Budowa i eksploatacja trasy to różne rzeczy

Wykonanie i użytkowanie drogi publicznej to dwie odrębne usługi. Nie ma znaczenia, że w umowie potraktowano je jako całość - orzekł NSA.

Wyrok dotyczy spółki, która zawarła z gminą umowę o partnerstwie publiczno-prywatnym. Miała wybudować drogę publiczną, a następnie przez 18 lat utrzymywać ją w należytym stanie i wykonywać remonty okresowe. W umowie nie przewidziano osobnego wynagrodzenie za wybudowanie drogi, a jedynie za jej eksploatację.

Pełnomocnicy spółki byli przekonani, że obie usługi złożą się na jedną, kompleksową i obowiązek podatkowy będzie powstawał każdorazowo z chwilą wystawienia faktury, nie później niż w 7 dniu, licząc od wykonania usługi (zgodnie z ówczesnym art. 19 ust. 1 pkt. 4 i 5 ustawy o VAT).

Izba Skarbowa w Warszawie była innego zdania. Stwierdziła, że są to dwie odrębne usługi i w odniesieniu do wybudowania drogi obowiązek podatkowy powstanie z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty nie później niż 30 dnia, licząc od wykonania usług budowlanych lub budowlano-montażowych (zgodnie z obowiązującym wówczas art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. d). Natomiast dla usług związanych z eksploatacją drogi obowiązek powstanie - tak jak twierdziła spółka - z chwilą wystawienia faktury, nie później niż w 7 dniu, licząc od wykonania usługi (art. 19 ust. 1 pkt. 4 i 5 ustawy o VAT).

Tego samego zdania był WSA w Warszawie. Orzekł, że spółka wykona czynności, które mają charakter samoistny i są od siebie niezależne. W związku z tym nie ma podstaw do traktowania ich jako elementów usługi całościowej. Nie ma przy tym znaczenia - według WSA - że wszystkie są realizowane w ramach jednej umowy.

Podobnie orzekł NSA. Stwierdził, że umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym nie może w dowolny sposób wpływać na moment powstania obowiązku podatkowego, bo naruszałoby to przepisy o VAT.

Sędzia Arkadiusz Cudak odwołał się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 25 lutego 1999 r. (C-349/96), z którego wynika, że "świadczenie obejmujące z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę nie powinno być sztucznie dzielone".

Obecnie obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych powstaje z chwilą wystawienia faktury (art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a).

Elżbieta Delert

dgp@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 13 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 614/13.