Czy konieczne jest opodatkowanie wniesionego aportu

KORNELIUSZ SAWIŃSKI

doradca podatkowy, menedżer w poznańskim biurze Ernst & Young

Zgodnie z przepisami obowiązującymi do 31 listopada 2008 r. wniesienie wkładu niepieniężnego (aportu) podlegało zwolnieniu z VAT. Zwolnienie to zostało wykreślone w nowym rozporządzeniu wykonawczym do ustawy o VAT, które weszło w życie 1 grudnia 2008 r. Jednocześnie, przepisy tego rozporządzenia dają podatnikom możliwość zastosowania zwolnienia w odniesieniu do aportów w okresie do 31 marca 2009 r. Należy przy tym podkreślić, iż wybór zwolnienia nie jest uzależniony od spełnienia jakichkolwiek dodatkowych warunków.

Oznacza to, iż w chwili obecnej podatnicy mają możliwość wyboru sposobu potraktowania aportu dla celów VAT - tj. mogą albo wybrać opodatkowanie tej transakcji lub jej zwolnienie z VAT. Od 1 kwietnia natomiast wniesienie aportu będzie podlegało opodatkowaniu VAT.

Obowiązujące przed 1 grudnia 2008 r. zwolnienie dla aportów wiązało się z wieloma wątpliwościami w zakresie możliwości odliczenia podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów będących przedmiotem aportu. Z jednej strony, nieprecyzyjne brzmienie przepisów dotyczących korekty podatku naliczonego nie dawało jednoznacznej odpowiedzi co do tego, czy korekta taka powinna mieć zastosowanie w przypadku podatników wykonujących wyłącznie czynności opodatkowane (tj. nierozliczających podatku naliczonego według tzw. proporcji VAT), dokonujących jednorazowej czynności wniesienia aportu. Wyjaśnieniu tej wątpliwości służyła nowelizacja art. 91 ust. 7 ustawy o VAT, która weszła w życie 1 grudnia 2008 r.

Z drugiej strony fakt, iż zwolnienie aportu z VAT zostało wprowadzone do polskich przepisów niezgodnie z prawem wspólnotowym, pozwalał - w stanie prawnym obowiązującym przed 1 grudnia 2008 r. - na twierdzenie, iż dokonanie takiej czynności nie powinno negatywnie wpływać na prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego (tj. że podatnik nie ma obowiązku dokonania korekty odliczonego uprzednio VAT). Podejście takie znajdowało potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. wyrok NSA z 23 kwietnia 2008 r., wyroki WSA w Warszawie z 20 maja oraz 30 czerwca 2008 r., wyrok WSA we Wrocławiu z 13 października 2008 r.). Jako że wprowadzona od 1 grudnia 2008 r. opcja zwolnienia dla aportu również nie znajduje oparcia w regulacjach prawa wspólnotowego, powyższy wniosek może mieć zastosowanie także w obecnym stanie prawnym. Innymi słowy, możliwa jest argumentacja, iż wybór przez spółkę zwolnienia z VAT dla aportu środków trwałych nie powinien skutkować obowiązkiem korekty VAT odliczonego przy ich nabyciu.

Reasumując, dokonując aportu środków trwałych w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 31 marca 2009 r., spółka może wybrać dla tej czynności opodatkowanie lub zwolnienie z VAT. Nie ma wątpliwości, iż wybór pierwszego z powyższych sposobów nie będzie skutkował obowiązkiem dokonania korekty podatku naliczonego. Możliwe jest twierdzenie (w oparciu o wskazane powyżej orzecznictwo sądów administracyjnych), że spółka nie będzie miała takiego obowiązku także w przypadku zastosowania zwolnienia z VAT.