Jak dokonać korekty VAT od środków trwałych

starszy konsultant, Ernst & Young

Mimo że niemal każdy ustęp artykułu 91 ustawy o VAT uległ pewnej modyfikacji, to zmiany te mają zazwyczaj charakter doprecyzowujący.

Jedną z ważniejszych zmian wprowadzonych mocą nowelizacji, wyjaśniającą traktowanie rozpoczętych inwestycji, jest doprecyzowanie przepisów dotyczących korekty środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych o wartości początkowej nieprzekraczającej 15 tys. zł. W takim przypadku korekty należy dokonać jednorazowo, po zakończeniu roku, w którym inwestycje zostały oddane do użytkowania.

Uregulowano również przepisy dotyczące zmiany prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku ze zmianą przeznaczenia towarów lub usług, uzależniając je przede wszystkim od rodzaju towarów lub usług. W tym zakresie nowością są przepisy wprowadzające konieczność monitorowania zmian prawa do odliczenia podatku naliczonego przy składnikach majątkowych nieobjętych 5- lub 10-letnią korektą, w szczególności przy towarach handlowych i surowcach. W praktyce przepis ten może znaleźć zastosowanie w przypadku towarów handlowych, które następnie staną się przedmiotem zwolnionego z VAT aportu (do 31 marca 2009 r. aport może być objęty zwolnieniem z VAT).

Kilka zmian przepisów w zakresie korekty wiąże się ze zmianami innych przepisów ustawy. W związku z objęciem oddania gruntów w użytkowanie wieczyste oraz zbycia prawa wieczystego użytkowania gruntów definicją dostawy towarów konieczne było uregulowanie długości okresu korekty podatku naliczonego w takich przypadkach (10 lat). Wskazano przy tym, że obowiązek 10-letniej korekty nie dotyczy opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego. Wyłączenie z zakresu opodatkowania VAT transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa wiązało się natomiast z wprowadzeniem przepisu, na podstawie którego korekta podatku naliczonego ma być kontynuowana przez nabywcę. W końcu uregulowano również przepisy w zakresie korekty po zakończeniu działalności (korekty dokonuje się w deklaracji za ostatni okres rozliczeniowy) oraz korekty związanej z towarami i usługami opodatkowanymi w ramach remanentu likwidacyjnego.

Ustawodawca okazał się natomiast dość oszczędny, wprowadzając przepisy przejściowe. Jedyny zapis w zakresie korekty dotyczy postępowania przy zmianie przeznaczenia określonych składników majątkowych wyłącznie do czynności dających lub niedających prawa do odliczenia, dokonanej pomiędzy dniem wejścia w życie znowelizowanej ustawy a 1 stycznia 2008 r. W przypadku wcześniejszych zmian ustawy o VAT w zakresie korekty wyraźnie określono, że będą miały one zastosowanie do towarów i usług nabytych po wejściu w życie nowelizacji.

Jak wskazano powyżej, przepisy nowelizacji nie wprowadziły znaczących zmian w zakresie korekt, a raczej stanowiły próbę doprecyzowania sposobu postępowania w obszarach niejasnych dotąd dla podatników. Również uzasadnienie projektu nowelizacji wskazuje wyraźnie, że zmiany art. 91 ustawy o VAT mają na celu jednoznaczne wskazanie zasad dokonywania korekty i uniknięcie wątpliwości interpretacyjnych. Tym samym, biorąc pod uwagę brak przepisów przejściowych oraz doprecyzowujący charakter zmian, wydaje się, że powinny one w większości obowiązywać zarówno do towarów i usług nabytych przed, jak i po wejściu w życie obecnej nowelizacji.