Obowiązek podatkowy powstaje w chwili wystawienia refaktury

Przy odsprzedaży usług w rzeczywistości świadczona jest jedna usługa, jednak dla celów podatkowych należy przyjąć, że była ona wyświadczona dwa razy (była przedmiotem dwóch odrębnych transakcji). Na taki sposób rozumienia refakturowania wskazuje przepis art. 8 ust. 2a ustawy VAT, który został dodany do niej ustawą z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy - Prawo o miarach.

Spółka nabywa usługi. Czasem koszty nabywanych usług, jeśli służą również, lub wyłącznie, działalności innych podmiotów, są przenoszone na te podmioty w drodze refakturowania. Wystawienie faktury na podmiot korzystający następuje po wykonaniu usługi na rzecz spółki i po otrzymaniu przez spółkę akceptowanej faktury, gdy znany jest zakres i koszt usługi, który powinien być przeniesiony na inny podmiot w związku z korzystaniem przez niego z usługi. Wynagrodzenie objęte powyższymi fakturami może być kalkulowane jako zwrot określonych kosztów powiększonych o określoną marżę lub nie. W umowach określających warunki współpracy między wnioskodawcą i jego partnerami handlowymi określono moment wykonania usługi jako moment wystawienia przez stronę sprzedającą usługi faktury z tytułu odsprzedawanej usługi.

Spór dotyczył momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku refakturowania usług.

Sąd przytoczył w pierwszej kolejności zasady obowiązujące w VAT. Wyjaśnił, że w sytuacji gdy podatnik działa we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, i bierze udział w świadczeniu usług, to przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Wskazuje na to art. 6 ust. 4 VI dyrektywy i art. 28 dyrektywy 112. Przepisy te - jak wyjaśnił WSA - są źródłem praw i obowiązków podatników w odniesieniu do świadczeń odsprzedaży lub refakturowania usług. W konsekwencji nabycie usług oraz ich późniejsza odsprzedaż powinny być zawsze traktowane jako dwie odrębne transakcje usługowe.

WSA uzasadniał też, że we wcześniejszym stanie prawnym sądy przyjmowały, że podmiot refakturujący usługę świadczy ją nawet wówczas, gdy nie jest podmiotem uprawnionym do ich świadczenia i że refakturowanie dla VAT nie jest zwrotem kosztów, lecz właśnie świadczeniem usług. W efekcie należy uznać, że refaktura jest zwykłą fakturą VAT, tyle że wystawioną przez podmiot pośredniczący. Ostateczne obciążenie spoczywa nie na pierwotnym nabywcy usługi, lecz na jej rzeczywistym użytkowniku.

Zdaniem WSA twierdzenia te należy odnieść do obecnego stanu prawnego, który zmienił się od 1 kwietnia 2011 r.

Sąd orzekł więc, że w przypadku refakturowania usług ustawa o VAT nie określa odrębnego momentu powstania obowiązku podatkowego, a zatem należy do niej stosować albo zasady ogólne, albo zasady określające szczególny moment powstania obowiązku podatkowego.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 i 4 ustawy o VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z pewnymi zastrzeżeniami, a jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą - z chwilą wystawienia faktury, nie później niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Sąd orzekł więc, że w przypadku usług, których wykonanie powinno być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstanie w momencie wystawienia refaktury, a nie jak chciał minister finansów, w tej samej dacie, w której powstał obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia usługi pierwotnej.

w Rzeszowie z 20 października 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 573/11, nieprawomocny.

@RY1@i02/2011/215/i02.2011.215.07100030a.802.jpg@RY2@

Jarosław Ziółkowski, doradca podatkowy, starszy konsultant w ITA Doradztwo Podatkowe

W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Powołując się na tę zasadę (wprowadzoną do ustawy o VAT od 1 kwietnia 2011 r., ale respektowaną już wcześniej w orzecznictwie sądowym i interpretacjach z uwagi na analogiczne brzmienie przepisów wspólnotowych), sąd zauważył, że usługa odsprzedawana (refakturowana) jest usługą odrębną od usługi pierwotnej. Oznacza to, że moment powstania obowiązku podatkowego należy rozpatrywać oddzielnie w stosunku do usługi pierwotnej i odsprzedawanej.

W omawianym wyroku sąd wskazał również, że wydając interpretację, minister finansów powinien odnieść się do tez zawartych w powołanych we wniosku o wydanie interpretacji wyrokach oraz innych interpretacjach indywidualnych. W interpretacjach można bowiem spotkać się ze stanowiskiem ministra, że cytowane przez wnioskodawców wyroki i interpretacje wiążą wyłącznie w sprawach, w których zostały wydane, i nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w danej sprawie. Jednak prawidłowo dokonana ocena prawna stanowiska wnioskodawcy przez organ interpretacyjny powinna zawierać również ocenę powołanych przez składającego wniosek orzeczeń sądowych i interpretacji.