Mały podatnik może zrezygnować z metody kasowej

Podatnicy VAT są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu. Mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową, składają w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy kwartalne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale.

Podatnicy VAT inni niż podatnicy rozliczający się metodą kasową mogą również składać kwartalne deklaracje podatkowe po uprzednim pisemnym zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego, najpóźniej do 25. dnia drugiego miesiąca kwartału, za który będzie po raz pierwszy złożona kwartalna deklaracja podatkowa. Podatnik rozpoczynający w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu dokonuje zawiadomienia terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym rozpoczął wykonywanie tych czynności.

Podatnicy, którzy utracili prawo do stosowania metody kasowej, składają deklaracje podatkowe za okresy miesięczne, począwszy od rozliczenia za miesiąc następujący po kwartale, w którym nastąpiło przekroczenie kwot powodujące utratę prawa do rozliczania się metodą kasową. Stosuje się to odpowiednio do podatników, którzy zrezygnowali z prawa do rozliczania się metodą kasową.

Mały podatnik może wybrać metodę rozliczeń polegającą na tym, że obowiązek podatkowy powstaje z dniem uregulowania całości lub części należności, nie później niż 90. dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Warunkiem stosowania tej metody jest uprzednie pisemne zawiadomienie naczelnika urzędu skarbowego w terminie do końca miesiąca poprzedzającego okres, za który będzie stosował tę metodę (metoda kasowa). Uregulowanie należności w części powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części.

W zakresie czynności, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstał przed okresem, za który podatnik rozlicza się metodą kasową, obowiązek podatkowy nie powstaje we wspomnianym terminie.

Mały podatnik może zrezygnować z metody kasowej, nie wcześniej jednak niż po upływie 12 miesięcy, w trakcie których rozliczał się tą metodą, po uprzednim pisemnym zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do końca kwartału, w którym stosował tę metodę.

Podatnicy, którzy rozliczają VAT metodą kasową, mogą obniżyć kwotę podatku należnego w rozliczeniu za kwartał, w którym:

1) uregulowali całą należność wynikającą z otrzymanej od kontrahenta faktury,

2) dokonali zapłaty podatku wynikającego z dokumentu celnego, z uwzględnieniem kwot wynikających z decyzji naczelnika urzędu celnego.

Nie mogą jednak wcześniej odliczyć podatku niż z dniem otrzymania faktury lub dokumentu celnego.

Należy przypomnieć, że jeżeli organ celny stwierdzi, iż w zgłoszeniu celnym kwota VAT została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wyda decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatku w decyzji dotyczącej należności celnych. Po przyjęciu zgłoszenia celnego podatnik może też wystąpić do naczelnika urzędu celnego o wydanie decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości.

Mały podatnik traci prawo do rozliczania podatku metodą kasową, począwszy od rozliczenia za miesiąc następujący po kwartale, w którym przekroczył kwotę sprzedaży 1,2 mld euro.

Przepisy dotyczące rozliczeń kasowych stosuje się również do podatników rozpoczynających w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności opodatkowane, jeżeli przewidywana przez podatnika wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, wskazanej kwoty.

W przypadku przekroczenia podatnik traci prawo do rozliczania się metodą kasową, począwszy od okresu rozliczeniowego następującego po kwartale, w którym nastąpiło to przekroczenie, oraz w następnym roku podatkowym.

Trzeba pamiętać, że mali podatnicy rozliczający podatek metodą kasową muszą to odpowiednio zaznaczyć w wystawianych fakturach VAT. W fakturach wystawianych przez tych małych podatników:

● w miejsce oznaczenia "faktura VAT" stosuje się oznaczenie "faktura VAT-MP",

● dodatkowo zawiera się termin płatności należności określony jw. w fakturze.

Koniec kwartału to również okres, w którym rolnik ryczałtowy może wybrać opodatkowanie swoich wyrobów lub usług, rezygnując ze zwolnienia przysługującego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. Trzeba pamiętać, że podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów. Oryginał faktury jest przekazywany dostawcy. Faktura dokumentująca nabycie produktów rolnych powinna być oznaczona jako "faktura VAT RR". Faktura VAT RR powinna również zawierać oświadczenie dostawcy produktów rolnych w brzmieniu: "Oświadczam, że jestem rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług".

W przypadku umów kontraktacji lub innych umów o podobnym charakterze oświadczenie może być złożone tylko raz w okresie obowiązywania umowy. Oświadczenie to sporządza się jako osobny dokument. W przypadku rezygnacji ze zwolnienia składający oświadczenie informuje o tym niezwłocznie nabywcę.

Rolnik ryczałtowy, który zamierza zrezygnować ze zwolnienia z VAT, jest obowiązany prowadzić ewidencję sprzedaży, przez okres co najmniej 3 kolejnych miesięcy poprzedzających bezpośrednio miesiąc, od którego rolnik ten rezygnuje ze zwolnienia. Jednak wymóg ten zniknie z ustawy o VAT od 1 kwietnia tego roku. Jedynym warunkiem rezygnacji będzie dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego. Oznacza to, że rolnik łatwiej będzie mógł przejść na opodatkowanie VAT swoich towarów lub usług.

Podatnicy, którzy zrezygnowali ze zwolnienia od podatku, mogą po upływie 3 lat od daty rezygnacji ze zwolnienia ponownie skorzystać z tego zwolnienia. Trzeba jednak pamiętać, że zwolnienie obowiązuje pod warunkiem pisemnego zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca (kwartału), od którego podatnicy ci ponownie chcą skorzystać ze zwolnienia.

Rolnik ryczałtowy to rolnik dokonujący dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczący usługi rolnicze, korzystający ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

● u którego wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1 200 000 euro (w 2011 roku wynosi to 4 736 000 zł),

● prowadzący przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzający funduszami inwestycyjnymi, będący agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu - jeżeli kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 45 000 euro (w 2011 roku wynosi to 178 000 zł).

Bogdan Świąder

bogdan.swiader@infor.pl

Art. 21, art. 43 ust. 5, art. 99, art. 104 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Par. 5 ust. 2 rozporządzenia ministra finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 212, poz. 1337 z późn. zm.).