Jak odliczyć VAT od zakupu samochodu z kratką i paliwa do jego napędu

ABC sp. z o.o. 17 stycznia 2014 r. nabyła samochód z kratką mający homologację ciężarową (dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 tony, dopuszczalna ładowność 690 kg, liczba miejsc/siedzeń łącznie z miejscem dla kierowcy wynosi 5). Cena zakupu to 51 660 zł, w tym VAT 9660 zł. Fakturę za nabyte auto spółka otrzymała w dniu jego zakupu wraz z dokumentami, m.in. książką pojazdu, dowodem rejestracyjnym (samochód został zarejestrowany już przez poprzedniego właściciela), wyciągiem ze świadectwa homologacji, polisą OC. Z wyciągu ze świadectwa homologacji i dowodu rejestracyjnego wynika, że jest to samochód ciężarowy. Zapłaty za samochód spółka dokonała w terminie 7 dni od otrzymania faktury. Pojazd został oddany do użytku i wprowadzony do ewidencji środków trwałych 20 stycznia. Spółka wybrała liniową metodę amortyzacji przy zastosowaniu ustawowej rocznej stawki amortyzacyjnej. Przerejestrowania samochodu i zawarcia własnej umowy OC z ubezpieczycielem dokonała już po ujęciu samochodu w ewidencji. Ponadto od 17 do 30 stycznia 2014 r. spółka nabyła benzynę służącą do napędu tego samochodu w łącznej kwocie brutto 1230 zł. Faktury za paliwo spółka otrzymywała w dniach jego zakupu (17, 20, 24, 28 i 30 stycznia 2014 r.). Płatność za paliwo była regulowana kartą płatniczą w dniu jego nabycia. Spółka jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym wykonującym wyłącznie działalność opodatkowaną. Nabyty samochód służy wyłącznie tej działalności. VAT i zaliczki na CIT spółka płaci za okresy miesięczne. Jak rozliczyć wydatki na zakup tego samochodu oraz paliwa?

ODPOWIEDŹ

@RY1@i02/2014/022/i02.2014.022.071000900.803.jpg@RY2@

Marcin Szymankiewicz doradca podatkowy

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (...) (art. 86 ust. 1 in principio ustawy o VAT).

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT). W przypadku spółki ABC kwota VAT wynika z otrzymanej faktury potwierdzającej nabycie przedmiotowego samochodu.

Jaką kwotę zaliczyć

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że masa całkowita nabytego samochodu z kratką nie przekracza 3,5 tony. Należy zatem rozważyć, czy całą kwotę VAT wynikającą z faktury spółka może uznać za kwotę VAT naliczonego.

Stosownie do art. 86a ust. 1 ustawy o VAT w przypadku nabycia:

1) samochodów osobowych,

2) innych niż samochody osobowe pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony

- kwotę podatku naliczonego stanowi 60 proc. kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca - nie więcej jednak niż 6000 zł.

Jaki pojazd skorzysta

Spółka ABC nabyła pojazd samochodowy, o którym mowa w art. 86a ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, tj. inny niż samochód osobowy pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. Przepis art. 86a ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT nie dotyczy m.in.: pojazdów samochodowych innych niż wymienione w art. 86a ust. 2 pkt 1-5 ustawy o VAT (tj. pojazdów samochodów, dla których wymagane jest przeprowadzenie dodatkowego badania technicznego potwierdzającego spełnienie wymogów określonych w art. 86a ust. 2 pkt 1-4 ustawy o VAT przez okręgową stację kontroli pojazdów, czy pojazdów specjalnych), w których liczba miejsc (siedzeń) łącznie z miejscem dla kierowcy wynosi 3 lub więcej - jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 500 kg (art. 86a ust. 2 pkt 6 lit. c ustawy o VAT).

Dopuszczalna ładowność pojazdu oraz liczba miejsc (siedzeń), o których mowa w art. 86a ust. 2 pkt 6 ustawy o VAT, określona jest na podstawie dokumentów wydanych zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym. Pojazdy, które we wspomnianych dokumentach nie mają określonej dopuszczalnej ładowności lub liczby miejsc, uznaje się również za samochody osobowe, o których mowa w art. 86a ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT (art. 86a ust. 4 ustawy o VAT).

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że spółka nabyła samochód z kratką mający homologację ciężarową. Potwierdza to również wyciąg ze świadectwa homologacji i dowodu rejestracyjnego. Rozumiem, że dokumenty te potwierdzają też dopuszczalną ładowność pojazdu oraz liczbę miejsc. Przy takim założeniu można przyjąć, że do nabytego przez spółkę samochodu z kratką nie znajdzie zastosowania art. 86a ust. 1 ustawy o VAT i kwotę podatku naliczonego stanowi cała kwota VAT, wynikająca z otrzymanej faktury tj. 9660 zł (a nie jedynie 60 proc. tej kwoty, tj. 5796 zł).

Okoliczność, że nabyty samochód z kratką nie jest pojazdem, o którym mowa w art. 86a ust. 1 ustawy o VAT oznacza ze spółka ABC może odliczyć cały VAT od paliwa, tj. 230 zł [1000 zł (cena paliwa) + 230 zł (23-proc. VAT) = 1230 zł (cena paliwa brutto)].

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu, wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych, o których mowa w art. 86a ust. 1 ustawy o VAT (art. 88a ustawy o VAT).

Zatem łącznie z tytułu zakupu przedmiotowego samochodu i benzyny do jego napędu wygenerował się po stronie spółki podatek naliczony w łącznej wysokości 9890 zł (9660 zł + 230 zł). Ponieważ samochód służy wyłącznie działalności opodatkowanej VAT, spółce przysługuje prawo do jego odliczenia.

Kiedy dokonać obniżenia

Od 1 stycznia 2014 r. prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy (zob. art. 86a ust. 10 ustawy o VAT).

Rozumiem, że otrzymana faktura nie zawierała wyrazów "metoda kasowa", zatem obowiązek podatkowy u sprzedawcy od nabytych towarów (zarówno samochodu, jak i paliwa), a tym samym prawo do odliczenia podatku naliczonego od nabytego pojazdu i paliwa po stronie spółki w styczniu 2014 r. powstało w dacie ich wydania, tj. we wskazanych dniach stycznia 2014 r. Wprawdzie m.in. w przypadku podatku wynikającego z otrzymanych faktur potwierdzających nabycie towarów, stosownie do art. 86a ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT, powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę, lecz w przypadku spółki faktury zostały również otrzymane w styczniu 2014 r.

Zatem spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z przedmiotowych faktur w łącznej kwocie 9890 zł w rozliczeniu za styczeń 2014 r.

Zakładam, że spółka nie zamierza korzystać z prawa do odliczenia w lutym bądź marcu 2014 r.

Co stanowi koszt

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów, stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, wydatków na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych. Wydatki te, pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, będą kosztem uzyskania przychodów w przypadku odpłatnego zbycia środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na czas ich poniesienia.

Kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami art. 16a-16m, z uwzględnieniem art. 16 ustawy o CIT.

W myśl art. 16a ust. 1 ustawy o CIT amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 16c ustawy o CIT, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,

2) maszyny, urządzenia i środki transportu,

3) inne przedmioty

- o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1, zwane środkami trwałymi.

Za wartość początkową środków trwałych, w razie odpłatnego nabycia, uważa się cenę ich nabycia.

Za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy, powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji oraz pomniejszoną o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o VAT. W przypadku importu cena nabycia obejmuje cło i podatek akcyzowy od importu składników majątku (art. 16g ust. 3 ustawy o CIT).

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że spółka ABC nabyła samochód za cenę 51 660 zł, w tym VAT 9660 zł. Spółka ABC nie poniosła innych wydatków związanych z oddaniem tego samochodu do używania. Wartość początkową stanowić będzie zatem jego cena netto zakupu (VAT może być w całości odliczony), tj. 42 000 zł.

Spółka ABC zdecydowała się amortyzować przedmiotowy środek trwały (samochód z kratką) metodą liniową z zastosowaniem ustawowej stawki amortyzacyjnej (spółka powinna pamiętać, że wybraną metodę amortyzacji musi stosować do całkowitego zamortyzowania tego środka trwałego). Rozumiem, że odpisów amortyzacyjnych spółka ABC będzie dokonywać za okresy miesięczne.

Wybór metody liniowej oznacza, że:

wodpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem art. 16k ustawy o CIT, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek lub wartość wprowadzono do ewidencji, z zastrzeżeniem art. 16e ustawy o CIT, do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór; suma odpisów amortyzacyjnych obejmuje również odpisy, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów (art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT);

wodpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, z zastrzeżeniem art. 16j-16ł ustawy o CIT, dokonuje się przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych określonych w wykazie stawek amortyzacyjnych i zasad, o których mowa w art. 16h ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT (art. 16i ust. 1 ustawy o CIT).

W przypadku nabytego przez spółkę ABC środka trwałego ustawowa roczna stawka amortyzacyjna wynosi 20 proc. (742 KŚT - samochody ciężarowe). Oznacza to, że roczny odpis amortyzacyjny od przedmiotowego środka trwałego wyniesienie 8400 zł (42 000 zł x 20 proc.); a odpis amortyzacyjny miesięczny: 700 zł (8400 zł : 12 m-cy).

Za styczeń 2014 r., tj. miesiąc wprowadzenia do ewidencji środków trwałych, spółka nie będzie mogła jednak naliczyć odpisów amortyzacyjnych. Pierwszy odpis w wysokości 700 zł spółka będzie mogła naliczyć i ująć w kosztach uzyskania przychodów za luty 2014 r.

W styczniu 2014 r. kosztem uzyskania przychodów będą z kolei wydatki (w cenie netto) poniesione na zakup benzyny służącej do napędu tego samochodu w łącznej wysokości 1000 zł.

Schemat rozliczenia spółki ABC za styczeń 2014 r.*

VAT naliczony: poz. 45: 9890 zł, w tym:

Nabycie towarów i usług zaliczanych u podatnika do środków trwałych: 42 000 zł (poz. 39 - wartość netto w zł) i 9660 zł (poz. 40 - podatek naliczony w zł)

Nabycie towarów i usług pozostałych: 1000 zł (poz. 41 - wartość netto w zł) i 230 zł (poz. 42 - podatek naliczony w zł)

Koszty uzyskania przychodów: 1000 zł (wydatki na zakup paliwa)

Za styczeń 2014 r. spółka ABC nie ma prawa naliczyć odpisu amortyzacyjnego (700 zł)

VAT - deklaracja VAT-7 (pozycje wyszczególnione powyżej)

CIT - nie ma obowiązku składać deklaracji zaliczkowej, powinna jednak uwzględnić odpis amortyzacyjny uznawany za koszt uzyskania przychodów przy obliczeniu zaliczki na podatek CIT podlegający wpłacie do urzędu skarbowego, a po zakończeniu roku podatkowego uwzględnić go w zeznaniu rocznym CIT-8

VAT-7 - 25 lutego 2014 r.

CIT - do końca 3. miesiąca roku następnego po zakończeniu roku podatkowego, gdy rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy do 31 marca 2015 r.

*w schemacie rozliczenia pominięte zostały inne zdarzenia/czynności

Marcin Szymankiewicz

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 15-16m ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 ze zm.). Art. 15, art. 86, art. 86a, art. 88, art. 88a, art. 90, art. 91 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).