzie jest usługa, a gdzie magazyn

Miejsce świadczenia usług to jedna z fundamentalnych regulacji w systemie podatku od wartości dodanej. Szczególnie doniosłe w ramach transakcji między podmiotami z różnych państw (zwłaszcza UE), gdyż to ono decyduje o tym, gdzie wystąpi opodatkowanie transakcji. Mimo uproszczenia tej kwestii w przepisach w imię naczelnej zasady opodatkowania usługi w miejscu jej faktycznej konsumpcji, co do niektórych rodzajów usług budzi nadal kontrowersje, np. przy usługach magazynowania towarów.

Zasadniczo problem polega na tym, czy wskazane usługi, jeśli są wykonywane między dwoma podatnikami VAT, należy traktować tak jak wszystkie usługi świadczone w ramach transakcji B2B, czyli opodatkowywać na zasadzie przepisu ogólnego, tj. w siedzibie usługobiorcy, czy może na zasadzie wyjątku powinny podlegać VAT w miejscu, w którym znajduje się nieruchomość.

Pytanie wydaje się banalne, gdyż magazynowanie kojarzy się z przechowywaniem towaru w ściśle określonym miejscu, a więc nie może być wykonywane bez magazynu zlokalizowanego w konkretnym miejscu. Intuicja podpowiada więc, że powinno być opodatkowane w miejscu, gdzie znajduje się magazyn. W dzisiejszej zglobalizowanej gospodarce odpowiedź nie jest jednak taka oczywista.

Zdarza się bowiem nagminnie, że duzi producenci zlecają obsługę logistyczną dostaw swoich towarów w całości firmom zewnętrznym, których usługi nie sprowadzają się jedynie do prostego magazynowania, ale kompleksowych czynności mających na celu terminową realizację zamówień do wybranych kontrahentów. Sytuacja bardziej komplikuje się w przypadku magazynowania towarów na terytorium np. całej UE, którą zapewnia jedna firma przy użyciu magazynów zlokalizowanych w wielu krajach. Problem usług kompleksowych - obejmujących przyjmowanie towarów na magazyn, umieszczanie ich na odpowiednich półkach, przechowywanie, pakowanie dla klienta, wydawanie, rozładunek i załadunek towarów - powinien niedługo doczekać się ostatecznego rozstrzygnięcia, gdyż 8 lutego br. NSA skierował pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE (sygn. akt I FSK 611/11).

Sprawa dotyczy spółki świadczącej usługi logistyczne, w tym magazynowania na rzecz podmiotów zagranicznych niemających w Polsce siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności. Wystąpiła ona do organu podatkowego z wnioskiem o interpretację, w którym zapytała o miejsce świadczenia kompleksowych usług magazynowych. Usługi świadczone przez spółkę obejmowały przy tym wiele powiązanych ze sobą czynności - od usług stricte magazynowych, po pakowanie i przepakowywanie towarów etc. Zdaniem spółki, usługi świadczone są w miejscu siedziby usługobiorcy i podlegają w Polsce opodatkowaniu 0-proc. stawką VAT. Organ uznał takie stanowisko za błędne. Stwierdził, że na mocy art. 28e ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) usługi magazynowe są ściśle związane z nieruchomością, w której są wykonywane. W związku z tym, działalność spółki należałoby opodatkować według zasad ogólnych, przewidzianych dla przedsiębiorców działających na terenie kraju dla krajowych usługobiorców.

Sąd I instancji nie podzielił stanowiska organu i uchylił decyzję. Wskutek wniesienia skargi kasacyjnej NSA skierował do TSUE pytanie prejudycjalne. W ustnym uzasadnieniu sąd wskazał na konieczność usunięcia rozbieżności w orzecznictwie sądów krajowych, których wyrazem był m.in. niedawny wyrok NSA w podobnej sprawie, w którym zgłoszono zdanie odrębne (sygn. akt I FSK 220/11).

W mojej ocenie NSA i tak będzie musiał rozstrzygnąć, czy w rozpatrywanej sprawie usługi magazynowe są dominującą częścią usługi kompleksowej, która całości nadaje charakter i bez której usługa nie miałaby biznesowego uzasadnienia.

@RY1@i02/2012/035/i02.2012.035.071000200.802.jpg@RY2@

Marcin Chomiuk, partner w dziale prawno-podatkowym PwC

Marcin Chomiuk

partner w dziale prawno-podatkowym PwC