Zapłata wekslem własnym jak gotówką

Stosownie do art. 89b ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku nieuregulowania należności wynikającej z faktury dokumentującej dostawę towarów lub świadczenie usług na terytorium kraju w terminie 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze, dłużnik jest obowiązany do korekty odliczonej kwoty podatku wynikającej z tej faktury, w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze.

Przepisu art. 89b ust. 1 nie stosuje się, jeżeli dłużnik:

• uregulował należność najpóźniej w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, w którym upłynął 90. dzień od dnia upływu terminu płatności tej należności (zob. art. 89b ust. 1a ustawy o VAT),
• w ostatnim dniu miesiąca, w którym upływa 90. dzień od dnia upływu terminu płatności, jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z 15 maja 2015 r. ‒ Prawo restrukturyzacyjne, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji (art. 89b ust. 1b ustawy o VAT)

Istota problemu sprowadza się do ustalenia, czy dokonanie zapłaty za nabyte towary na rzecz firmy X poprzez wręczenie jej weksla własnego wystawionego przez spółkę (przed upływem 90 dni od dnia upływu terminu płatności określonego na fakturze) będzie tożsame z uregulowaniem należności w rozumieniu art. 89b ustawy o VAT i nie powstanie w związku z tym obowiązek dokonania korekty podatku, o której mowa w art. 89b ust. 1 ustawy o VAT.

Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „uregulowania” należności wynikającej z faktury dokumentującej dostawę towarów lub świadczenie usług na terytorium kraju. W art. 89a ust. 1a ustawy o VAT mówiącym o rozliczeniu podatku w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, ustawodawca wskazuje, że „nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną w przypadku, gdy wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie (…)”. Termin „należność uregulowana w jakiejkolwiek formie” obejmuje zaspokojenie wierzyciela, powodujące wygaśnięcie jego roszczeń wobec dłużnika. Wykonanie to może nastąpić w różny sposób, uzgodniony przez strony. Oznacza to, że nabywca towarów i usług może dokonać płatności w dowolnej formie, która spowoduje wygaśnięcie roszczeń dostawcy bądź usługodawcy do zapłaty ceny za towary lub usługi.

Organy podatkowe przyjmują, że zamiana zobowiązania handlowego spółki na zobowiązanie finansowe udokumentowane wekslem własnym stanowi formę uregulowania zobowiązania w momencie wystawienia weksla. Wystawienie weksla powoduje bezwarunkowe przyrzeczenie zapłaty określonej sumy w przyszłości, która widnieje na wystawionym wekslu. Oznacza to, że czynność wręczenia weksla własnego (wprowadzonego do obrotu gospodarczego) wierzycielowi powoduje, iż wierzyciel zostanie zaspokojony. W takiej sytuacji nastąpi wygaśnięcie roszczeń finansowych wobec dłużnika. Zapłata za fakturę wekslem własnym oznacza umorzenie zobowiązania handlowego wynikającego z tej faktury i powstanie zobowiązania finansowego z weksla. Zapłata wekslem w analizowanej sprawie jest równoznaczna z zapłatą gotówką (zob. interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 20 sierpnia 2018 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.338.2018.1.MT).

Podsumowując, zapłata wekslem własnym za zakupione towary stanowi uregulowanie należności w myśl przepisów o VAT. Tym samym spółka wystawiając, w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu płatności określonego na fakturze, weksel własny, nie będzie zobowiązana do dokonania w trybie art. 89b ust. 1 ustawy o VAT korekty odliczonej kwoty VAT wynikającej z danej faktury. ©℗

Podstawa prawna

Art. 89b ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm.).