Karton pełnowartościowych towarów też może stanowić próbkę dla potrzeb VAT

Przekazywanie próbek to standardowa praktyka wśród podmiotów gospodarczych. Z jednej strony próbki umożliwiają zapoznanie potencjalnych nabywców z właściwościami i cechami jakościowymi produktu, z drugiej strony stanowią element promocji właściwego produktu.

Opodatkowaniu VAT nie podlega nieodpłatne przekazanie próbek, jeżeli przekazanie to następuje na cele związane z działalnością gospodarczą podatnika (art. 7 ust. 3 ustawy o VAT). Artykuł 7 ust. 7 ustawy o VAT zawiera definicję próbki. [ramka]

Wskazana w ramce definicja próbki jest dość szczegółowa. Okazuje się jednak, że istnieją wątpliwości odnośnie do jej stosowania w praktyce.

Niewielka ilość, czyli ile?

Wątpliwości podatników budzi m.in. określenie, jaka ilość lub wartość przekazywanych towarów spełnia warunki uznania ich za próbkę. Warto w tym miejscu zauważyć, że ustawa o VAT nie określa żadnych granicznych wartości w tym zakresie, tak jak czyni to w odniesieniu do prezentów, których przekazanie może również podlegać wyłączeniu z VAT.

W kwestii tej wypowiedział się minister finansów w interpretacji indywidualnej z 26 lutego 2016 r., nr 1061-IPTPP1.4512.1.2016.2.AK. Minister finansów zwrócił uwagę, że o uznaniu towaru za próbkę, obok innych przesłanek, decyduje brak charakteru handlowego przekazania. Charakter handlowy przekazania powinien być z kolei oceniany ze względu na ilość lub wartość przekazywanych przez podatnika próbek. W sytuacji gdy pokrywają one lub mogą pokryć - ze względu na swoją ilość lub wartość - potencjalne zapotrzebowanie na dany towar lub część tego zapotrzebowania, eliminując lub ograniczając potrzebę dokonania zakupów tego towaru, uznać należy, że przekazany towar nie spełnia warunków uznania go za próbkę. W opisanym powyżej przypadku przekazanie próbek o charakterze handlowym podlega VAT.

Jednocześnie minister finansów podkreślił, że przy ocenie, czy określone czynności wykonywane przez podatnika stanowią przekazanie próbek towarów, należy uwzględnić wszystkie istotne okoliczności i fakty.

Jaki był stan faktyczny

W sprawie będącej przedmiotem wspomnianej interpretacji indywidualnej wnioskodawca zajmował się produkcją i dystrybucją mrożonych produktów, takich jak pieczywo, ciasta, przekąski, rogaliki i inne. Wnioskodawca planował wdrożenie strategii marketingowej polegającej na wysyłaniu do klientów próbek towarów. Nie było to związane z konkretną transakcją zakupową.

Możliwość przetestowania produktów przez nabywców miała na celu promowanie marki oraz zapewnienie wzrostu sprzedaży. Próbki miały mieć postać kartonu produktów zawierającego te same towary lub kartonu produktów zawierającego różne towary, stanowiącego miks towarów właściwych. W skład kartonu zawierającego te same towary wchodziłoby kilka (5-20) mrożonych produktów piekarniczych tego samego rodzaju, natomiast w skład kartonu zawierającego miks towarów kilka (5-20) mrożonych produktów piekarniczych różnego rodzaju.

We wniosku o interpretację indywidualną wnioskodawca wyjaśnił, że z uwagi na specyfikę przekazywanych towarów (np. pieczywo) testy nabywanych produktów odbywają się w charakterystyczny sposób. Nabywca musi dysponować kilkoma towarami tego samego rodzaju, by móc sprawdzić, jakim procesom ulegają i czy ich reakcja jest identyczna, czy różna.

Nabywca musi sprawdzić m.in., czy wszystkie produkty wypiekają się tak samo długo, czy smakują tak samo, a także przez jaki czas są zdatne do użytku. By osiągnąć cel testowania, konieczne jest porównanie reakcji minimum kilku, kilkunastu towarów tego samego rodzaju. Z uwagi na to, że potencjalnymi nabywcami nie są ostateczni konsumenci, lecz sklepy, hotele czy restauracje, podmioty te oczekują określonej liczby próbek produktów, aby móc w pełni ocenić towar w różnych warunkach. Tylko taki sposób sprawdzenia produktu daje potencjalnym nabywcom możliwość rzetelnej i pełnej oceny jego cech i właściwości.

Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, minister finansów uznał, że przekazanie kartonu produktów zawierającego te same towary (5-20 sztuk) lub kartonu produktów zawierającego różne towary (5-20 sztuk) spełnia definicję próbki dla potrzeb VAT i w konsekwencji ich przekazanie nie będzie podlegało opodatkowaniu tym podatkiem. W ocenie ministra finansów przekazanie kartonu produktów jest w tym przypadku w pełni uzasadnione, ponieważ potrzeba kampanii promocyjnej wymaga użycia i pokazania pełnowartościowego produktu, jakim potencjalny nabywca byłby zainteresowany.

Podsumowanie

Podejście zaprezentowane przez ministra finansów uwzględniające charakter promowanych produktów należy uznać za uzasadnione. W praktyce gospodarczej podatnicy sprzedają bowiem towary różnego rodzaju. Towary te są nabywane przez różne podmioty, niekoniecznie będące ich ostatecznymi konsumentami (np. towary nabywane od producentów przez sieci dystrybucyjne). W wielu przypadkach może się wydawać, że ilość lub wartość przekazywanych towarów w ramach próbki wykracza poza potoczne rozumienie pojęcia "niewielka ilość". Jednak biorąc pod uwagę pozostałe okoliczności, takie jak branża, cechy produktu, wymagania nabywcy lub poziom jego zapotrzebowania na dany towar, może się okazać, że tylko taka ilość produktu faktycznie pozwala na ocenę cech i właściwości tego produktu w jego końcowej postaci.

Definicja

Przez próbkę należy rozumieć identyfikowalny jako próbka egzemplarz towaru lub jego niewielką ilość, które pozwalają na ocenę cech i właściwości towaru w jego końcowej postaci, przy czym ich przekazanie (wręczenie) przez podatnika:

1. ma na celu promocję tego towaru,

2. nie służy zasadniczo zaspokojeniu potrzeb odbiorcy końcowego w zakresie danego towaru, chyba że zaspokojenie potrzeb tego odbiorcy jest nieodłącznym elementem promocji tego towaru i ma skłaniać tego odbiorcę do zakupu promowanego towaru.

Lidia Adamek-Baczyńska

doradca podatkowy, partner, Doradztwo Podatkowe WTS & SAJA sp. z o.o.

@RY1@i02/2016/112/i02.2016.112.07100070a.804.jpg@RY2@

Bartosz Gotowała

doradca podatkowy, senior consultant, Doradztwo Podatkowe WTS & SAJA sp. z o.o.

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r. nr 710).