Będzie łatwiej przy transporcie B2B

Od 1 stycznia 2010 r. znacznie uproszczono reguły dotyczące opodatkowania usług transportu towarów świadczonych na rzecz podatników. Czynności te opodatkowane są tam, gdzie usługobiorca ma swoją siedzibę, stałe miejsce zamieszkania bądź stałe miejsce prowadzenia działalności. Te same reguły dotyczą usług pomocniczych do transportu, takich jak załadunek, rozładunek, przeładunek i podobnych.

Do końca 2009 roku regułą było, że transport opodatkowany był w miejscu faktycznego wykonania, biorąc pod uwagę pokonane odległości. Nieco inaczej traktowane były usługi transportu wewnątrzwspólnotowego (tj. rozpoczynającego i kończącego się na terenie UE), gdzie kluczowe było miejsce jego rozpoczęcia, albo państwo, które wydało usługobiorcy numer VAT, którym posłużył się dla danej transakcji. Obecnie wszystkie rodzaje transportu towarów B2B podlegają regułom ogólnym, czyli miejsce opodatkowania uzależnione jest jedynie od siedziby czy miejsca prowadzenia działalności przez usługobiorcę.

Nie ulegają zmianie stawki podatku, co oznacza, że regułą dla transportu jest stawka podstawowa, czyli 22 proc. W przypadku transportu międzynarodowego (czyli, co do zasady, rozpoczynającego bądź kończącego się poza terytorium Unii), stawką właściwą jest 0 proc., pod warunkiem posiadania odpowiedniej dokumentacji.

W odróżnieniu od poprzednio obowiązujących przepisów, w drugim przypadku usługa jest w całości opodatkowana tą stawką bez względu na odcinek pokonany na terenie Polski.

W przypadku transportu międzynarodowego wykonanego na rzecz podatnika zagranicznego, całość usługi nie będzie podlegała VAT. Usługi świadczone na rzecz podatników z UE, opodatkowane stawką 0-proc., nie podlegają raportowaniu w informacji podsumowującej. Nie jest do końca jasne, czy w tym przypadku kluczowe są przepisy państwa świadczącego czy odbiorcy usługi. Biorąc pod uwagę charakter tych regulacji, wydaje się jednak, że zasadnicze znaczenie ma traktowanie podatkowe danego świadczenia w państwie odbiorcy. Wynika to również z art 262 lit. c Dyrektywy Rady 2008/8/WE zmieniającej Dyrektywę 2006/112/WE w odniesieniu do miejsca świadczenia usług. Zatem nie znajdziemy tu uniwersalnej odpowiedzi w przepisach i w każdym przypadku kluczowa jest informacja na temat reżimu podatkowego dla tych usług w państwie usługobiorcy. W praktyce, w przypadku nieprawidłowości, organy skarbowe będą wzywać podatników do wyjaśnień w tym zakresie i korekt informacji podsumowujących.

Nie powinno być natomiast wątpliwości, że usługi transporu wykonane w całości poza UE, ale na rzecz podatnika unijnego podlegają obowiązkowi wykazania ich w informacji podsumowującej.

Inne reguły dotyczą transportu towarów na rzecz niepodatników (B2C). I tak, zasadą w takiej sytuacji jest, że świadczenia te opodatkowane są w miejscu, w którym odbywa się transport z uwzględnieniem pokonanych odległości. A więc reguła identyczna jak obowiązująca do końca 2009 roku dla tego typu usług. Podobnie transport wewnątrz-wspólnotowy opodatkowany jest w miejscu jego faktycznego rozpoczęcia. W praktyce przypadki usług transportowych dotyczących towarów świadczonych na rzecz niepodatników nie są częste, bo z reguły koszt transportu wliczony jest w cenę towaru bądź usługi podstawowej. Niemniej takie sytuacje mogą pojawić się np. przy refakturze kosztów transportu na rzecz osób nieprowadzących działalności. Przykładowo podatnik polski dostarczający towar do osoby niebędącej podatnikiem zamieszkałej w Czechach i refakturujący na niego koszty czeskiego spedydora otrzymać powinien (od czeskiej firmy transportowej) fakturę bez VAT, którą rozliczy w Polsce jako import usług. Natomiast refaktura (która co do zasady dla potrzeb VAT równoznaczna jest ze świadczeniem usługi podstawowej) opodatkowana będzie w całości polskim podatkiem, jako usługa transportu wewnątrzwspólnotowego świadczona na rzecz niepodatnika rozpoczęta na terenie Polski. Ponieważ usługa ta nie spełni definicji transportu międzynarodowego (dostawa dokonana jest między krajami UE) stawką właściwą będzie 22 proc.

Podobnie, jak w przypadku usług B2B, transport międzynarodowy na rzecz niepodatników opodatkowany jest stawką 0-proc. Natomiast, odmiennnie od usług B2B, stawka ta obowiązuje jedynie w zakresie odcinka na terenie Polski oraz pod warunkiem posiadania dokumentów stanowiących dowód świadczenia usług zgodnie z art. 83 ust. 5 ustawy o VAT.

Na podstawie rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT międzynarodowy transport towarów drogą lotniczą lub morską na rzecz niepodatników opodatkowany jest na terytorium kraju. Choć nie wynika to z przepisu, należy rozumieć, że reguła ta dotyczy usług świadczonych przez podatników polskich. Stawką właściwą jest w tym przypadku 0 proc. Oczywiście zasada ta ma na celu uniknięcie konieczności dzielenia tych specyficznych rodzajów przewozu pasażerów według odcinków dokonanych na poszczególnych terytoriach, co byłoby bardzo utrudnione, jeśli nie niemożliwe.

Miejscem opodatkowania transportu osób jest miejsce, gdzie odbywa się transport z uwzględnieniem pokonanych odległości. Zasada ta dotyczy zarówno świadczeń na rzecz podatników (B2B), jak i niepodatników (B2C), co oznacza też, że usługi transportu osób opodatkowane są tak jak do końca 2009 roku.

W odróżnieniu od usług transportu towarów, transport pasażerski opodatkowany jest co do zasady stawką 7-proc. VAT. Dla transportu międzynarodowego (co do zasady transport rozpoczynający się bądź kończący poza Polską - niezależnie czy w UE czy poza) stawką właściwą będzie natomiast 0 proc. (w zakresie odcinka krajowego, w pozostałym zakresie usługa nie jest opodatkowana w Polsce).

Szczególna zasada dotyczy międzynarodowego transportu osób drogą lotniczą lub morską, który opodatkowany jest w całości na terytorium kraju. Przykładowo, usługa przelotu z Warszawy do Paryża opodatkowana jest w ramach polskiego VAT stawką 0-proc. w całości.

Ważne

Podatnik z siedzibą w Polsce nabywający usługę transportu międzynarodowego opodatkuje ją jako import usług od całości wynagrodzenia

@RY1@i02/2010/016/i02.2010.016.055.004a.001.jpg@RY2@

Krzysztof Wilk, doradca podatkowy, starszy menedżer w Deloitte

Krzysztof Wilk

doradca podatkowy, starszy menedżer w Deloitte