Jak wyglądają uproszczenia w rozliczeniach VAT przy transakcjach trójstronnych

ARTUR KŁOPOTOWSKI

doradca podatkowy w Grant Thornton Frąckowiak

Aby zobrazować na czym polegają te uproszczenia, przedstawmy przykład. Trzy podmioty realizują między sobą dostawę towarów, tj. pierwszy podmiot, przyjmijmy, że jest nim podatnik VAT z Niemiec – podmiot I, dokonuje dostawy do drugiego podmiotu (podatnika VAT z Polski – podmiot II), następnie drugi podmiot dokonuje dostawy do trzeciego podmiotu (podatnika VAT ze Słowacji – podmiot III), w ten sposób, że podmiot I wysyła bezpośrednio towar do podmiotu III. Podmioty nie stosują uproszczeń w rozliczeniach wewnątrzwspólnotowych. Tym samym na mocy przepisów ustawy o VAT podmiot I dokonuje WDT na rzecz podmiotu II, u którego wystąpi WNT. Ponieważ w momencie dostawy towarów od podmiotu II do podmiotu III towary te znajdują się na terytorium Słowacji, to podmiot II zobowiązany jest do zarejestrowania się na Słowacji jak podatnik VAT słowacki. Wówczas uprawniony będzie do dokonania WDT z Polski do Słowacji, gdzie wykaże przedmiotowe nabycie jako WNT. Ostateczną czynnością będzie sprzedaż krajowa dokonana przez podmiot II (podającego dla tej transakcji numer identyfikacyjny słowacki) na rzecz podmiotu III.

Jak obrazuje to nasz przypadek, na środkowym podmiocie (w naszym przykładzie jest to polski podatnik) spoczywa wiele obowiązków. Musi on bowiem rozliczyć się z przeprowadzonej transakcji w Polsce, wykazując zarówno WNT, jak i WDT. Ponadto zobowiązany będzie do zarejestrowania się jako podatnik VAT na Słowacji, gdzie wykaże WNT oraz dostawę krajową, z których rozliczy się w Słowacji.

W związku z tym, aby uwolnić ten podmiot (w naszym przykładzie podmiot II) od obowiązków administracyjnych, została wprowadzona procedura uproszczona, która w zasadzie całkowicie zdejmuje opodatkowanie z tego podmiotu (środkowego), zaś obowiązek rozliczenia podatku od ostatniej dostawy przerzuca na finalnego nabywcę. Faktyczne skutki podatkowe (obciążenia podatkowe) pozostają takie same.

W tym przypadku przyjmuje się bowiem fikcję prawną, że WNT, które występowałoby u środkowego podmiotu w państwie nabywcy, jest opodatkowane pod warunkiem dopełnienia przezeń określonych formalności.

Zatem, aby uznać daną operację gospodarczą za WTT, powinny być spełnione następujące warunki:

● trzech podatników VAT zidentyfikowanych na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w trzech różnych państwach członkowskich uczestniczy w dostawie towaru w ten sposób, że pierwszy z nich wydaje ten towar bezpośrednio ostatniemu w kolejności, przy czym dostawa tego towaru jest dokonana między pierwszym i drugim oraz drugim i ostatnim w kolejności,

● przedmiot dostawy jest wysyłany lub transportowany przez pierwszego lub też transportowany przez drugiego w kolejności podatnika VAT lub na ich rzecz z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium innego państwa członkowskiego.