Podstawowa stawka austriackiego VAT wynosi 20 proc.

Podatek od wartości dodanej, zwany w Austrii Mehrwertsteuer (MwSt) albo Umsatzsteuer (USt), został wprowadzony do austriackiego systemu podatkowego 1 stycznia 1973 r. Jak wyjaśnia Kamil Kirejczyk, konsultant w dziale doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers biuro w Krakowie, system VAT w Austrii generalnie jest oczywiście zbliżony do systemów w innych krajach Wspólnoty Europejskiej, posiada jednak również swoje cechy charakterystyczne.

Prawo krajowe regulujące opodatkowanie VAT w Austrii to przede wszystkim ustawa z 23 sierpnia 1994 r., która weszła w życie z dniem przystąpienia Austrii do Wspólnoty Europejskiej, tj. 1 stycznia 1995 r., dostosowując prawo krajowe do wymagań VI Dyrektywy - podaje Kamil Kirejczyk.

Podstawowa stawka VAT w Austrii wynosi 20 proc., jednak w odniesieniu do dostaw określonych rodzajów towarów i usług stosuje się stawki obniżone. Z informacji Kamila Kirejczyka wynika, że stawka w wysokości 10 proc. VAT ma zastosowanie m.in. do produktów żywnościowych, książek i antyków, inwentarza żywego, nawozów, usług transportowych, medycznych oraz wielu usług związanych z kulturą i rekreacją. Z kolei stawką 12-proc. VAT objęta jest dostawa wina przez hodowców winorośli.

- Co ciekawe, dostawy dokonywane na terytorium Jungholz i Mittelberg przez podatników z siedzibą na tym obszarze także korzystają z preferencyjnej stawki opodatkowania w wysokości 19 proc. - dodaje Kamil Kirejczyk.

Zgodnie z austriackimi przepisami o VAT przedsiębiorca, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności na terytorium Austrii bądź dokonuje dostaw towarów lub świadczenia usług albo nabyć wewnątrzwspólnotowych, jest zobowiązany do rejestracji dla celów VAT w Austrii.

- Zasadniczo status podatnika VAT na terytorium Austrii nie jest uzależniony od poziomu obrotów osiąganego z tytułu transakcji podlegających opodatkowaniu VAT. W celu rejestracji dla celów VAT w Austrii należy wypełnić specjalny formularz rejestracyjny (uzależniony od formy prowadzonej działalności), wzór podpisu (Verf 26) oraz dostarczyć dodatkowe dokumenty, m.in. statut czy umowę spółki - podpowiada Kamil Kirejczyk.

Wskazuje też, że co do zasady austriacki ustawodawca nie przewiduje bezpośrednich kar za brak lub zbyt późną rejestrację dla celów VAT.

W Austrii VAT naliczony podlega odliczeniu, podobnie jak w Polsce, jeśli nabyte towary i usługi są wykorzystywane do celów transakcji opodatkowanych. Dodatkowo - jak stwierdza Kamil Kirejczyk - prawo do odliczenia przysługuje także w odniesieniu do towarów i usług wykorzystywanych dla celów niektórych transakcji zwolnionych z VAT. W austriackim prawie podatkowym występuje bowiem instytucja zwolnienia z prawem do odliczenia (exemption with credit), która co do zasady odpowiada w Polsce opodatkowaniu VAT według stawki 0 proc.

- Zwolnienie z prawem do odliczenia znajduje zastosowanie m.in. do eksportu towarów, wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, dostaw określonych towarów na samoloty i statki, międzynarodowego transportu lotniczego i wodnego - podkresla nasz rozmówca z PricewaterhouseCoopers.

Jego zdaniem, drugim rodzajem zwolnienia jest tzw. zwolnienie bez prawa do odliczenia, dotyczące m.in. usług edukacyjnych, usług finansowych, usług pocztowych oraz określonych usług związanych z ochroną zdrowia, oraz niektórych usług związanych z nieruchomościami. Zwolnienie bez prawa do odliczenia, co do zasady, odpowiada konstrukcji zwolnienia z opodatkowania VAT w Polsce.

Dodatkowo austriackie ustawodawstwo w zakresie VAT określa wiele towarów i usług, których nabycie nie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego. Przykładowo nie podlegają odliczeniu: wydatki na usługi rozrywkowe i reprezentację, wydatki związane z zakupem, leasingiem oraz użytkowaniem większości samochodów i motocykli.

- Ustawodawstwo austriackie nadaje podatnikowi prawo wyboru między zwolnieniem a poddaniem niektórych czynności opodatkowanych VAT. Uprawnienie takie zostało przyznane w odniesieniu m.in. do dostawy i wynajmu niektórych nieruchomości czy określonych usług finansowych - argumentuje Kamil Kirejczyk.

Podobnie jak w innych krajach Wspólnoty Europejskiej, podatnicy są zobowiązani do przechowywania dokumentacji będącej podstawą rozliczeń podatkowych, jednak w Austrii okres archiwizacji standardowo wynosi aż siedem lat, a w przypadku dokumentacji dotyczącej nieruchomości może wynosić 12, lub w szczególnych przypadkach nawet 22 lata.

- Niemniej jednak warto zauważyć, że w celu ograniczenia nadmiernych obowiązków administracyjnych w austriackich przepisach przewidziano możliwość, aby pod pewnymi warunkami dokumenty były archiwizowane wyłącznie w formie elektronicznej (tj. bez potrzeby przechowywania ich papierowych oryginałów) - stwierdza Kamil Kirejczyk.

W Austrii istnieje możliwość zakładania tzw. grup VAT (Organschaft). Jest to uproszczenie przewidziane w art. 11 Dyrektywy 2006/112/WE, które nie zostało dotąd implementowane w Polsce. W takim przypadku kilka podmiotów, formalnie niezależnych pod względem prawnym, lecz powiązanych pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym, może być uznawanych za jednego podatnika VAT. W konsekwencji transakcje dokonywane pomiędzy podmiotami tworzącymi grupę VAT nie podlegają opodatkowaniu VAT, co niesie ze sobą znaczne uproszczenia.

Jak wskazuje Kamil Kirejczyk, podmioty zagraniczne mogą ubiegać się o zwrot VAT zapłaconego w Austrii, jeżeli nie posiadają w tym kraju rezydencji, tj. siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności i nie dokonują czynności opodatkowanych. Zwrot VAT następuje na wniosek podatnika (złożony na formularzu U 5; Appendix I/3), złożony nie później niż do 30 czerwca następnego roku. Okres zwrotu nie może przekraczać roku kalendarzowego i musi obejmować co najmniej trzy miesiące. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy wniosek o zwrot dotyczy końcówki roku (listopad i/lub grudzień); wówczas okres zwrotu może być krótszy niż trzy miesiące. Minimalna kwota zwrotu wynosi 36 euro, gdy wniosek o zwrot dotyczy roku kalendarzowego, lub 360 euro w przypadku, gdy okres zwrotu obejmuje trzy miesiące roku kalendarzowego.