Naliczanie VAT przy usługach transportowych wymaga uwagi

Przy świadczeniu usług transportowych obowiązek podatkowy powstaje, co do zasady, z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30. dnia, licząc od dnia wykonania tych usług (art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a ustawy o VAT), przy czym otrzymanie części zapłaty skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego tylko w tej części (art. 19 ust. 15 ustawy o VAT). Takie brzmienie przepisów powoduje, że - jak czytamy w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 27 stycznia 2011 r. (sygn. akt I SA/Ke 660/10) - "dla powstania obowiązku podatkowego podstawowe znaczenie ma termin zapłaty, ale tylko jeżeli zapłata ta nastąpi w terminie 29 dni od dnia wykonania usługi. W przypadku bowiem gdy zapłata nastąpi 30. dnia od wykonania usługi lub w dniach następnych, obowiązek podatkowy powstaje i tak w 30. dniu od dnia jej wykonania, niezależnie od tego, czy zapłata nastąpiła, czy też nie". [przykład 1]

Podkreślić należy, że okolicznościami wpływającymi na moment powstania obowiązku podatkowego przy świadczeniu usług transportowych są wyłącznie otrzymanie całości lub części zapłaty oraz upływ 30. dnia, licząc od dnia wykonania usługi. Na powstawanie obowiązku podatkowego przy świadczeniu usług transportowych bez wpływu pozostaje to: [przykład 2]

1) dla kogo świadczona jest usługa,

2) rodzaj środka transportu,

3) czy i kiedy zostanie wystawiona faktura,

4) termin płatności.

Wskazany powyżej szczególny sposób powstawania obowiązku podatkowego nie obowiązuje zawsze. W niektórych przypadkach obowiązek ten powstaje z chwilą wykonania usługi transportowej, a w razie otrzymania przed wykonaniem usługi transportowej części należności - z chwilą otrzymania tej należności. Dotyczy to:

1) świadczenia usług transportowych, których miejsce świadczenia, na podstawie art. 28b ustawy o VAT, znajduje się poza terytorium Polski (art. 109 ust. 3a zdanie drugie w zw. z art. 19 ust. 19a i 19b ustawy o VAT), [przykład 3]

2) importu usług transportowych, których miejsce świadczenia znajduje się na terytorium Polski na podstawie art. 28b ustawy o VAT (art. 19 ust. 19a i 19b ustawy o VAT).

Zasady ustalania miejsca świadczenia usług transportowych są dość skomplikowane. Zależą one od rodzaju transportu (czy jest to transport pasażerski, czy towarowy) oraz - w przypadku transportu towarowego - od tego, kto jest nabywcą usług (czy jest to podatnik, czy podmiot niebędący podatnikiem).

Transport pasażerski...

Miejscem świadczenia usług transportu pasażerów jest, co do zasady, miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości (art. 28f ust. 1 ustawy o VAT). Ustala się je zatem w oparciu o tzw. klucz kilometrowy. Powoduje to, że miejsce świadczenia usług transportu pasażerów przebiegającego na trasach międzynarodowych znajduje się częściowo na terytorium dwóch lub więcej państw. W konsekwencji usługi takie - przynajmniej z punktu widzenia polskich (oraz unijnych) przepisów - podlegają opodatkowaniu w dwóch lub więcej państwach (zależnie od liczby państw, na terytorium których przebiega transport). [przykład 4]

Wyjątek od powyższej zasady dotyczy świadczonych środkami transportu morskiego lub lotniczego usług transportu międzynarodowego osób, czyli usług transportu osób:

a) z miejsca wyjazdu na terytorium kraju do miejsca przyjazdu poza terytorium Polski, oraz

b) z miejsca wyjazdu poza terytorium kraju do miejsca przyjazdu na terytorium Polski, oraz

c) z miejsca wyjazdu poza terytorium Polski do miejsca przyjazdu poza terytorium Polski, jeżeli trasa przebiega na pewnym odcinku przez terytorium Polski (tranzyt).

Miejsce świadczenia takich usług znajduje się w całości na terytorium kraju (stanowi tak 4 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego). [przykład 5]

...lub towarów na rzecz podatników

Miejsce świadczenia usług transportu towarów na rzecz podatników ustala się, co do zasady, na podstawie przepisów art. 28b ustawy o VAT. Miejscem świadczenia takich usług jest zatem najczęściej miejsce siedziby działalności gospodarczej nabywcy (na podstawie art. 28b ust. 1 ustawy o VAT). [przykład 6]

Rzadziej miejscem świadczenia usług transportu towarów jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej nabywcy. Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy usługi transportowe świadczone są dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej (art. 28b ust. 2 ustawy o VAT). [przykład 7]

Istnieją jednak dwa wyjątki od zasady, że miejsce świadczenia usług transportu towarów na rzecz podatników ustala się w oparciu o przepisy art. 28b ustawy o VAT. Określają je przepisy art. 28f ust. 1a ustawy o VAT, z których wynika, że miejsce świadczenia niektórych usług transportu towarów świadczonych na rzecz podatników znajduje się w całości poza terytorium Unii Europejskiej, zaś niektórych usług transportu towarów znajduje się na terytorium kraju.

Poza terytorium Unii Europejskiej miejsce świadczenia usług transportu towarów znajduje się, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki:

1) usługi te świadczone są na rzecz podatnika posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej, stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego świadczone są te usługi, a w przypadku braku takiej siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej - posiadającego na terytorium kraju stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu,

2) transport wykonywany jest w całości poza terytorium Unii Europejskiej. [przykład 8]

Natomiast na terytorium kraju znajduje się miejsce świadczenia usług transportu towarów, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki:

1) usługi te świadczone są na rzecz podatnika posiadającego na terytorium państwa trzeciego siedzibę działalności gospodarczej, stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego świadczone są te usługi, a w przypadku braku takiej siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej posiadającego na terytorium państwa trzeciego stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu,

2) transport wykonywany jest w całości na terytorium kraju. [przykład 9]

Podmioty niebędące podatnikami

Miejscem świadczenia usług transportu towarów na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest, co do zasady, miejsce, w którym odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości (zob. art. 28f ust. 2 ustawy o VAT). Brzmienie tego przepisu powoduje, że - podobnie jak w przypadku świadczenia usług transportu osób - miejsce świadczenia usług transportu towarów na rzecz podmiotów niebędących podatnikami przebiegających na trasach międzynarodowych znajduje się częściowo na terytorium dwóch lub więcej państw. W konsekwencji mogą być one opodatkowane w dwóch lub więcej państwach, jeśli transport będzie przez nie przebiegał. [przykład 10]

Od zasady powyższej istnieją dwa wyjątki. Pierwszy dotyczy usług transportu wewnątrzwspólnotowego, tj. usług transportu towarów, których rozpoczęcie i zakończenie ma miejsce odpowiednio na terytorium dwóch różnych państw członkowskich Unii Europejskiej (czyli usług wewnątrzwspólnotowych). Miejscem świadczenia takich usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, gdzie transport się rozpoczyna (art. 28f ust. 3 ustawy o VAT). W praktyce oznacza to, że miejsce świadczenia dla podmiotów niebędących podatnikami usług transportu towarów rozpoczynającego się w Polsce i kończącego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju znajduje się w całości na terytorium kraju, natomiast miejsce świadczenia usług transportu towarów rozpoczynających się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju i kończących się na terytorium innego państwa członkowskiego (w tym w Polsce) znajduje się w całości poza terytorium Polski (w państwie rozpoczęcia transportu). [przykład 11]

W szczególny sposób ustalane jest również miejsce świadczenia na rzecz podmiotów niebędących podatnikami wykonywanych środkami transportu morskiego lub lotniczego usług transportu międzynarodowego towarów, czyli usług transportu towarów:

a) z miejsca wyjazdu (nadania) na terytorium kraju do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Unii Europejskiej, oraz

b) z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Unii Europejskiej do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) na terytorium kraju, oraz

c) z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Unii Europejskiej do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Unii Europejskiej, jeżeli trasa przebiega na pewnym odcinku przez terytorium kraju (tranzyt), oraz

d) z miejsca wyjazdu (nadania) na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Unii Europejskiej lub z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Unii Europejskiej do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, jeżeli trasa przebiega na pewnym odcinku przez terytorium kraju.

Miejscem świadczenia takich usług jest terytorium kraju (na podstawie par. 4 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego), a zatem świadczenie takich usług w całości podlega opodatkowaniu podatkiem w Polsce (mimo że ich trasa tylko w części przebiega na terytorium Polski). [przykład 12]

Wysokość stawki

W zakresie, w jakim miejsce świadczenia usług transportowych znajduje się na terytorium kraju, usługi te podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce. Zastosowanie w takich przypadkach mogą znaleźć stawki: 23 proc., 8 proc. lub 0 proc.

Stawką 23-proc. opodatkowane są, co do zasady, usługi transportu towarów. Dotyczy to transportu towarów wszelkimi dostępnymi środkami. [przykład 13]

Stawką 8-proc. opodatkowane są z kolei, co do zasady, usługi transportu osób (na podstawie art. 41 ust. 2 w zw. z poz. 154-162 załącznika nr 3 w zw. z art. 146a pkt 2 ustawy o VAT). Również w tym wypadku dotyczy to usług transportowych świadczonych wszelkimi środkami transportu.

Zauważyć przy tym należy, że stawką 8-proc. opodatkowane są również usługi transportu osób, które oprócz przewozu zawierają różnego rodzaju świadczenia dodatkowe. Odpowiednie zastosowanie ma nadal interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 24 listopada 2010 r. (nr ITPP1/443-851/10/KM), w której czytamy, że "usługę przewozu (pasażerskiego transportu lądowego), w skład której wchodzić będą dodatkowe świadczenia, takie jak: poczęstunek w postaci batonu i napoju, dostęp do internetu, możliwość zabrania w cenie biletu dodatkowego bagażu czy wyboru miejsca przy oknie w autobusie, należy zaliczyć do usług złożonych, składających się z kombinacji różnych czynności. Mamy bowiem do czynienia ze świadczeniem powiązanych ze sobą usług lub usług i towarów w taki sposób, że stanowią one pewną nierozerwalną całość oferowaną klientowi (pasażerowi). (...) W sytuacji gdy spółka realizuje usługi pasażerskiego transportu lądowego (sklasyfikowane pod symbolem PKWiU 60.21 lub 60.23), w skład których wchodzą świadczenia wspomagające, bezpośrednio związane z tą usługą, zastosowanie ma do całości transakcji stawka właściwa dla świadczonych usług przewozu, czyli 7 proc. [obecnie 8 proc. - przyp. aut.] stawka VAT".

W niektórych przypadkach usługi transportowe (zarówno usługi transportu osób, jak i towarów) mogą być opodatkowane stawką 0-proc. Sytuacja taka wystąpi przede wszystkim przy usługach transportu międzynarodowego (art. 83 ust. 1 pkt 23 ustawy o VAT), czyli:

1) przewóz lub inny sposób przemieszczania towarów, który w części przebiega na terytorium Unii Europejskiej (z czego przynajmniej w części na terytorium kraju) oraz w części poza terytorium Unii Europejskiej,

2) przewóz lub inny sposób przemieszczania osób środkami transportu morskiego, lotniczego i kolejowego, który częściowo przebiega na terytorium kraju, częściowo zaś poza terytorium kraju,

3) usługi pośrednictwa i spedycji międzynarodowej związane z usługami, o których mowa w punktach 1 i 2 (art. 83 ust. 3 ustawy o VAT).

Warunki stosowania stawki 0-proc. określają w takich przypadkach przepisy art. 83 ust. 4-6 ustawy o VAT.

Ponadto na podstawie przepisów par. 9 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia wykonawczego obniżoną do 0 proc. stawkę VAT stosuje się również (w przypadku pierwszych trzech kategorii usług - pod warunkiem posiadania przez podatnika odpowiednich dokumentów, o których mowa w art. 83 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT - zob. par. 9 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego) do:

1) usług transportu towarów, jeżeli transport ten wykonywany jest w całości na terytorium kraju i stanowi część usługi transportu międzynarodowego;

2) wewnątrzwspólnotowych usług transportu towarów, jeżeli transport ten stanowi część usługi transportu międzynarodowego;

3) usług transportu towarów świadczonych na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy będącego usługobiorcą tych usług, posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej, stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego są świadczone te usługi, a w przypadku braku takiej siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej posiadającego na terytorium kraju stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu, jeżeli transport ten wykonywany jest w całości poza terytorium kraju:

a) z miejsca wyjazdu (nadania) na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) poza terytorium Unii Europejskiej lub

b) z miejsca wyjazdu (nadania) poza terytorium Unii Europejskiej do miejsca przyjazdu (przeznaczenia) na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju,

4) usług transportu towarów przewożonych przez osoby podróżujące, takich jak bagaż lub pojazdy samochodowe, jeżeli transport tych osób jest opodatkowany podatkiem w wysokości 0 proc.

Zasady fakturowania

Usługi transportowe, co do zasady, dokumentowane są fakturami wystawianymi nie wcześniej niż 30. dnia przed powstaniem obowiązku podatkowego, nie później zaś niż w dniu powstania obowiązku podatkowego (par. 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia o fakturach). W praktyce najlepiej faktury dokumentujące te usługi wystawiać w dniu ich wykonania (o ile wcześniej podatnik nie otrzymał części lub całości zapłaty), gdyż w ten sposób nie zostaną one wystawione zbyt wcześnie (jak bowiem zostało wskazane, obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia usług transportowych powstaje bowiem nie później niż 30. dnia, licząc od dnia wykonania usługi), a jednocześnie nie ryzykuje, że naruszy termin wystawienia faktury w razie otrzymania zapłaty po dniu wykonania usługi, lecz przed 30. dniem od dnia wykonania usługi. [przykład 14]

Faktury dokumentujące usługi transportowe powinny być wystawiane nie później niż w dniu powstania obowiązku podatkowego, a więc - do 29. dnia, licząc od dnia wykonania usługi - nie później niż w dniu otrzymania części lub całości zapłaty. Powoduje to, że podatnicy świadczący usługi transportowe faktury dokumentujące zaliczki muszą wystawiać w dniu wystawienia faktury zaliczkowej, a nie - jak inni podatnicy - w ciągu 7 dni, licząc od dnia otrzymania zaliczki (par. 10 ust. 1 rozporządzenia o fakturach). [przykład 15]

Szczególny sposób fakturowania nie dotyczy dokumentowania usług transportowych, których miejsce świadczenia na podstawie art. 28b ustawy o VAT znajduje się poza terytorium Polski. W tych przypadkach usługi transportowe dokumentowane powinny być fakturami wystawianymi:

1) nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wykonano usługę - w przypadku świadczenia na rzecz podatników podatku od wartości dodanej lub osób prawnych niebędących takimi podatnikami, zidentyfikowanych dla podatku od wartości dodanej lub obowiązanych do takiej identyfikacji, świadczonych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, dla których zobowiązanym do zapłaty podatku od wartości dodanej jest usługobiorca (par. 9 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia o fakturach), [przykład 16]

2) nie później niż 7. dnia, licząc od dnia wykonania usługi (par. 26a pkt 2 w zw. z par. 9 ust. 1 rozporządzenia o fakturach), oraz fakturami zaliczkowymi wystawianymi w ciągu 7 dni, licząc od dnia otrzymania należności przed wykonaniem usługi (par. 26a pkt 2 w zw. z par. 10 ust. 1 rozporządzenia o fakturach) - w pozostałych przypadkach.

WAŻNE

Miejsce świadczenia usług transportu pasażerów przebiegającego na trasach międzynarodowych znajduje się częściowo na terytorium dwóch lub więcej państw. W konsekwencji usługi takie - przynajmniej z punktu widzenia polskich (oraz unijnych) przepisów - podlegają opodatkowaniu w dwóch lub więcej państwach

WAŻNE

Miejsce świadczenia dla podmiotów niebędących podatnikami usług transportu towarów rozpoczynającego się w Polsce i kończącego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju znajduje się w całości na terytorium kraju

WAŻNE

Podatnicy świadczący usługi transportowe muszą wystawiać faktury dokumentujące zaliczki w dniu wystawienia faktury zaliczkowej, a nie - jak inni podatnicy - w ciągu 7 dni, licząc od dnia otrzymania zaliczki

PRZYKŁAD 1

Częściowa płatność

Podatnik składający miesięczne deklaracje VAT-7 wykonał 17 kwietnia 2013 r. usługę transportową. Zapłatę w wysokości 30 proc. otrzymał 25 kwietnia 2013 r. Spowodowało to powstanie w tej części obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia usługi transportowej. Z pozostałą częścią nabywca usługi transportowej zalega (jak dotąd nie zapłacił tej kwoty). Mimo to w tej pozostałej części obowiązek podatkowy powstał 17 maja 2013 r., tj. 30. dnia, licząc od dnia wykonania usługi transportowej. Wykonaną 17 kwietnia 2013 r. usługę transportową podatnik obowiązany był zatem wykazać w 30 proc. w deklaracji VAT-7 za kwiecień, a w 70 proc. w deklaracji VAT-7 za maj.

PRZYKŁAD 2

Decyduje data otrzymania pieniędzy

Podatnik wykonał usługę transportową 10 maja 2013 r. i udokumentował ją fakturą wystawioną tego samego dnia z terminem płatności określonym jako 24 maja 2013 r. Zapłatę od nabywcy usługi otrzymał 1 czerwca 2013 r. Obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia usługi transportowej powstał w tym właśnie dniu, mimo że wcześniej została wystawiona faktura oraz upłynął termin płatności.

PRZYKŁAD 3

Przewóz z Polski do Niemiec

Polska firma transportowa wykonała 15 maja 2013 r. dla firmy niemieckiej usługę transportu towarów na trasie Polska-Niemcy. Miejsce świadczenia tej usługi znajduje się - na podstawie art. 28b ust. 1 ustawy o VAT - na terytorium Niemiec. W konsekwencji obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia tej usługi (a w zasadzie quasi-obowiązek podatkowy, gdyż usługa ta nie podlega opodatkowaniu VAT w Polsce) powstał 15 maja 2013 r. (zakładając, że należność za wykonanie tej usługi nie została wcześniej otrzymana), a nie w dniu otrzymania części lub całości zapłaty, nie później jednak niż 14 czerwca 2013 r.

PRZYKŁAD 4

Trasa międzynarodowa

Firma transportowa świadczy usługi przewozu osób na trasie Szczecin-Berlin oraz Berlin-Szczecin. Miejsce świadczenia tych usług znajduje się częściowo na terytorium Polski (w części, w jakiej transport przebiega w Polsce), częściowo zaś na terytorium Niemiec (w części, w jakiej transport przebiega w Niemczech).

PRZYKŁAD 5

Przelot z Bydgoszczy do Berlina

Polska spółka świadczy usługi przewozu pasażerów niewielkimi samolotami. W przypadku przewozu pasażerów na trasie Bydgoszcz-Berlin miejsce świadczenia tej usługi znajduje się w całości na terytorium Polski.

PRZYKŁAD 6

Dostarczenie maszyny do Czech

Firma transportowa wykonała dla czeskiego kontrahenta usługę transportu maszyny na trasie Praga-Lwów. Miejscem świadczenia tej usługi jest miejsce siedziby działalności gospodarczej nabywcy, czyli terytorium Czech (na podstawie art. 28b ust. 1 ustawy o VAT).

PRZYKŁAD 7

Stałe miejsce prowadzenia działalności

Firma transportowa wykonała usługę na trasie Wrocław-Drezno dla polskiego oddziału czeskiej firmy. Miejscem świadczenia takiej usługi jest terytorium Polski (na podstawie art. 28b ust. 2 ustawy o VAT).

PRZYKŁAD 8

Towary poza Polską...

Firma transportowa wykonała dla podatnika mającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju usługę transportu towarów z Ukrainy na Białoruś (bez przejazdu przez Polskę), tj. usługę transportu towarów wykonaną w całości poza terytorium Unii Europejskiej. Na podstawie art. 28f ust. 1a pkt 1 ustawy o VAT miejsce świadczenia takiej usługi znajduje się poza terytorium kraju, a więc nie podlega ona opodatkowaniu podatkiem w Polsce.

PRZYKŁAD 9

...lub tylko w kraju

Firma transportowa wykonała dla norweskiego podatnika (podatnika posiadającego siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Norwegii) usługę transportu towarów na trasie Kraków-Szczecin. Norweski podatnik nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności, dla którego świadczone są usługi. W konsekwencji miejsce świadczenia usługi transportu wykonanej przez firmę transportową znajduje się na terytorium Polski (na podstawie art. 28f ust. 1a pkt 2 ustawy o VAT), a więc podlega ona opodatkowaniu VAT w Polsce (według właściwej dla usług transportu towarów stawki 23 proc.).

PRZYKŁAD 10

Dwa państwa pobiorą podatek

Do podatnika świadczącego usługi pomocy drogowej zgłosił się - jako osoba prywatna - Białorusin ze zleceniem przewiezienia na lawecie samochodu z Torunia do Mińska. Miejsce świadczenia takiej usługi znajduje się częściowo (w części, w jakiej transport przebiega w Polsce) na terytorium Polski, częściowo zaś (w części, w jakiej transport przebiega w Białorusi) na terytorium Ukrainy.

PRZYKŁAD 11

Wewnątrz Unii Europejskiej

Polska firma transportowa otrzymała od osoby prywatnej zlecenie przetransportowania mebli z Polski do Niemiec. Miejsce świadczenia takiej usługi znajduje się w całości na terytorium Polski (na podstawie art. 28f ust. 2 ustawy o VAT).

Firma ta otrzymała również od innej osoby prywatnej zlecenie przetransportowania materiałów budowlanych z Niemiec do Polski. Miejsce świadczenia takiej usługi znajduje się w całości na terytorium Niemiec (również na podstawie art. 28f ust. 2 ustawy o VAT).

A gdyby dostała zlecenie przewiezienia towarów z Holandii na Słowację, to miejscem świadczenia byłaby Holandia.

PRZYKŁAD 12

Prywatny rejs do Norwegii

Spółka akcyjna posiadająca samolot transportowy otrzymała od osoby prywatnej zlecenie przetransportowania fortepianu z Polski do Norwegii. Miejsce świadczenia takiej usługi znajduje się w całości na terytorium Polski (na podstawie par. 4 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego).

PRZYKŁAD 13

Stawka podstawowa

Polska firma transportowa wykonała na rzecz innej polskiej firmy usługę transportu towarów na trasie Polska-Łotwa. Usługa ta podlega opodatkowaniu w Polsce (miejsce jej świadczenia - na podstawie art. 28b ust. 1 ustawy o VAT - znajduje się na terytorium Polski, a więc jest ona opodatkowana VAT według stawki podstawowej 23 proc.).

PRZYKŁAD 14

Za wcześnie nie można

Podatnik wykonał usługę transportową 11 marca 2013 r. Ponieważ nie została ona przez nabywcę opłacona przed 10 kwietnia 2013 r., to w konsekwencji obowiązek podatkowy z tytułu wykonania tej usługi powstał u podatnika w tym właśnie dniu. Wystawiając fakturę przed dniem wykonania usługi (np. 8 marca) podatnik wystawiłby fakturę przed 30. dniem przed powstaniem obowiązku podatkowego, a więc zbyt wcześnie.

PRZYKŁAD 15

Otrzymanie zaliczki

Podatnik 15 maja 2013 r. otrzymał zaliczkę na poczet usługi transportowej, która zostania wykonana 25 maja. Z chwilą otrzymania zaliczki powstał u niego obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia usługi transportowej, a więc - w zaliczkowanej części - fakturę dokumentującą usługę transportową podatnik powinien wystawić już 15 maja (a nie w terminie 22 maja).

PRZYKŁAD 16

Szczególne przypadki

Polska firma transportowa wykonała 10 maja 2013 r. usługę transportu towaru dla niemieckiego podatnika (na trasie Polska-Francja). Miejsce świadczenia tej usługi znajduje się na terytorium Niemiec (na podstawie art. 28b ust. 1 ustawy o VAT), a do rozliczenia VAT z tytułu świadczenia tych usług zobowiązany jest (w Niemczech) nabywca. Usługę tę polska firma transportowa powinna udokumentować fakturą wystawioną nie później niż 15 czerwca 2013 r.

@RY1@i02/2013/110/i02.2013.110.071001000.805.jpg@RY2@

Tomasz Krywan, doradca podatkowy

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a, art. 19 ust. 15, art. 19 ust. 19a i 19b, art. 28b, art. 28f, art. 41 ust. 1, art. 41 ust. 2 w zw. z poz. 154-162 załącznika nr 3, art. 83 ust. 1 pkt 23 oraz art. 83 ust. 3-6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Par. 4 i 9 rozporządzenia ministra finansów z 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 247 z późn. zm.). Par. 9-11 oraz par. 26a pkt 2 rozporządzenia ministra finansów z 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 68, poz. 360 z późn. zm.).